Spieki w piecu na pellet powstają najczęściej z dwóch powodów. Na oba masz wpływ

Spieki w kotle pelletowym to twarde, zbite grudki popiołu, które powstają w wyniku nieprawidłowego spalania pelletu – przypominają szkliście zestalone bryły, które zamiast rozpadać się jak popiół, łączą się w ciężkie kawałki. Problem ten nie tylko zmniejsza sprawność kotła, ale też może prowadzić do częstszych awarii, częstszego czyszczenia palnika i w efekcie wyższych kosztów ogrzewania. Choć często obwiniamy pellet jako opał, rzeczywistość jest bardziej złożona – nieodpowiednie nastawy parametrów pracy kotła mogą być równie istotne i nawet gorsze od samej jakości paliwa.
- Człowiek kontra spieki – historia z życia wzięta
- Czym są spieki i dlaczego to problem
- Kiedy to pellet, a kiedy ustawienia kotła?
- Ustawienia, które psują spalanie pelletu
- Kiedy wystarczy korekta, a kiedy wezwać serwisanta?
Człowiek kontra spieki – historia z życia wzięta
Marek z Podkarpacia kupił pellet certyfikowany, ale mimo to co kilka dni w jego kotle tworzyły się twarde bryły. Każdego ranka rozpoczynał dzień od drapania spieków z palnika i ponownego rozpalania pieca – aż w końcu sąsiad podpowiedział mu, że kluczem mogą być ustawienia nadmuchu i dawki paliwa. Po przeprowadzeniu kilku korekt sterownika ilość spieków znacznie spadła i piec zaczął działać stabilniej.
Z kolei Ewa, która paliła pelletem niższej jakości, zauważyła, że spieki powstają nawet po drobnych zmianach w ustawieniach. W jej przypadku podmiana pelletu na lepszy o niższej zawartości popiołu i wilgotności skutecznie ograniczyła problem. Te przykłady pokazują, że źródłem problemów może być zarówno paliwo, jak i mechanika pieca – a kluczem jest ich właściwa diagnoza.
Czym są spieki i dlaczego to problem
Spieki to efekt częściowego zeszklenia popiołu i zanieczyszczeń w pellecie – przy niewłaściwej temperaturze i dopływie powietrza popiół nie pozostaje sypki, lecz stapia się w twarde grudki, które osadzają się na palniku i blokują przepływ powietrza. Stanowią one duży problem, ponieważ zaburzają optymalne spalanie, prowadząc do wyższych emisji, obniżenia sprawności kotła i konieczności częstego czyszczenia.
Z chemicznego punktu widzenia spieki powstają, gdy składniki popiołu (np. związki krzemu, potasu i sodu oraz inne minerały) osiągają temperaturę, przy której topią się i potem zestalone stają się twarde po ostygnięciu. Im więcej zanieczyszczeń w pellecie, tym większa skłonność do tego zjawiska.
Kiedy to pellet, a kiedy ustawienia kotła?
Pellet niskiej jakości zwykle zawiera większą ilość popiołu, zanieczyszczeń i składników mineralnych, które łatwiej się stapiają w spieki. Taki opał często pochodzi z drewna z dużą ilością kory lub wilgotny, co dodatkowo zaburza proces spalania. W przypadku złego pelletu nawet najlepsze ustawienia kotła nie wyeliminują całkowicie problemu.
Natomiast złe parametry pracy pieca – przede wszystkim nieprawidłowy nadmuch powietrza, zbyt wysoka temperatura spalania lub błędnie dobrana dawka paliwa – mogą prowadzić do tego, że nawet dobre pellety będą tworzyć spieki. Brak równowagi między ilością podawanego paliwa a dopływem powietrza powoduje niepełne spalanie, gromadzenie popiołu i jego zeszklenie.

Ustawienia, które psują spalanie pelletu
Zbyt mały dopływ powietrza powoduje niedopalanie pelletu, co prowadzi do nagromadzenia popiołu i spieków. Z kolei nadmierny nadmuch może wypalać paliwo zbyt szybko, co także prowadzi do nieoptymalnych warunków spalania. Ważne jest, aby stosunek powietrza do paliwa był zbalansowany zgodnie z zaleceniami producenta kotła.
Nadmierna dawka pelletu do paleniska (np. zbyt szybkie podawanie) może powodować, że paliwo nie spala się całkowicie i część popiołu łączy się w spieki. Z kolei zbyt małe podawanie może powodować zbyt niską temperaturę spalania i podobne efekty uboczne. Dobrą praktyką jest stopniowe dostosowywanie dawki tak, aby w popiele dominował stabilny, szary pył.
Ustawienie zbyt wysokiej temperatury może przyspieszać proces topnienia popiołu, szczególnie jeśli pellet ma niską temperaturę topnienia popiołu, co sprzyja spiekaniu. Zbyt niska temperatura z kolei powoduje niedopalenia. Optymalna temperatura to taka, przy której popiół pozostaje sypki, a płomień stabilny – warto sprawdzić zalecenia producenta.
Kiedy wystarczy korekta, a kiedy wezwać serwisanta?
Jeśli po korekcie nadmuchu, dawki paliwa i temperatury ilość spieków drastycznie spada, problem najczęściej wynika ze złych ustawień i można go rozwiązać samodzielnie. Przed wezwaniem serwisu warto także sprawdzić jakość i wilgotność pelletu oraz częstotliwość czyszczenia.
Serwisanta warto wezwać, gdy mimo prawidłowych ustawień problem się utrzymuje, kocioł często się wyłącza, pojawiają się błędy na wyświetlaczu lub gdy podejrzewasz problemy mechaniczne z nadmuchem, podajnikiem lub sondami temperatury.