Straż miejska zapukała do drzwi. Brak tej jednej tabliczki na kotle oznaczał wysoką karę
Większość województw naszego kraju wprowadziło uchwały antysmogowe, które regulują zasady ogrzewania budynków różnego rodzaju kotłami. Za opalanie kotłem o zbyt dużej emisyjności spalin może grozić kara finansowa. Dlatego warto wiedzieć, jaka jest klasa kotła grzewczego. Jak sprawdzić klasę kotła i czym dokładnie jest klasyfikacja kotłów C.O.? Odpowiadamy krok po kroku.
- Jak sprawdzić klasę pieca C.O. Sprawdzenie danych na starych kotłach grzewczych
- Kocioł klasy A i kotły na paliwo stałe klasy B – co oznacza taka klasyfikacja?
- Aktualna norma
- Certyfikat ekologiczny a klasa kotła
Jak sprawdzić klasę pieca C.O. Sprawdzenie danych na starych kotłach grzewczych
Obowiązujące przepisy oraz uchwały antysmogowe sprawiły, że sprawdzenie klasy kotła ma dziś duże znaczenie. W przypadku kotłów na paliwa stałe (np. pellet czy drewno) informacje o klasie urządzenia oraz zgodności z normą PN-EN 303-5 i wymaganiami Ecodesign powinny znajdować się na tabliczce znamionowej oraz w dokumentacji technicznej producenta. W razie wątpliwości warto sprawdzić również kartę produktu lub skontaktować się z producentem.
Najłatwiejszym sposobem weryfikacji jest odczytanie danych z tabliczki znamionowej umieszczonej na kotle. Powinna ona zawierać m.in. model urządzenia, rok produkcji oraz informacje o spełnianych normach. W wielu przypadkach producent zamieszcza także odpowiedni certyfikat lub deklarację zgodności z normą PN-EN 303-5.
W przypadku starszych kotłów na węgiel sytuacja wygląda inaczej. Wiele urządzeń wyprodukowanych przed wejściem w życie obecnych przepisów nie posiada oznaczenia klasy ani dokumentów potwierdzających spełnienie norm emisyjnych. Tak zwane „kopciuchy” są najczęściej kotłami pozaklasowymi. Jeśli urządzenie nie ma tabliczki znamionowej, certyfikatu ani dokumentacji technicznej potwierdzającej klasę, należy przyjąć, że nie spełnia wymagań obowiązujących dla kotłów klasy 5 i może podlegać ograniczeniom wynikającym z lokalnej uchwały antysmogowej.
Kocioł klasy A i kotły na paliwo stałe klasy B – co oznacza taka klasyfikacja?
Klasy kotłów na paliwa stałe określa norma PN-EN 303-5. Jej starsza wersja z 2002 roku wprowadzała klasy 1, 2 i 3, natomiast obowiązująca przez wiele lat norma PN-EN 303-5:2012 rozszerzyła klasyfikację do klas 3, 4 i 5 oraz zaostrzyła wymagania dotyczące sprawności i emisji zanieczyszczeń. Obecnie norma została zastąpiona przez PN-EN 303-5:2021, jednak w praktyce przepisy oraz uchwały antysmogowe nadal bardzo często odwołują się do klasy 5 określonej w normie z 2012 roku. :contentReference[oaicite:1]{index=1}
Najniższymi klasami były dawniej klasy 1, 2 i 3, które dopuszczały znacznie wyższą emisję zanieczyszczeń oraz niższą sprawność urządzeń. Obecnie kotły tych klas nie są już produkowane, a ich użytkowanie jest stopniowo ograniczane przez uchwały antysmogowe obowiązujące w poszczególnych województwach.
- Klasa 3 – obecnie spotykana głównie w starszych urządzeniach. W wielu regionach Polski jej użytkowanie jest stopniowo wycofywane zgodnie z lokalnymi przepisami antysmogowymi.
- Klasa 4 – kotły o lepszych parametrach emisyjnych niż klasa 3, jednak również rzadko spotykane w sprzedaży.
- Klasa 5 – najwyższa klasa określona przez normę PN-EN 303-5:2012. Oznacza wysoką sprawność oraz znacznie niższą emisję pyłów i tlenku węgla niż w starszych konstrukcjach. Większość nowoczesnych kotłów na pellet i drewno spełnia obecnie wymagania klasy 5 oraz wymogi ekoprojektu (Ecodesign).
Warto pamiętać, że od 2020 roku samo spełnienie wymagań klasy 5 nie zawsze oznacza zgodność z aktualnymi wymaganiami ekoprojektu (Ecodesign), ponieważ są to dwa odrębne zestawy wymagań. Z tego względu przy zakupie nowego kotła na paliwo stałe warto upewnić się, że urządzenie posiada zarówno certyfikat klasy 5, jak i deklarację zgodności z Ecodesign. :contentReference[oaicite:2]{index=2}
Aktualna norma
Norma PN-EN 303-5:2002 została zastąpiona przez normę PN-EN 303-5:2012, która wprowadziła klasy 3, 4 i 5 oraz znacznie zaostrzyła wymagania dotyczące sprawności i emisji zanieczyszczeń. Obecnie obowiązuje już norma PN-EN 303-5:2021, jednak większość uchwał antysmogowych nadal odwołuje się do klasyfikacji określonej w wersji z 2012 roku.
- Klasa 3 – najniższa klasa przewidziana przez normę PN-EN 303-5:2012. Kotły tej klasy charakteryzują się wyższą emisją zanieczyszczeń niż urządzenia klasy 4 i 5. W wielu województwach ich eksploatacja jest już ograniczona lub będzie stopniowo wycofywana zgodnie z lokalnymi uchwałami antysmogowymi.
- Klasa 4 – kotły o lepszych parametrach emisyjnych i wyższej sprawności niż urządzenia klasy 3. Obecnie spotyka się je głównie w starszych instalacjach, ponieważ producenci przeszli na urządzenia spełniające bardziej rygorystyczne wymagania.
- Klasa 5 – najwyższa klasa określona w normie PN-EN 303-5:2012. Kotły tej klasy osiągają wysoką sprawność oraz emitują znacznie mniej pyłów i tlenku węgla niż starsze konstrukcje. Obecnie nowe kotły na paliwa stałe oferowane na rynku powinny nie tylko spełniać wymagania klasy 5, ale również wymagania ekoprojektu (Ecodesign), które obowiązują od 2020 roku.
Certyfikat ekologiczny a klasa kotła
Wiemy już, jak sprawdzić klasę kotła i jakie normy obowiązują obecnie. W przypadku urządzeń wyprodukowanych przed 2017 rokiem sytuacja może być bardziej skomplikowana. Część starszych kotłów posiada oznaczenie klasy zgodnie z normą PN-EN 303-5, inne mają jedynie certyfikat bezpieczeństwa ekologicznego, a najstarsze urządzenia nie posiadają żadnych dokumentów potwierdzających ich parametry emisyjne.
W praktyce klasę starszego kotła najlepiej zweryfikować na podstawie tabliczki znamionowej, dokumentacji technicznej lub certyfikatu producenta. Jeżeli takich dokumentów brakuje, urządzenie najczęściej traktowane jest jako kocioł pozaklasowy. W przypadku wątpliwości warto skontaktować się z producentem lub sprawdzić dokumentację archiwalną danego modelu.
Obowiązujące uchwały antysmogowe różnią się w zależności od województwa. Terminy wymiany kotłów oraz wymagania dotyczące ich klasy mogą być inne w poszczególnych regionach Polski. Z tego względu przed planowaną wymianą lub kontrolą warto sprawdzić przepisy obowiązujące w miejscu zamieszkania.
W starszych urządzeniach można spotkać tzw. zabrzański certyfikat bezpieczeństwa ekologicznego. Dokument ten miał potwierdzać spełnienie wymagań obowiązujących w czasie produkcji kotła, jednak obecnie nie zawsze jest traktowany na równi z klasyfikacją według normy PN-EN 303-5 oraz wymaganiami ekoprojektu (Ecodesign). Ostateczna ocena zależy od przepisów obowiązujących w danym województwie oraz dokumentacji konkretnego urządzenia.
Źródła:
- PN-EN 303-5:2021-09, Kotły grzewcze – Część 5: Kotły grzewcze na paliwa stałe z ręcznym i automatycznym zasypem paliwa o mocy nominalnej do 500 kW – Terminologia, wymagania, badania i oznakowanie.
- Rozporządzenie Komisji (UE) 2015/1189 z dnia 28 kwietnia 2015 r. w sprawie wykonania dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/125/WE w odniesieniu do wymogów dotyczących ekoprojektu dla kotłów na paliwo stałe.
- Rozporządzenie Ministra Rozwoju i Finansów z dnia 1 sierpnia 2017 r. w sprawie wymagań dla kotłów na paliwo stałe (Dz.U. 2017 poz. 1690 z późn. zm.).
- https://mappingair.meteo.uni.wroc.pl/2019/11/jak-sprawdzic-klase-kotla/
- https://ik.pl/baza-wiedzy/porady/jak-rozpoznac-klase-kotla-co