To drewno spalając się czyści komin! Kominiarze są zachwyceni skutecznością
Paliwem może być niemal każde drewno — ale tylko wtedy, gdy jest naprawdę dobrze wysuszone. I tu zaczyna się najciekawsze: nie wszystkie kawałki drewna zachowują się w ogniu tak samo, bo ich skład i właściwości potrafią diametralnie różnić się w zależności od gatunku. Jedne, jak buk czy dąb, od lat mają opinię „królów” palenia, inne — świerk albo topola — bywają z góry skreślane jako rzekomo nie nadające się do kominka czy pieca. Tyle że rzeczywistość rzadko jest czarno-biała… a różnice, które decydują o tym, co faktycznie warto wrzucić do paleniska, potrafią zaskoczyć.
- Jakie drewno wybrać do palenia w kominku
- Topola osika: szybki wzrost i drewno
- Drewno topolowe na opał: fakty i mity
Jakie drewno wybrać do palenia w kominku
Wszystko zależy od tego, po co rozpalamy ogień: czy liczy się przede wszystkim stabilne, długie grzanie, czy raczej szybkie podbicie temperatury. Twarde drewno liściaste (grab, buk, dąb, jesion, wiąz) ma wysoką wartość opałową na poziomie 1900 – 2100 kWh/mp i spala się wolno oraz równo. To najlepsza opcja, gdy chcemy utrzymać ciepło przez dłuższy czas bez częstego dokładania.
Drewno iglaste (sosna, modrzew, jodła) błyskawicznie łapie płomień, dlatego świetnie sprawdza się jako rozpałka i na szybki start palenia. Daje nieco mniej energii (około 1700 kWh/mp), ale w zamian wnosi charakterystyczny, żywiczny zapach. Trzeba jednak pamiętać, że jego wadą jest większa ilość smolistych osadów oraz popiołu.
Miękkie drewno liściaste, np. topola, zapewnia ok. 1200 – 1500 kWh/mp, lecz bywa praktyczne nie tylko do rozpalania, ale też jako dodatek do twardszych gatunków. Szybko wysycha, zwykle kosztuje mniej i pozwala elastycznie „podbić” ilość opału. Do tej kategorii zaliczają się także wierzba, brzoza, olcha i lipa.
Topola osika: szybki wzrost i drewno
Rodzaj topola (Populus) to duża grupa botaniczna licząca około 100 gatunków, jednak w Polsce w stanie naturalnym spotkamy zaledwie cztery: topolę białą, osikę, topolę szarą i topolę czarną. Topole słyną z jednego – rosną wyjątkowo szybko, najszybciej spośród drzew naszej strefy klimatycznej. W polskich lasach, najczęściej jako domieszka, pojawia się topola osika. To typowy gatunek pionierski, czyli taki, który jako jeden z pierwszych zasiedla zręby, porzucone pola oraz tereny po pożarach.
Właśnie ze względu na tempo wzrostu przez lata prowadzono w Polsce prace nad plantacyjną uprawą mieszańców topoli. Zakładano, że takie plantacje będą dostarczać surowca drzewnego przede wszystkim dla przemysłu papierniczego. W praktyce jednak, w naszych realiach, drewno pozyskiwane z plantacji topolowych okazało się kosztowniejsze niż surowiec z gatunków typowych dla krajowych lasów.
Choć Lasy Państwowe dysponują pewną pulą drewna topolowego pochodzącego z plantacji, najprościej zdobyć osikę z normalnego pozyskania w lasach gospodarczych. Drewno osiki jest lekkie, miękkie i łatwo się zapala, ale ma jedną szczególną cechę: spala się wolno i bardzo równomiernie. Dobrze widać to na prostym przykładzie zapałki – osikowa zapałka zwęgla się zwykle na króciutkim odcinku, około 3 mm, podczas gdy zapałka ze świerku potrafi objąć płomieniem niemal całą długość.
Drewno topoli osiki jest też wyjątkowo jednorodne – gołym okiem trudno zauważyć roczne słoje czy wyraźny podział na drewno wczesne i późne. I choć zapałki to najbardziej znane zastosowanie, możliwości jest znacznie więcej: po wyschnięciu tarcica topolowa robi się zaskakująco zbita (gwoździe wchodzą niechętnie), pozostaje bardzo lekka i potrafi być naprawdę trwała. Z topoli wykonywano m.in. deski do wozów konnych, płoty oraz zabudowania gospodarcze, szczególnie stodoły. Co ważne, nawet nieimpregnowane drewno topolowe, pracujące w zmiennych warunkach pogody, wykazuje wysoką odporność na grzyby i owady.
Drewno topolowe na opał: fakty i mity
Jeśli chodzi o opał, drewno topolowe wypada podobnie jak lipowe — jego gęstość to ok. 0,41 g/cm3. Ma jednak dość niską wartość energetyczną: przeciętnie około 1400 kWh/mp, co odpowiada mniej więcej 4,1 kWh/kg. Warto przy tym pamiętać, że rozbieżności w „kaloryczności” poszczególnych gatunków, podawane często w przedziale 1200–2100 kWh/mp, w dużej mierze wynikają z tego, jaką jednostkę przyjęto. Metr przestrzenny drewna to jednostka pomocnicza używana w leśnictwie do przyjmowania i ewidencji surowca — obejmuje nie tylko samo drewno, ale też korę oraz puste przestrzenie powietrzne między szczapami. Gdy porówna się drewno w bardziej miarodajnej skali kWh/kg, topola z wynikiem ok. 4,1 kWh/kg mieści się w zakresie od 4,0 kWh/kg (buk) przez 4,2 kWh/kg (dąb, kasztanowiec, platan) aż po 4,3 kWh/kg (brzoza, wiśnia).
Topola osika ma też cechy, które w praktyce potrafią zaskoczyć: spalanie dobrze wysuszonego drewna (a tylko takie powinno trafiać do pieców i kominków) daje wysoki, jasny płomień. Wysoka temperatura pomaga dopalać osady, dzięki czemu ściany paleniska i przewód kominowy mogą się skuteczniej oczyszczać z sadzy oraz popiołu. Co ważne, to drewno nie dymi, nie „strzela” iskrami i nie zostawia typowego, tłustego nalotu sadzy ani smolistych osadów.
To pokazuje, że szybka, intuicyjna ocena bywa zawodna — nawet w tak pozornie prostym temacie, jak opał z topoli.
