Polacy kupują używane pompy ciepła. Problem zaczyna się po pierwszej zimie

Stoicie przed decyzją o wymianie starego ogrzewania. Nowa pompa ciepła kosztuje zwykle od 20 000 do 40 000 złotych, podczas gdy używane modele wabią o wiele niższymi cenami. Czy rzeczywiście da się zaoszczędzić bez straty jakości i wydajności? Co jest naprawdę ważne przy zakupie używanej pompy ciepła i o czym powinniście wiedzieć, zanim podejmiecie decyzję?
- Co to jest „używana pompa ciepła”? Definicja i przydatność według typu
- Używana pompa ciepła – na co powinniście zwracać uwagę
- Uwaga na ukryte koszty
Co to jest „używana pompa ciepła”? Definicja i przydatność według typu
Używana pompa ciepła jest urządzeniem, które miało już pierwszego właściciela, było w użyciu i zostało wymontowane z innego budynku. W przeciwieństwie do nowych urządzeń, używane modele nie są już objęte gwarancją producenta i raczej nie mogą liczyć na dofinansowanie. Ponieważ pompa nie jest nowa, jej cena jest zdecydowanie niższa – główna zaleta dla oszczędnych nabywców.
O tym, czy używana pompa ciepła nadaje się do użycia decyduje stan urządzenia, jego dotychczasowe wykorzystanie oraz typ pompy ciepła, jako że nie wszystkie systemy dają się bez problemu przenosić.
| Typ pompy ciepła | Przydatność pompy używanej | Uzasadnienie |
|---|---|---|
| powietrze / woda | dobra | Prosty demontaż i transport, nie jest związana z konkretnym miejscem, cały system możliwy do przeniesienia – najlepsza opcja zakupu używanego urządzenia |
| solanka / woda | warunkowa | Sondy ziemne pozostają w gruncie, przenieść można tylko elementy zewnętrzne, konieczne przygotowania nowego miejsca – wysokie koszty dodatkowe |
| woda / woda | raczej nieprzydatna | W dużym stopniu zależne od lokalizacji, studnie i zbiorniki wody nie dadzą się przenieść, często potrzebne pozwolenia wodnoprawne - praktycznie nieopłacalne |
Największe szanse na opłacalność będziecie mieli, kupując używaną pompę powietrze/woda. W przypadku pompy gruntowej albo wodnej koszty dostosowania przewyższają najczęściej korzyści uzyskane przy zakupie.
Używana pompa ciepła – na co powinniście zwracać uwagę
Przy zakupie używanej pompy ciepła trzeba koniecznie wziąć pod uwagę kilka ważnych kryteriów – bo tylko tak ta inwestycja może być rzeczywiście opłacalna.
- Stan i wiek pompy ciepła – maksymalnie 10 lat
Wiek jest decydującym kryterium przy zakupie używanej pompy ciepła. Przeciętna żywotność takich urządzeń wynosi od 15 do 20 lat. Przy wieku pompy powyżej 10 lat, wyraźnie skraca się pozostały okres używalności, a jednocześnie mocno rośnie ryzyko drogich napraw. Nawet jeśli pompa ciepła nieźle wygląda z zewnątrz, to wewnętrzne podzespoły eksploatacyjne jak sprężarka czy wymiennik ciepła, mogą być już mocno nadszarpnięte zębem czasu.
Zwracajcie uwagę na następujące punkty:
- optyczna kontrola występowania korozji i uszkodzeń zewnętrznych,
- stan przewodów rurowych i izolacji – pęknięcia i przecieki są sygnałami ostrzegawczymi,
- stan sprężarki, która jest sercem urządzenia,
- szczelność obiegu czynnika chłodniczego – wycieki prowadzą do spadku wydajności,
- liczba godzin pracy sprężarki – wartości powyżej 50 000 godzin są krytyczne.
- Historia konserwacji – dokumentacja bez luk czasowych
Regularna konserwacja przedłuża żywotność pompy ciepła i zachowuje jej wydajność. Bez załączonej pełnej historii przeglądów i konserwacji kupujecie pompę w ciemno, a brak dokumentacji powinien być dla Was dodatkowym ostrzeżeniem. Do sprzedawanej używanej pompy ciepła powinny być bezwzględnie dołączone następujące podkładki:
- protokoły corocznych przeglądów z datami i listą wykonanych prac,
- potwierdzenia napraw występujących usterek,
- gwarancja producenta, o ile taka jest jeszcze ważna,
- protokół z instalacji do pierwszego uruchomienia,
- raporty z testów układu czynnika chłodniczego,
- kontrole sprężarki i skraplacza,
- dowody wymiany zużytych części, jak zawory albo uszczelki.
- Badanie techniczne – potrzebny fachowiec
Będąc laikami, nie jesteście w stanie odpowiedzialnie ocenić stanu technicznego używanej pompy ciepła. Dlatego też przed podjęciem decyzji o zakupie niezbędne jest dołączenie do konsultacji fachowca ze specjalistycznej firmy. Certyfikowani fachowcy przeprowadzą taką ocenę techniczną i wykryją wszelkie wady przed zakupem. Wykonają za Was:
- test ciśnieniowy w systemie chłodniczym na szczelność i niezawodność działania,
- pomiar mocy do określenia rzeczywistej sprawności,
- test działania wszystkich podzespołów, łącznie ze skraplaczem i sterowaniem,
- sprawdzenie połączeń elektrycznych i zabezpieczeń,
- ocena wymiennika ciepła pod kątem zużycia i wielkości osadów,
- sprawdzenie zgodności tabliczki znamionowej z numerem modelu i seryjnym.
Za konsultacje fachowca trzeba zapłacić, jednak taka inwestycja jest bardzo opłacalna, ponieważ zdecydowanie obniża ryzyko drogich napraw pompy zaraz po jej zakupie. Zakup używanego urządzenia bez badań technicznych to prawdziwa ruletka.
- Kompatybilność z istniejącym systemem grzewczym
Używana pompa ciepła musi optymalnie pasować do Waszego istniejącego systemu grzewczego, ponieważ w przeciwnym razie czekają Was drogie przeróbki, które całkowicie pochłoną oczekiwane oszczędności. Wielu właścicieli domów nie docenia tego ważnego aspektu i mierzy się z nieoczekiwanymi wydatkami dopiero po zakupie. Zwracajcie uwagę na takie punkty jak:
- Moc grzewcza – pompa grzewcza musi być przygotowana do Waszego zapotrzebowania na energię cieplną. Jeśli będzie za mała, jej moc będzie nie wystarczająca do ogrzania domu. Jeśli będzie za duża, zużyje niepotrzebnie dużo energii elektrycznej i będzie mało wydajna.
- Temperatura obiegu – stare grzejniki wymagają temperatury ponad 55°C. Nie wszystkie używane pompy ciepła są w stanie zapewnić taką temperaturę; nowoczesne urządzenia pracują najlepiej przy temperaturze 35-50°C .
- Przyłącza hydrauliczne – pompa ciepła musi być gotowa do współpracy z istniejącymi rurami i przyłączami. Przeróbki szybko podnoszą koszty montażu, a przy starszych modelach potrzebne są często dodatkowe dopasowania.
- Sterowanie i regulacja – podłączenie pompy ciepła do istniejącego systemu sterowania jest przy starszych modelach często trudne. Z kolei całkowicie nowe sterowanie może podnieść znacząco koszty inwestycji.
- Zapotrzebowanie na miejsce – miejsce ustawienia pompy musi być odpowiednio duże i posiadać niezbędne przyłącza. Późniejsze przeróbki budowlane pociągają za sobą dodatkowe koszty.

Uwaga na ukryte koszty
Przy zakupie używanej pompy ciepła istnieje wiele kosztów ukrytych, które szybko wychodzą na jaw:
- Wymontowanie i transport – koszty fachowego demontażu urządzenia z poprzedniego stanowiska, transport na nowe miejsce, ewentualne uzupełnienie czynnika chłodzącego.
- Instalacja – nowa instalacja przez fachowca, równoważenie hydrauliczne, dopasowanie systemu grzewczego, dostosowanie elektryki.
- Wydatki w przyszłości – wysokie koszty konserwacji starszych urządzeń, ewentualne podwyższone zużycie prądu ze względu na niższą wydajność pompy, drogie części zamienne (o ile w ogóle są dostępne), koszty naprawy w przypadku usterek.
