Wsypują to do pieca zamiast węgla. Cena wydaje się atrakcyjna, są jednak pewne ALE

Opublikowano: 31.10.2026Autor: Ludwika WykurzDrukujUdostępnij

Alternatywne biopaliwa to jeden ze sposobów na uzyskanie ciepła w domu bez węgla, ropy i wycinania drzew. Wśród propozycji ciekawy wydaje się owies i inne zboża opałowe. Jaka jest wartość opałowa owsa? Czy może zastąpić węgiel? Czy można nim palić w zwykłym piecu? Jak liczy się jego wydajność i opłacalność?

1. Kaloryczność owsa i innych zbóż
2. Ile owsa na tonę węgla?
3. Ceny a wartość opałowa owsa
4. W czym można palić owsem?
5. Czy warto palić owsem?

Kaloryczność owsa i innych zbóż

Owies to zboże, które jest powszechnie dostępne, nie ma dużych wymagań glebowych i można je wykorzystać do wielu zadań. Oprócz produkcji pożywienia dla ludzi i paszy dla zwierząt coraz więcej uwagi zwraca się na wartość opałową owsa. Zastosowanie owsa w procesie ogrzewania to jeden z wariantów wykorzystania szybko odnawialnej biomasy. W celu wytworzenia energii cieplnej można stosować ziarno owsa, jęczmienia lub kukurydzy, gorszym, tanim i nadal wydajnym materiałem jest słoma i łuski ziaren, w tym także otręby owsiane.

Kaloryczność owsa wypada na tle innych zbóż wyjątkowo korzystnie. Poza tym nie produkuje on dużo wilgoci i popiołu, co ma znaczenie ekologiczne i pozwala wykorzystać go nawet przy rygorystycznych przepisach antysmogowych.

Jaką wartość opałową ma owies?

Wyliczając wartość opałową paliwa chcemy wiedzieć nie tylko jaka jest jego kaloryczność, ale na ile proces jest ekologiczny i ekonomiczny. Powód, dla którego coraz więcej gospodarstw decyduje się na palenie owsem są ceny węgla i drewna. Nawet biorąc pod uwagę, że do uzyskania tej samej wartości opałowej trzeba trochę więcej owsa niż węgla.

Ile owsa na tonę węgla?

Owies może być tani, ale czy nie potrzeba go o wiele więcej niż węgla, żeby uzyskać tyle samo ciepła?Przyjrzyjmy się liczbom:

Wartość opałowa owsa jest liczona w megadżulach (MJ) na kilogram. W zależności od rodzaju surowca i sposobu spalania różne badania podają różne wyniki. Wartość opałowa owsa to ok. 15 MJ/kg. Dla porównania dla węgla jest to 10-20 MJ/kg dla brunatnego i ok.20-30 MJ/kg dla kamiennego. W przypadku oleju opałowego jest to 38,8 MJ/kg. W innych źródłach podawane są wyższe wartości dla owsa, nawet do 19 MJ/kg. Patrząc z kolei na inne ziarna opałowe – wartość opałowa kukurydzy to 15,1 MJ/kg, jęczmienia to 15,3 MJ/kg.

Żeby lepiej zrozumieć, ile owsa na tonę węgla trzeba zużyć, żeby uzyskać taki sam efekt cieplny, dobrze jest znać jeszcze jego wartość energetyczną w megawatogodzinach na tonę. Kaloryczność owsa, według różnych źródeł wynosi od 3,3 do 4 MWh/tonę. Dla węgla jest to około 5,8 MWh/t. To znaczy, że dla uzyskania ogrzewania na podobnym poziomie jak z węgla musimy spalić około 1,3 tony owsa.

Ceny a wartość opałowa owsa

Ceny węgla i innych paliw mają duże znaczenie przy wyborze sposobu ogrzewania domu. Jesienią 2026 r. ceny węgla opałowego u producentów wynosiły najczęściej około 1300–1550 zł za tonę w przypadku popularnych sortymentów luzem. Za węgiel pakowany trzeba było zapłacić zwykle około 1550–1700 zł/t, a w niektórych lokalnych składach ceny przekraczały 2000 zł/t. Do kosztów zakupu może dojść również transport. Tymczasem według danych MRiRW za tydzień zakończony 27 września 2026 r. średnia cena skupu owsa wynosiła około 587 zł/t w przypadku ziarna paszowego i 626 zł/t w przypadku owsa konsumpcyjnego. Nie oznacza to jednak, że owies przeznaczony do spalania można kupić w tej samej cenie — koszt zależy m.in. od jakości ziarna, przygotowania do wykorzystania jako paliwo i transportu.

Przy wyborze owsa na opał należy zwrócić uwagę nie tylko na cenę, ale również na jego jakość i wilgotność. Im więcej wody zawiera ziarno, tym więcej energii zużywa się na jej odparowanie, a tym mniej ciepła można uzyskać podczas spalania. Dlatego najlepiej wybierać suche ziarno o parametrach odpowiednich dla danego urządzenia grzewczego. Przed zakupem warto sprawdzić zalecenia producenta kotła lub palnika dotyczące dopuszczalnej wilgotności i jakości paliwa.

Wyższa wilgotność może obniżać efektywność spalania i sprzyjać powstawaniu większej ilości zanieczyszczeń. Zaletą owsa jako paliwa jest natomiast stosunkowo niewielka ilość popiołu w porównaniu z niektórymi rodzajami biomasy. Ostateczna opłacalność ogrzewania zależy jednak nie tylko od ceny tony ziarna, ale także od jego wartości opałowej, sprawności urządzenia oraz kosztów obsługi i przechowywania paliwa.

W czym można palić owsem?

Mimo że wartość opałowa owsa jest zbliżona do kaloryczności węgla, to charakterystyka materiału jest inna. Czy to znaczy, że spala się też inaczej? Czy żeby palić owsem musimy kupić piec na owies?

Kupienie specjalnego pieca nie jest konieczne. Owies można palić i w piecu na ekogroszek, i w piecu na pellet. Co nie znaczy, że możemy z dnia na dzień przerzucić się na nowy typ paliwa.

Zamiast pieca na owies można kupić specjalny palnik. Niektóre urządzenia nie tylko umożliwiają spalanie biomasy, ale zapewniają automatyzację całego procesu. To ostatnie jest o tyle istotne, że owsa trzeba często dokładać do pieca. Taki palnik podłączamy w piecu na ekogroszek lub w piecu na pellet i możemy zacząć korzystać z nowego rodzaju paliwa.

Warto jednak podkreślić, że piece na paliwa oparte na węglu nie są budowane z myślą o biopaliwach. Mogą nie spełniać przepisów antysmogowych, a ciągłe korzystanie z owsa w takim piecu zmniejsza jego żywotność.

Inną opcją jest kupienie od razu kotła wielopaliwowego. Jeżeli szykujemy się do zakupu pieca i chcemy, żeby był to m.in. piec na owies, to dobrze jest postawić na urządzenie wielofunkcyjne.

Cena palnika wynosi od 1000 nawet do ponad 5000 złotych. Wszystko zależy od pojemności i stopnia zaawansowania urządzenia. Kocioł wielopaliwowy kosztuje około 8000 zł, ale mamy pewność, że nie produkujemy nadmiernego smogu, a nasze urządzenie grzewcze posłuży przez długie lata. Jeżeli więc jesteśmy na etapie kupowania urządzeń grzewczych, to różnica nie jest aż tak duża w cenie. Sam piec na pellet i na ekogroszek potrafi kosztować trochę więcej. Nie opłaca się więc kupować pieca na tradycyjne paliwa stałe, i potem dokupywać urządzeń, które umożliwią spalanie owsa w piecu na ekogroszek lub w piecu na pellet. Dokupienie podajnika ma sens kiedy od jakiegoś czasu korzystamy z innego pieca i chcemy zaoszczędzić na ogrzewaniu, częściowo przerzucając się na owies opałowy.

Czy warto palić owsem?

Do wyboru jest dużo innych opcji grzewczych. Gospodarstwa, które mogą sobie na to pozwolić inwestują w pompy ciepła. Częściowo ogrzewanie domu lub podgrzewanie wody użytkowej może być wspomagane zestaw paneli słonecznych. Zwykle jednak nie jest to najlepszy sposób na jedyne źródło energii cieplnej w naszym klimacie.

Owies jako paliwo ma swoje zalety i wady. Przeanalizujmy jedne i drugie.

Owies jest prawdopodobnie najlepszym źródłem ciepła jeżeli chodzi o ziarno opałowe. Może obniżyć koszt ogrzewania, a dla rolników posiadających własny surowiec jest łatwo dostępny i pozwala pozyskać dodatkowy nawóz z popiołu. Jeżeli jednak planujemy od początku system grzewczy w nowym domu, to warto rozważyć inne opcje np. instalację pompy ciepła.

Źródła:

1. Dariusz Kwaśniewski, Produkcja i wykorzystanie ziarna owsa jako odnawialnego źródła energii, w: Problemy Inżynierii Rolniczej nr 3/2010, s. 95-101
2. Anna Kazimierowicz, Owies opałowy. Czy naprawdę można używać owsa jako opału?, https://muratordom.pl/aktualnosci/owies-opalowy-czy-warto-kupic-zboze-do-ogrzewania-domu-w-jakich-piecach-palaci-owsem-ile-kosztuje-owies-na-opal-aa-Rhbv-g2yZ-w7Ff.html, dostęp 22.08.2024
3. Owies opałowy: Czy jest to nowa ekologiczna alternatywa dla węgla? Sprawdziliśmy, https://zielonyogrodek.pl/dom-i-balkon/porady-domowe/15191-owies-opalowy-czy-jest-to-nowa-ekologiczna-alternatywa-dla-wegla-sprawdzilismy, dostęp 22.08.2024