Kupił paletę pelletu w maju i drugą w listopadzie. To „ten sam” opał, ale kocioł zachowuje się inaczej
Zanim nadejdą jesienne chłody i znowu piec na pellet zacznie pracować w trybie zimowym, trzeba najpierw zgromadzić odpowiednią ilość opału. Wysokie ceny pelletu skłoniły niektórych do zakupu „na raty”: część w maju, a resztę – kiedy zgasła nadzieja na obniżkę cen – jesienią. Aby Wasz piec zapewniał efektywne spalanie i ogrzewanie, trzeba przy zakupie pelletu zwrócić uwagę na kilka kwestii, ponieważ „ten sam” opał nie zawsze jest taki sam.
- Pellet nie zawsze równy pelletowi – co rzeczywiście jest ważne?
- Klasy jakości pelletu – sprawdźcie, co kupujecie
- Co daje normalizacja pelletu?
Pellet nie zawsze równy pelletowi – co rzeczywiście jest ważne?
Granulki drzewne są małe, wszystkie wyglądają do złudzenia podobnie i tak czy inaczej lądują w końcu w palenisku. Czyżby więc było właściwie obojętne, jaki pellet trafi do ogrzewania? Nie jest to jednak całkiem takie proste.
Podczas gdy pellet nie zawsze różni się pod względem optycznym, to jego jakość może już wykazywać znaczne różnice. Rodzaj drewna, wartość opałowa, wilgotność, zawartość popiołu, pochodzenie i klasa jakości mają kluczowy wpływ na to, co z małych granulek na koniec zostanie: niezawodne ciepło. Dlatego warto przyjrzeć się kupowanemu pelletowi bliżej.
- Wartość opałowa – ile energii tkwi w pellecie?
Wszystkie granulki pelletu są cylindryczne, mają jednak różne długości, mogą się też różnić kolorem. To z kolei może wskazywać na rozmaite rodzaje drewna albo różnice w suszeniu i magazynowaniu materiałów wyjściowych. Te zewnętrzne cechy wpływają także na ważną „wewnętrzną” cechę: wartość opałową pelletu.
Wbrew pozorom, rodzaj drewna nie wpływa bardzo znacząco na wartość opałową. Dla najczęściej spotykanych na rynku rodzajów drewna wynosi ona od 4,2 kWh/kg do 5,1 kWh/kg. W kilogramie pelletu zamknięta jest więc duża porcja energii. Kierowanie się tylko tym parametrem byłoby jednak zbytnim uproszczeniem. Rodzaj drewna jest tylko jednym z elementów układanki.
- Wilgotność – przy paleniu niepożądana
Drewno i wilgoć są w naturze nierozerwalnie związane. Co innego, jeśli to drewno, choćby w formie pelletu, ma trafić do pieca. Kontrolowana zawartość wody jest istotnym warunkiem efektywnego spalania. Jeśli opał zawiera zbyt dużo wilgoci, wtedy część wytwarzanej energii musi zostać zużyta na jej odparowanie.
Inaczej mówiąc, chcemy, aby pellet dawał nam ciepło, a nie suszył sam siebie. Dlatego wilgotność należy do najważniejszych cech jakościowych pelletu drzewnego. I tutaj widać wyraźnie: dwie palety pelletu mogą wyglądać podobnie, a mimo to posiadać różne właściwości.
- Zawartość minerałów – co zostanie po spaleniu pelletu
Tam, gdzie płonie drewno, powstaje popiół. O tym, jakie pozostałości i w jakiej ilości powstaną, zależy między innymi od właściwości opału. Pellet z surowego drewna może pomóc ograniczyć powstawanie popiołu i osadów w systemie grzewczym. W dobrym pellecie zawartość popiołu wynosi nie więcej niż 0,5% do 0,7%. To oznacza, że po spaleniu tony pelletu trzeba wynieść z kotłowni zaledwie pięć kilogramów popiołu. Jakość pelletu jest warunkiem niezawodnego funkcjonowania systemu grzewczego.
- A1, A2 albo B – pellet rzeczywiście nie jest równy pelletowi
Mówiliśmy dotąd o rodzaju drewna, zawartości wody, energii i minerałów w pellecie. A kto decyduje o tym, kiedy pellet jest wysokiej jakości? Na szczęście istnieją ku temu podstawy prawne: zgodnie z europejską normą PN-EN ISO 17225-2 oraz systemami certyfikacji takimi jak ENplus i DINplus istnieją w Polsce trzy klasy jakościowe pelletu – A1, A2 i B. Każda klasa ma określone wymagania odnośnie właściwości fizycznych i chemicznych opału.
- Pochodzenie surowca do wyrobu pelletu
Jakość odpowiada na pytanie, co w pellecie tkwi, ale ciekawe jest też pytanie, skąd pellet pochodzi. Wykorzystanie regionalnych zasobów oznacza krótkie drogi transportu, co ma pozytywny wpływ na środowisko. Ważne jest certyfikowane pochodzenie drewna ze zrównoważonej gospodarki leśnej, ale również wykorzystanie wyłącznie odpadów drzewnych, a nie drewna użytkowego. Trociny, wióry i odpady przy obróbce drewna są wykorzystywane jako wartościowe nośniki energii. z czegoś, co było odpadem, powstaje ciepło.
Klasy jakości pelletu – sprawdźcie, co kupujecie
Od 23 maja 2025 r. obowiązuje rozporządzenie Ministra Klimatu i Środowiska w sprawie wymagań jakościowych dla biomasy pozyskanej z drzew i krzewów w postaci pelletu lub brykietu z przeznaczeniem do urządzeń grzewczych o mocy poniżej 1 MW. Pellet sprzedawany na polskim rynku musi spełniać poniższe parametry — niezależnie od posiadania dobrowolnych certyfikatów ENplus lub DINplus.
Klasa A1
- popiół: ≤ 0,7%
- wilgotność: ≤ 10%
- wartość opałowa: 4,86-5,14 kWh/kg
- surowiec: drewno nieprzetworzone
- zastosowanie: kotły domowe z automatycznym podajnikiem
Klasa A2
- popiół: ≤ 1,2%
- wilgotność: ≤ 10%
- wartość opałowa: 4,86-5,14 kWh/kg
- surowiec: dopuszczalny większy udział kory
- zastosowanie: większe kotły lub jednostki przemysłowe
Klasa B
- popiół: do 2%
- wilgotność: > 10%
- wartość opałowa: < 4,4 kWh/kg
- surowiec: dopuszczalny udział biomasy nieleśnej, stare konstrukcje drewniane
- zastosowanie: energetyka przemysłowa
Wystarczy porównać główne parametry zakupionego pelletu z obowiązującymi wymaganiami jakościowymi. Wyraźne odstępstwa na niekorzyść od podanych wielkości oznaczają w najlepszym razie większe zużycie opału, a najgorszym – awarie urządzenia grzewczego i przerwy w dostawie ciepła.
Co daje normalizacja pelletu?
Normalizacja pelletu stworzyła jednolity standard dla tego opału. Użytkownicy wiedzą, co kupują. Producenci pieców pelletowych mogą podawać zalecenia dotyczące znormalizowanego opału, które pozwalają na efektywne i bezawaryjne działanie ich urządzeń.
Jeśli kupicie pellet, którego jakość jest mierna i nie mieści się w obowiązujących normach, może to mieć negatywny wpływ na wydajność Waszych urządzeń grzewczych. Poza tym w piecu i przewodach kominowych może osadzać się sadza oraz tworzyć szlaka, co prowadzi do awarii systemu grzewczego. Innym szkodliwym skutkiem będzie zwiększona emisja spalin i pyłu.
Jedna paleta pelletu kupiona w maju oraz inna nabyta w listopadzie będą zawierały taki sam opał, pod warunkiem, że posiada on certyfikat i odpowiada obowiązującej normie. Rozbieżności w zakresie poszczególnych parametrów jakościowych w obrębie klasy A1 u różnych producentów są pomijalnie małe. Chyba że okazyjnie kupicie tani pellet bez certyfikatu i gwarancji producenta.
