Ile drewna spalisz zimą? Oto stary, sprawdzony przelicznik bez udziwniania
Kominek kusi nie tylko klimatem, ale i tym, że drewno to surowiec naturalny oraz odnawialny. Jest jednak pewien haczyk: tu także rządzi prosta zasada rynku — im większy popyt, tym wyższe ceny. Jeśli już na początku roku potraficie oszacować, ile opału zużyjecie w nadchodzącym sezonie, macie szansę kupić drewno wtedy, gdy jest najtańsze. Tylko skąd mieć pewność, ile go naprawdę potrzeba, by przez całą zimę palić skutecznie i bez nerwowego dokładania „na ostatnią chwilę”? Sprawdźmy, jak to policzyć.
Jak dokładać drewno do kominka?
Zasada „im więcej, tym lepiej” nie zawsze działa — a już na pewno nie wtedy, gdy dokładacie drewno do kominka. Jak więc robić to poprawnie? Jeśli wydaje się Wam, że wystarczy wypełnić palenisko po brzegi i pozwolić, by ogień „sam wszystko ogarnął”, to niestety błąd. Tak, całe drewno w końcu się spali, ale bardzo szybko doprowadzicie do sytuacji, w której w pomieszczeniu zrobi się po prostu za gorąco.
I co potem? Zaczyna się częste wietrzenie mieszkania — a to dopiero początek kłopotów. Wnętrze paleniska zazwyczaj wyłożone jest szamotem, czyli cegłą odporną na wysoką temperaturę. Jednak przy niewłaściwym paleniu łatwo doprowadzić do jej nadmiernego przegrzania. W takiej sytuacji nawet jedno mocniejsze uderzenie dużym polanem w rozgrzaną cegłę może skończyć się pęknięciem, mimo że materiał jest ognioodporny.
Ile drewna dokładać? Najlepszą wskazówką jest maksymalna moc grzewcza urządzenia. Gdy znacie wartość opałową drewna, łatwo oszacować średnie zużycie opału na godzinę. Dla przykładu: kilogram drewna bukowego — jednego z najczęściej wybieranych gatunków — ma wartość opałową około 4,2 kWh/kg przy wilgotności obniżonej w trakcie sezonowania do ok. 15%. Dokładajcie drewno maksymalnie w dwóch warstwach, tak aby ogień miał czym „oddychać” i stabilnie się utrzymywał. Tylko nieprzepełnione palenisko pozwala spalać opał czysto i wydajnie. „Przekarmienie” kominka kończy się zawsze tak samo: drewna ubywa szybciej, a oczekiwanego efektu — przyjemnego, równomiernego ogrzewania — wcale nie ma.
Ile drewna do kominka na godzinę?
Żeby oszacować, ile drewna opałowego będzie potrzebne w Waszym mieszkaniu, najpierw warto znać przybliżoną wielkość ogrzewanej przestrzeni. Najczęściej przyjmuje się prostą regułę: przy ogrzewaniu kominkowym na 1 m2 powierzchni wypada orientacyjnie ok. 0,1 kW mocy grzewczej. Dla przykładu lokal o metrażu ok. 50 m2 sugeruje urządzenie o mocy nominalnej około 5 kW. Trzeba jednak traktować to jako punkt wyjścia, a nie sztywną wartość — realne zapotrzebowanie zależy także od wysokości pomieszczeń, liczby okien i drzwi oraz (co zwykle ma największe znaczenie) jakości ocieplenia ścian zewnętrznych. W praktyce nowoczesne, dobrze zaizolowane domy energooszczędne często potrzebują wyraźnie mniej niż 0,1 kW/m2.
| Rodzaj drewna | Wartość opałowa kilograma | Ciężar metra przestrzennego | Wartość opałowa metra przestrzennego |
|---|---|---|---|
| dąb | 4,2 kWh | 550 kg | 2100 kWh |
| buk | 4,2 kWh | 500 kg | 2100 kWh |
| brzoza | 4,3 kWh | 450 kg | 1900 kWh |
| świerk | 4,5 kWh | 350 kg | 1700 kWh |
| sosna | 4,4 kWh | 380 kg | 1700 kWh |
| klon | 4,1 kWh | 520 kg | 1900 kWh |
| jesion | 4,1 kWh | 460 kg | 2100 kWh |
| topola | 4,1 kWh | 290 kg | 1200 kWh |
Zakładając piec o mocy 5 kW, sprawność na poziomie ok. 80% oraz przeciętną kaloryczność drewna rzędu 4,2 kWh/kg, można przyjąć orientacyjne zużycie opału na poziomie około 1,5 kg na godzinę. W praktyce wynik będzie się zmieniał, bo liczy się wartość opałowa konkretnego gatunku drewna i jego wilgotność. Jeśli mieszkanie jest mniej więcej dwa razy większe, a kominek ma dwukrotnie wyższą moc, to — co do zasady — rośnie także potrzebna ilość drewna, aby uzyskać taką samą moc grzewczą.
Ta zależność jest w dużej mierze liniowa. Warto jednak pamiętać o jednej rzeczy: gdy do pieca o mocy nominalnej np. 5 kW dołożycie mniej albo więcej drewna, uzyskacie odpowiednio mniejszą lub większą moc niż deklarowana. Dodatkowo każde urządzenie pracuje w określonym przedziale „od – do”, dlatego w pewnych warunkach może chwilowo zejść poniżej mocy nominalnej albo ją nieco przekroczyć.
Idąc tym tropem: dla mieszkania o powierzchni 100 m2 i pieca o mocy 10 kW, orientacyjnie trzeba spalić około 3 kg drewna opałowego w ciągu godziny. Jeśli Wasz metraż różni się od podanych przykładów, łatwo przeliczycie godzinowe zapotrzebowanie proporcjonalnie do powierzchni i mocy urządzenia. Możecie też dopasować obliczenia do wybranego gatunku drewna.
Jak obliczyć roczne zużycie drewna
Przy założeniu poniższych parametrów da się oszacować roczne zużycie drewna opałowego:
- Kominek o mocy nominalnej 10 kW oraz sprawności na poziomie 80%
- Sezon grzewczy trwający 9 miesięcy (od 1 września do 31 maja) x 30 dni = 270 dni grzania
- 270 dni x 3 godziny dziennie = 810 godzin pracy
- 810 godzin x 3 kg drewna na godzinę = 2430 kg
W praktyce drewno najczęściej kupuje się nie na kilogramy, tylko w metrach przestrzennych (mp) lub metrach sześciennych. Jeśli przyjmiemy, że 1 mp drewna bukowego waży około 500 kg, otrzymujemy wynik rzędu 5 mp. To oznacza, że zapas około 5 mp dobrze sezonowanego buka powinien bez problemu wystarczyć na cały sezon grzewczy w takich warunkach. Przy mniejszym lokalu albo krótszym czasie palenia warto przeliczyć te wartości ponownie, dopasowując je do własnych realiów.
