Polacy robią to nagminnie w lesie. Grozi za to nawet kilka tysięcy zł

Opublikowano: 02.05.2026Autor: Paulina SurowiecDrukujUdostępnij

Z pozoru to tylko kilka gałęzi i powalone drzewo, które „i tak” leży w lesie. W praktyce w Polsce takie zbieranie drewna jest obwarowane konkretnymi przepisami — i to, że leży na ziemi, wcale nie oznacza, że możesz je po prostu zabrać. O tym, kto i w jakim celu może pozyskiwać drewno, decyduje właściciel lasu, a za samowolkę mogą czekać dotkliwe konsekwencje. Sprawdź, kiedy grozi mandat lub poważniejsze sankcje, jakie regulacje warto znać i jak legalnie zdobyć drewno na opał — zanim nieświadomie zrobisz coś, co może skończyć się znacznie gorzej, niż myślisz.

1. Czy wolno zabrać drewno z lasu?
2. Powalone drzewo: co wolno, a czego nie
3. Zakazy palenia drewnem i mandat 500 zł
4. Kary za wycinkę drzew bez zezwolenia

Czy wolno zabrać drewno z lasu?

Zastanawiasz się, czy możesz bez problemu zabrać do domu drewno leżące w lesie? Chcesz dorzucić je do kominka albo wykorzystać w piecu? Warto pamiętać o jednej zasadzie: wszystkie drzewa w lesie – także te powalone przez wiatr czy już leżące na ziemi – są własnością właściciela lasu. To oznacza, że wynoszenie drewna bez zgody jest traktowane jak kradzież (art. 290 Kodeksu Karnego). W praktyce może się to skończyć mandatem albo grzywną nawet na kilka tysięcy złotych.

Legalne pozyskanie drewna wymaga zgody nadleśnictwa lub leśniczego. W wielu miejscach da się jednak zrobić to zgodnie z przepisami, zbierając tzw. gałęziówkę – cienkie gałęzie leżące na ziemi. Żeby dostać pozwolenie, trzeba skontaktować się z właściwym nadleśnictwem i wnieść opłatę zależną od ilości odbieranego drewna.

Obecnie gałęziówka iglasta kosztuje około 55 zł / m3, a liściasta około 60 zł / m3.

Powalone drzewo: co wolno, a czego nie

Co zrobić, gdy wiatr, burza albo inne zjawisko pogodowe powali drzewo? Taki pień i drewno wciąż należą do właściciela lasu. Zabranie go na własną rękę jest nielegalne.

Gdy przewrócone drzewo znajduje się na terenie prywatnym, to, co można z nim zrobić, zależy od tego, czyja to działka:

• Własna posesja – właściciel może drzewo usunąć i wykorzystać. Jeśli jednak było to drzewo, którego wycinka wymagała zezwolenia, trzeba wcześniej uzyskać zgodę urzędu gminy.
• Czyjś teren – nawet jeśli drzewo się przewróciło, nadal jest własnością właściciela działki. Samodzielne zabranie drewna może zostać potraktowane jako kradzież.

Zakazy palenia drewnem i mandat 500 zł

Spalanie drewna w domowych urządzeniach grzewczych podlega konkretnym przepisom. W ostatnich latach wprowadzono szereg ograniczeń, których celem jest zmniejszenie ilości szkodliwych substancji trafiających do atmosfery i ograniczenie smogu.

• Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Klimatu i Środowiska nie wolno spalać drewna o wilgotności przekraczającej 20%. Mokre drewno dymi bardziej, wytwarza więcej związków smolistych i wyraźnie pogarsza jakość powietrza. Złamanie tego wymogu może skończyć się mandatem w wysokości 500 zł.
• W wielu częściach kraju obowiązują też przepisy lokalne, czyli tzw. uchwały antysmogowe. Przykładowo w województwie śląskim zakazano korzystania ze starych pieców i kominków, które nie spełniają norm co najmniej klasy 5.

Dobrym krokiem może być wymiana źródła ciepła na nowocześniejsze rozwiązania, np. pompę ciepła, aby lepiej dopasować dom do obecnych wymagań i kierunku zmian. Choć startowy wydatek bywa większy, w dłuższym czasie można zyskać podwójnie: mniej zanieczyszczeń w powietrzu i niższe koszty ogrzewania.

Kary za wycinkę drzew bez zezwolenia

Inaczej wygląda to wtedy, gdy drzewo zostaje usunięte bez wymaganego zezwolenia albo bez zgody właściciela działki. W takiej sytuacji odpowiedzialność za nielegalną wycinkę rozstrzyga wójt, burmistrz lub prezydent miasta, którzy wymierzają karę w drodze decyzji administracyjnej. Gdy chodzi o nieruchomości należące do gminy, sankcję może nałożyć także starosta. Natomiast w przypadku miast na prawach powiatu kompetencje te przysługują marszałkowi województwa.

Wysokość opłat za usunięcie drzew zależy od gatunku — stawki przypisano do pięciu grup.

Przykład: Jeśli bez pozwolenia zostanie wycięty świerk o obwodzie pnia 95 cm, kara za usunięcie drzewa będzie wynosić (zgodnie z wyliczeniem): 95 x 25 = 2375 zł.