Przekrocz tą kwotę przelewu BLIKiem, a fiskus naliczy Ci 20% podatku
Przelew na konto bliskiej osoby dziś nikogo nie dziwi — kilka kliknięć w telefonie i pieniądze są na miejscu. Mało kto jednak pamięta, że dla urzędu skarbowego to nie zawsze „zwykły przelew”. W przepisach istnieją konkretne granice, po których przekroczeniu darowiznę trzeba zgłosić, a czasem także zapłacić podatek. Gdzie dokładnie przebiega ta niewidoczna linia i jakie kwoty możesz przelać, nie wchodząc w dodatkowe formalności?
- Kiedy przelew może być darowizną?
- Limity darowizn: ile bez podatku?
- Jak bezpiecznie przekazać dużą darowiznę
Kiedy przelew może być darowizną?
Na co dzień przelewamy pieniądze rodzinie, znajomym czy partnerowi — zwracamy pożyczki, rozliczamy wspólne rachunki, dokładamy się do zakupów albo kosztów mieszkania. Dopóki kwoty są niewielkie i łatwo je uzasadnić, fiskus zwykle się tym nie interesuje. Kiedy jednak przekroczone zostaną określone limity, taki przelew może wywołać konsekwencje podatkowe.
Przepisy nie zabraniają przekazywania pieniędzy innym osobom, również niespokrewnionym. Kłopot pojawia się wtedy, gdy suma jest wysoka, a przelew nie ma jasnego tytułu — nie wynika z umowy pożyczki, rozliczenia kosztów ani zapłaty za usługę czy fakturę. W takiej sytuacji urząd skarbowy może uznać transfer za darowiznę.
Darowizna — nawet przekazana „po cichu”, bez formalnej umowy — co do zasady podlega opodatkowaniu, a obowiązek zgłoszenia spoczywa na osobie, która pieniądze otrzymała. Niedotrzymanie terminu i brak dopełnienia formalności mogą skończyć się koniecznością zapłaty podatku oraz naliczeniem odsetek.
Limity darowizn: ile bez podatku?
Przepisy podatkowe precyzyjnie wskazują, jaką kwotę można przekazać drugiej osobie, aby nie powstał obowiązek zapłaty podatku. Wysokość limitu zależy od tzw. grupy podatkowej, do której zalicza się obdarowany. Do I grupy należą m.in. rodzice, dzieci oraz małżonek — w ich przypadku od jednej osoby można otrzymać łącznie do 36 120 zł bez podatku. Warto jednak pamiętać, że limit liczony jest w okresie 5 lat, więc w praktyce daje to średnio ok. 7 000 zł rocznie. Dla osób niespokrewnionych, takich jak znajomi czy partnerzy bez ślubu, próg jest znacznie niższy i wynosi tylko 5 733 zł w ciągu 5 lat.
Jeśli przekazujesz większą sumę komuś spoza najbliższej rodziny, musisz liczyć się z podatkiem. Opodatkowaniu podlega wyłącznie nadwyżka ponad limit, a stawka zależy od grupy podatkowej — w skrajnych przypadkach może sięgnąć nawet 20%. To właśnie dlatego przy darowiznach dla osób „obcych” (np. partnera, sąsiada czy znajomej) nietrudno o niezamierzone przekroczenie progu, bo granica jest naprawdę niska.
Limity nie „resetują się” przy każdej wpłacie — sumują się w czasie. Oznacza to, że kilka mniejszych przelewów w ciągu pięciu lat może łącznie przebić ustawowy limit. W takiej sytuacji darowiznę trzeba zgłosić i rozliczyć podatek albo udowodnić, że przekazane pieniądze nie były darowizną, tylko np. pożyczką wynikającą z zawartej umowy.
Jak bezpiecznie przekazać dużą darowiznę
Jeśli planujesz przekazać większą sumę bliskiej albo nawet obcej osobie, lepiej wcześniej zadbać o formalności. Przy darowiźnie w najbliższej rodzinie możesz skorzystać ze zwolnienia z podatku – pod warunkiem, że zgłosisz darowiznę do urzędu skarbowego na formularzu SD-Z2 w ciągu 6 miesięcy. Gdy przegapisz ten termin, nawet przy darowiźnie między krewnymi pojawi się obowiązek zapłaty podatku.
Gdy przekazujesz pieniądze osobie spoza rodziny, nie ma opcji pełnego zwolnienia z podatku – wyjątkiem jest sytuacja, w której nie przekraczasz ustawowego limitu. Po jego przekroczeniu darowiznę trzeba zgłosić, a następnie rozliczyć i zapłacić należny podatek.
W praktyce warto też spisać umowę darowizny albo pożyczki i zachować potwierdzenie przelewu z bankowości elektronicznej. Jeśli dojdzie do sporu z fiskusem, to na Tobie będzie spoczywał ciężar wykazania, że środki nie zostały przekazane bezpowrotnie – a bez jasnych dokumentów i śladu w banku bywa to bardzo trudne.