Dała córce 150 tys. zł w gotówce na mieszkanie. Urząd skarbowy naliczył podatek
Coraz więcej rodziców i dziadków chce dać dzieciom oraz wnukom możliwie najlepszy start w dorosłość — często w grę wchodzą naprawdę duże kwoty. Dziś wysokie darowizny w rodzinie nie robią już na nikim wrażenia i zwykle nie przyciągają uwagi skarbówki… ale tylko pod jednym warunkiem: muszą być przekazane dokładnie tak, jak wymaga tego prawo. Jeden drobny błąd potrafi kosztować więcej, niż się wydaje. Na co trzeba uważać, zanim przekażesz pieniądze?
- Darowizna 150 tys. dla dziecka bez podatku
- Darowizna gotówką może drogo kosztować
- Kiedy przelew dla dziecka to darowizna
- Jak zgłosić dużą darowiznę w urzędzie
Darowizna 150 tys. dla dziecka bez podatku
Małgorzata planowała przekazać córce 150 tys. zł na wkład do mieszkania. Zastanawiała się, czy bezpieczniej zrobić to przelewem, czy wręczyć gotówkę — tak, by dziecko nie musiało płacić podatku. W praktyce przy takiej darowiźnie da się uniknąć problemów ze skarbówką, ale trzeba pamiętać o ważnych zasadach.
Przekazywanie pieniędzy w rodzinie to codzienność, jednak przy większych kwotach fiskus oczekuje spełnienia konkretnego warunku. Dzieci i wnuki zaliczają się do tzw. grupy zerowej, co oznacza zwolnienie z podatku od darowizn. To zwolnienie nie włącza się jednak samo — aby z niego skorzystać, darowiznę trzeba zgłosić w urzędzie skarbowym w ciągu 6 miesięcy od jej otrzymania.
Rodzice i dziadkowie często nie pamiętają też o limicie, który decyduje, kiedy zgłoszenie nie jest konieczne. Do urzędu nie trzeba zgłaszać tylko tych darowizn, które łącznie w ciągu pięciu lat nie przekroczyły 36 120 zł. Gdy kwota jest wyższa, osoba obdarowana powinna złożyć formularz SD-Z2, dzięki któremu zachowa zwolnienie z podatku. Jeśli nie zrobi tego w ciągu pół roku, musi liczyć się z obowiązkiem zapłaty daniny.
Darowizna gotówką może drogo kosztować
Najczęstszą pomyłką przy darowiznach jest wręczanie pieniędzy w gotówce — dokładnie tak, jak planowała Małgorzata. Na pierwszy rzut oka taka forma może wydawać się najprostsza i „najbezpieczniejsza”, ale z perspektywy polskich przepisów to przekazanie środków bez jednoznacznego potwierdzenia. A fiskus zwykle oczekuje śladu: dokumentu pokazującego przepływ pieniędzy z konta darczyńcy na rachunek obdarowanego, najlepiej w postaci przelewu bankowego albo przekazu pocztowego.
Wręczenie gotówki do ręki nie jest sposobem na obejście zasad — dzieci i wnuki co do zasady nie płacą podatku od darowizny. Problem pojawia się wtedy, gdy wybierzemy gotówkę: urząd skarbowy może potraktować taką transakcję jako darowiznę nieudokumentowaną, a to potrafi skończyć się naliczeniem podatku. Przy ewentualnej kontroli urzędnicy mogą też dopytywać, skąd pochodziła gotówka, co bywa źródłem niepotrzebnych wątpliwości i pytań o legalność pochodzenia środków.
Jeśli decydujemy się na przelew, warto pamiętać o jeszcze jednej rzeczy: pieniądze powinny trafić na osobisty rachunek dziecka lub wnuka. Gdy kwota wpłynie na konto wspólne małżonków, urząd może uznać, że część darowizny została przekazana także synowej albo zięciowi — a oni nie zawsze mieszczą się w tzw. grupie zerowej.
Kiedy przelew dla dziecka to darowizna
Warto mieć na uwadze, że nie każdy przelew na konto dziecka automatycznie traktuje się jak darowiznę. Kluczowe jest to, na co faktycznie mają pójść przekazane środki. Przykładem są cykliczne, niewielkie przelewy na bilet miesięczny, dojazdy czy inne bieżące potrzeby. Takie wpłaty zwykle uznaje się za element codziennego wsparcia ze strony rodziców, więc nie ma obowiązku ich zgłaszania. Najczęściej dotyczy to sytuacji, gdy dziecko pozostaje na utrzymaniu rodziców. Co ważne, nie musi to być wyłącznie osoba niepełnoletnia — podobne wsparcie mogą otrzymywać także dorosłe dzieci, np. w trakcie studiów.
Inne zasady wchodzą w grę wtedy, gdy przekazujemy dziecku większą kwotę z jasno określonym przeznaczeniem. Przelew rzędu 150 tysięcy złotych na zakup mieszkania z dużym prawdopodobieństwem zostanie potraktowany jako darowizna. W takiej sytuacji obdarowany powinien zgłosić to w urzędzie skarbowym — w przeciwnym razie może powstać obowiązek zapłaty podatku od darowizn. Za darowiznę uznaje się bowiem każdy przelew na konto dziecka, który nie wynika z obowiązku alimentacyjnego.
Jak zgłosić dużą darowiznę w urzędzie
Przekazanie darowizny to proces, który warto przejść krok po kroku i w odpowiedniej kolejności. Na start dobrze jest sprawdzić, jakie darowizny były już przekazywane w ostatnich 5 latach. Jeżeli łączna kwota od jednego darczyńcy przekroczyła 36 120 zł, obdarowany powinien pamiętać o konieczności zgłoszenia darowizny w urzędzie skarbowym.
Kolejny etap to zabezpieczenie dowodu przekazania pieniędzy. Potwierdzenie przelewu — np. wydruk z bankowości elektronicznej albo dokument z pieczęcią banku — najlepiej przechowywać w bezpiecznym miejscu, bo może się przydać przy ewentualnej kontroli nawet kilka lat po otrzymaniu darowizny. Następnie obdarowany musi wypełnić formularz SD-Z2, który da się złożyć osobiście, wysłać pocztą lub przekazać online przez ePUAP. Przy darowiźnie pochodzącej ze wspólnego majątku rodziców potrzebne będą dwa oddzielne zgłoszenia. Jeśli kwoty nie zostaną rozdzielone, urząd może potraktować to jako błąd w rozliczeniu.
Bezpieczne przekazanie większej darowizny dziecku lub wnukowi sprowadza się do dwóch rzeczy: dobrej dokumentacji i dopilnowania terminów. W praktyce wystarczy przekazać środki przelewem, wskazać, że darowizna trafia do majątku osobistego oraz złożyć formularz w wymaganym czasie. Dzięki temu obdarowany zminimalizuje ryzyko nieprzyjemności ze strony skarbówki.