Kara od tysiąca do miliona złotych za coś, co właściciele działek robią nagminnie i za darmo
Oferty darmowej ziemi z budowy czy gruzu do wyrównania terenu pojawiają się bardzo często. Dla wielu właścicieli działek to wygodny sposób na poprawienie ukształtowania gruntu lub przygotowanie podjazdu. Problem w tym, że w świetle przepisów takie rozwiązanie może spowodować niezłe komplikacje.
- Nawet czysta ziemia może zostać uznana za odpad
- Przepisy dopuszczają wykorzystanie ziemi, ale tylko w określonych warunkach
- Ograniczenia na terenach leśnych i rolnych
- Wysoka kara za składowanie ziemi
Nawet czysta ziemia może zostać uznana za odpad
Wielu właścicieli działek zakłada, że jeśli ziemia jest czysta i pochodzi np. z budowy, jej przyjęcie na własny teren nie rodzi żadnych problemów prawnych. Tymczasem przepisy mogą traktować ją zupełnie inaczej.
Zgodnie z ustawą o odpadach odpadem jest każda substancja lub przedmiot, których posiadacz się pozbywa albo zamierza się pozbyć. W praktyce oznacza to, że nawet niezanieczyszczona gleba może zostać uznana za odpad, jeśli została przywieziona z innego miejsca.
Przewiezienie ziemi z budowy lub z innej działki na własną nieruchomość bywa więc interpretowane jako składowanie odpadów. Wyjątek dotyczy jedynie sytuacji, gdy gleba jest wykorzystywana w stanie naturalnym dokładnie na tym samym terenie, na którym została wydobyta.
Przepisy dopuszczają wykorzystanie ziemi, ale tylko w określonych warunkach
Polskie przepisy przewidują możliwość wykorzystania niektórych odpadów przez osoby fizyczne na własne potrzeby. Zasady te określa rozporządzenie ministra środowiska dotyczące odzysku odpadów poza instalacjami i urządzeniami.
W praktyce dopuszczalne jest wykorzystanie m.in. gleby, ziemi z ogrodów czy gruzu budowlanego w procesie odzysku określanym jako R5. Chodzi przede wszystkim o utwardzanie powierzchni, na przykład podjazdów, dróg dojazdowych czy placów.
Przepisy jasno wskazują jednak limit materiału, jaki można wykorzystać. Maksymalna dopuszczalna ilość wynosi 0,2 Mg, czyli 200 kilogramów na każdy metr kwadratowy utwardzanej powierzchni w ciągu roku. Oznacza to, że przy utwardzeniu 50 metrów kwadratowych można wykorzystać maksymalnie 10 ton materiału rocznie.
Ograniczenia na terenach leśnych i rolnych
Sytuacja komplikuje się jeszcze bardziej w przypadku działek o charakterze rolnym lub leśnym. W takich miejscach oprócz przepisów dotyczących odpadów obowiązują również regulacje związane z ochroną gruntów rolnych i leśnych.
Zmiana ukształtowania terenu, trwałe podniesienie poziomu gruntu czy utwardzenie powierzchni mogą wymagać uzyskania odpowiednich decyzji administracyjnych. W niektórych przypadkach konieczne jest także formalne wyłączenie gruntu z produkcji rolnej.
Oznacza to, że nawet wykorzystanie dopuszczalnej ilości ziemi może wymagać wcześniejszego uregulowania kwestii formalnych związanych z przeznaczeniem działki. Bez tego właściciel może narazić się na problemy prawne.
Wysoka kara za składowanie ziemi
W przepisach dotyczących odpadów funkcjonuje zasada, zgodnie z którą za odpady znajdujące się na danej nieruchomości odpowiada osoba władająca terenem. Jeśli nie da się ustalić innego podmiotu odpowiedzialnego za ich składowanie, obowiązek usunięcia odpadów może zostać nałożony na właściciela działki.
W praktyce oznacza to, że nawet jeśli ziemię lub gruz przywiózł ktoś inny, właściciel terenu może zostać zobowiązany do ich usunięcia na własny koszt. Przy dużych ilościach materiału koszty transportu i zagospodarowania mogą być bardzo wysokie.
Dodatkowo przepisy środowiskowe przewidują surowe kary administracyjne. Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska może nałożyć sankcje finansowe za zbieranie lub przetwarzanie odpadów bez zezwolenia albo za brak odpowiedniej ewidencji. Wysokość kary może wynosić od 1 tysiąca złotych nawet do 1 miliona złotych, w zależności od skali naruszenia oraz jego wpływu na środowisko