Opłaty za windy zrujnują mieszkańców starych bloków? Mieszkańcy mają powody do obaw
Od 2026 roku wprowadzone zostaną przepisy, które będą wymagały montażu wind osobowych w wybranych budynkach wielorodzinnych oraz obiektach publicznych. Będzie to konieczne, na przykład, przy ich modernizacji lub zmianie przeznaczenia. Te zmiany z pewnością będą korzystne dla osób niepełnosprawnych i starszych, jednak wspólnoty i spółdzielnie będą musiały przygotować się na duże koszty.
- Nowe regulacje dotyczące montażu wind
- Czy każda modernizacja wymaga windy?
- Koszty instalacji wind w starych budynkach
- Finansowanie wind: szanse i wyzwania dla wspólnot
Nowe regulacje dotyczące montażu wind
Począwszy od roku 2026, nakaz instalacji wind obejmie budynki mieszkalne posiadające co najmniej trzy kondygnacje oraz obiekty publiczne z dwiema lub większą liczbą pięter. Zmiany dotkną również budynki przeznaczone do wspólnego zamieszkania – z wyłączeniem tych umiejscowionych na terenach zamkniętych.
Warto jednak zaznaczyć, że nowe normy będą obowiązywać jedynie w określonych sytuacjach – zatem wielu mieszkańców starszych budynków nie doczeka się własnego dźwigu. Obowiązek montażu windy pojawi się przy rozbudowie, nadbudowie, przebudowie lub zmianie sposobu użytkowania budynku albo urządzenia budowlanego z nim powiązanego. Co ważne, przepisy mają dotyczyć jedynie części budynku objętej pracami modernizacyjnymi. Należy pamiętać, że nie w każdym starszym budynku montaż windy będzie uzasadniony.
Czy każda modernizacja wymaga windy?
Eksperci wyjaśniają, że nie zawsze będzie konieczne dostosowanie całego budynku do nowych przepisów. Jeśli aktualizacja dotyczy na przykład tylko łazienek, nie będzie potrzeby montażu windy w danym miejscu. Proponowane rozporządzenie nie wymaga więc wyposażenia każdego starszego budynku mieszkalnego w windę — ten przepis będzie obowiązywał jedynie w określonych przypadkach.
Z drugiej strony, nawet jeśli nie ma prawnego obowiązku, właściciele i zarządcy mogą zdecydować się na instalację windy dobrowolnie. Taka inwestycja z pewnością poprawi komfort życia lokatorów, zwłaszcza osób starszych, osób z niepełnosprawnościami czy rodzin z dziećmi. To jednak nie oznacza, że wspólnoty mogą dowolnie podejmować decyzje o takich projektach – aby możliwa była budowa windy, potrzebna będzie zgoda odpowiednich władz. Taką decyzję powinni również zaakceptować mieszkańcy danego budynku. Instalacja windy może być bardzo kosztowna w niektórych blokach z wielkiej płyty.
Koszty instalacji wind w starych budynkach
Instalowanie wind w starszych budowlach jest związane z dużymi wydatkami. Przewiduje się, że aż 3500 wspólnot i spółdzielni mieszkaniowych w Polsce może być zobligowanych do zamontowania wind w ramach planowanych modernizacji. Tego rodzaju przedsięwzięcia będą kosztowne, co niewątpliwie wpłynie na budżety lokatorów starszych budynków.
Koszty związane z instalacją wind zależą od wielu czynników – liczby pięter, specyfikacji technicznych czy struktury budowli. Dodatkowo, należy uwzględnić wydatki na badania techniczne, utrzymanie i ewentualne naprawy. Eksperci ostrzegają, że przez montaż windy wydatki na utrzymanie mieszkańców mogą wzrosnąć, ponieważ konserwacja takich urządzeń nie jest tania.
Finansowanie wind: szanse i wyzwania dla wspólnot
Na szczęście część kosztów związanych z instalacją windy będzie pokrywana z programów rządowych. Wspólnoty oraz spółdzielnie mieszkaniowe mogą aplikować o dofinansowanie z Funduszu Dostępności, nadzorowanego przez Bank Gospodarstwa Krajowego. Fundusz ten jest przeznaczony na przystosowanie budynków do potrzeb osób z niepełnosprawnościami, starszych oraz rodzin z małymi dziećmi.
Innym źródłem wsparcia będą środki z Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych. Dzięki Programowi Wyrównywania Różnic Między Regionami można ubiegać się o dofinansowanie na budowę windy, pod warunkiem, że projekt zagwarantuje dostępność do co najmniej dwóch mieszkań zamieszkanych przez osoby z niepełnosprawnością ruchową. W obu przypadkach trzeba jednak spełnić wiele wymagań formalnych.
Obowiązek instalacji wind osobowych ma na celu zwiększenie dostępności mieszkań, w tym dla osób z niepełnosprawnościami oraz seniorów, jednak nowe przepisy będą wiązały się z pewnymi wyzwaniami finansowymi i organizacyjnymi. Wspólnoty i spółdzielnie będą musiały podjąć trudną decyzję: zainwestować w budynek, korzystając z dostępnych programów pomocowych, czy odkładać modernizację na później z obawy przed dużymi kosztami? Nowelizacja wywołuje mieszane uczucia – z jednej strony osoby potrzebujące takich ułatwień wyrażają swoje zadowolenie, lecz niektórzy mieszkańcy starszych budynków obawiają się, że przez montaż windy ich czynsz znacznie wzrośnie.