To będą potężne koszty dla mieszkańców starszych bloków. Nowe prawo wchodzi 20 września
20 września 2026 roku wejdą w życie regulacje, które mogą wywrócić do góry nogami plany wielu wspólnot i spółdzielni. W określonych budynkach wielorodzinnych oraz obiektach użyteczności publicznej pojawi się nowy obowiązek montażu wind osobowych. Co ważne, wymóg ten może uruchomić się nie tylko przy nowych inwestycjach, ale również podczas rozbudowy, przebudowy czy zmiany sposobu użytkowania budynku. Dla seniorów i osób z niepełnosprawnościami to zapowiedź realnego ułatwienia życia, dla zarządców natomiast sygnał, że nadchodzą wydatki, które mogą zaskoczyć swoją skalą.
- Nowe zasady wind w budynkach
- Kiedy w starym bloku trzeba montować windę
- Winda w starym bloku: koszty i skutki
- Dofinansowanie wind: BGK i PFRON
Nowe zasady wind w budynkach
Od 20 września 2026 roku obowiązek montażu wind obejmie nowo projektowane budynki mieszkalne wielorodzinne mające co najmniej trzy kondygnacje oraz budynki użyteczności publicznej z minimum dwiema kondygnacjami nadziemnymi. Nowe wymagania zostaną również rozszerzone na budynki przeznaczone do zamieszkania zbiorowego, z wyjątkiem obiektów zlokalizowanych na terenach zamkniętych.
Trzeba jednak podkreślić, że przepisy nie oznaczają automatycznego obowiązku wyposażenia wszystkich istniejących bloków w windy. Wymóg pojawi się przede wszystkim przy określonych inwestycjach, takich jak rozbudowa, nadbudowa, przebudowa lub zmiana sposobu użytkowania budynku. Co istotne, nowe regulacje mają dotyczyć wyłącznie części obiektu objętej pracami budowlanymi. W praktyce oznacza to, że wiele starszych budynków nie będzie musiało przechodzić kosztownej modernizacji wyłącznie z powodu wejścia w życie nowych przepisów.
Kiedy w starym bloku trzeba montować windę
Specjaliści podkreślają, że nowe przepisy nie będą oznaczały automatycznie konieczności przebudowy całego budynku. Gdy modernizacja obejmie na przykład wyłącznie łazienki, nie pojawi się obowiązek montowania windy. Projektowane rozporządzenie nie nakazuje więc, by każdy starszy blok mieszkalny został wyposażony w dźwig — wymóg ten ma dotyczyć tylko konkretnych sytuacji, zależnie od zakresu prac.
Jednocześnie, nawet bez formalnego przymusu, właściciele i zarządcy mogą rozważyć montaż windy z własnej inicjatywy. Taka inwestycja realnie podnosi wygodę codziennego funkcjonowania mieszkańców — szczególnie seniorów, osób z niepełnosprawnościami oraz rodzin z małymi dziećmi. Nie oznacza to jednak pełnej dowolności po stronie wspólnot: aby budowa windy była możliwa, konieczne będzie uzyskanie zgody właściwych organów. Na podobny krok muszą też przystać mieszkańcy danego budynku. W wielu blokach z wielkiej płyty montaż windy może okazać się wyjątkowo kosztowny.
Winda w starym bloku: koszty i skutki
Montaż wind w wiekowych budynkach niemal zawsze oznacza spore nakłady finansowe. Szacunki wskazują, że nawet 3500 wspólnot i spółdzielni mieszkaniowych w Polsce może zostać zobowiązanych do instalacji wind w ramach planowanych modernizacji. Takie inwestycje będą drogie, a ich skutki mieszkańcy starszych bloków odczują w domowych budżetach.
Ostateczna cena instalacji windy zależy od wielu elementów – m.in. liczby kondygnacji, wymagań technicznych oraz konstrukcji samego budynku. Do tego dochodzą koszty ekspertyz i odbiorów technicznych, bieżącego serwisowania, a także potencjalnych napraw. Specjaliści podkreślają, że po uruchomieniu windy mogą wzrosnąć opłaty eksploatacyjne, bo utrzymanie i konserwacja takich urządzeń potrafią być kosztowne.
Dofinansowanie wind: BGK i PFRON
Dobrą wiadomością jest to, że część wydatków na montaż windy ma zostać sfinansowana z programów publicznych. Wspólnoty i spółdzielnie mieszkaniowe mogą starać się o wsparcie z Funduszu Dostępności, prowadzonego pod nadzorem Banku Gospodarstwa Krajowego. To narzędzie powstało po to, by ułatwiać dostosowanie budynków do potrzeb osób z niepełnosprawnościami, seniorów oraz rodzin wychowujących małe dzieci.
Kolejną ścieżką pozyskania pieniędzy są środki z Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych. W ramach Programu Wyrównywania Różnic Między Regionami można ubiegać się o dofinansowanie budowy windy, o ile inwestycja zapewni realną dostępność do co najmniej dwóch lokali zamieszkałych przez osoby z niepełnosprawnością ruchową. W praktyce w obu programach trzeba jednak liczyć się z rozbudowaną procedurą i spełnieniem szeregu wymogów formalnych.
Wprowadzenie obowiązku montowania wind osobowych ma poprawić dostępność mieszkań – szczególnie dla osób z niepełnosprawnościami i starszych – ale nowe regulacje oznaczają też konkretne wyzwania finansowe i organizacyjne. Wspólnoty oraz spółdzielnie staną przed trudnym wyborem: wejść w modernizację już teraz, korzystając z dostępnych form wsparcia, czy wstrzymywać inwestycję, obawiając się wysokich kosztów? Nowelizacja budzi mieszane reakcje: osoby, którym winda ułatwi codzienne funkcjonowanie, zwykle przyjmują ją z ulgą, natomiast część mieszkańców starszych budynków martwi się, że montaż windy przełoży się na wyraźny wzrost czynszu.