Przy zakupach będziemy podawać numer PESEL. Unia wprowadza nowe przepisy
Planujesz zakup kosztownej biżuterii, zegarka lub dzieła sztuki? Od przyszłego roku w życie wchodzą nowe obostrzenia dotyczące takich transakcji. Nie wszyscy kupujący będą zadowoleni z tych zmian. W wyjątkowych przypadkach przedsiębiorca może bowiem odmówić sprzedaży towaru.
- Idziesz na zakupy? Przy kasie musisz podać numer PESEL
- Ważne zmiany dla płatności gotówkowych
- Gdzie zostaną przekazane dane klienta kupującego?
- Czy sklep może odmówić sprzedaży towaru?
Idziesz na zakupy? Przy kasie musisz podać numer PESEL
W przyszłym roku wchodzą w życie przepisy, które będą dotyczyć wybranych zakupów. Nowe obostrzenia mogą dotknąć każdego z nas. Polacy obawiają się, że już za kilka miesięcy zwykłe, codzienne wyjście do sklepu może wiązać się z koniecznością podawania wrażliwych danych – jak będzie to wyglądać w praktyce?
Zgodnie z unijnym rozporządzeniem AMLR, czyli Anti-Money Laundering Regulation, nowe przepisy zaczną obowiązywać 10 lipca 2027 roku. Głównym celem tych regulacji ma być ograniczenie zjawiska prania pieniędzy oraz finansowania terroryzmu, między innymi przez utrudnianie wykorzystywania kosztownych zakupów do ukrywania prawdziwego pochodzenia nielegalnych środków finansowych. To rozporządzenie będzie obowiązywać we wszystkich krajach członkowskich UE.
Nowe regulacje będą dotyczyć zakupów opiewających na wysoką kwotę – dodatkowe formalności mogą pojawiać się na przykład w momencie, gdy chcemy nabyć biżuterię czy dzieło sztuki. Wartość transakcji okazjonalnej objętej nowymi przepisami wynosi co najmniej 10 000 euro, czyli około 43 000 zł. W takim przypadku przedsiębiorca będzie musiał uruchomić procedury należytej staranności wobec klienta, choć nie każdy sklep zostanie objęty tym obowiązkiem.
Ważne zmiany dla płatności gotówkowych
Unijne przepisy będą szczególnie restrykcyjne dla zakupów, za które płacimy gotówką. W przypadku podmiotów zobowiązanych do stosowania regulacji AML identyfikacja i sprawdzenie tożsamości klienta będą co do zasady wymagane już przy okazjonalnych transakcjach gotówkowych o wartości co najmniej 3 000 euro, czyli około 13 000 zł.
Warto wspomnieć, że od 10 lipca 2027 roku zacznie obowiązywać unijny limit płatności gotówką za towary i usługi w wysokości 10 000 euro. Państwa członkowskie będą mogły stosować jeszcze niższe limity.
Rozłożenie zakupu na kilka mniejszych płatności nie sprawi, że unikniemy dodatkowej weryfikacji. Sprzedawca będzie bowiem zobowiązany do uwzględnienia wszystkich powiązanych transakcji.
Gdzie zostaną przekazane dane klienta kupującego?
Kiedy sprzedawca może poprosić o dodatkowe dane kupującego i gdzie przekaże zebrane informacje? Przede wszystkim przedsiębiorca będzie zobowiązany do sprawdzenia imienia i nazwiska, daty i miejsca urodzenia, obywatelstwa, adresu zamieszkania oraz krajowego numeru identyfikacyjnego klienta – może być to numer PESEL. Podczas weryfikacji sprzedawca może też poprosić o okazanie dokumentu tożsamości.
Jeszcze więcej formalności pojawi się podczas zakupów dokonywanych przez firmy. W takim przypadku procedura Customer Due Diligence, czyli należytej staranności wobec klienta, obejmie ustalenie beneficjenta rzeczywistego, czyli osoby faktycznie sprawującej kontrolę nad przedsiębiorstwem.
Dane, które będą gromadzone przez sprzedawcę, mają służyć wyłącznie przeciwdziałaniu praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu, a używanie ich do celów handlowych, w tym marketingowych, będzie zabronione. Podmioty zobowiązane będą musiały przestrzegać zasad RODO oraz przechowywać dokumentację przez pięć lat od zakończenia relacji gospodarczej albo przeprowadzenia transakcji. W uzasadnionych przypadkach właściwe organy będą mogły zażądać wydłużenia tego okresu maksymalnie o kolejne pięć lat.
Czy sklep może odmówić sprzedaży towaru?
W niektórych przypadkach sprzedawca będzie mógł poprosić kupującego o udzielenie dodatkowych informacji dotyczących pochodzenia środków finansowych. Będą to jednak sytuacje wyjątkowe – zakres kontroli ma zależeć między innymi od oceny ryzyka dla konkretnej transakcji. Jeśli kupujący odmówi udzielenia szczegółowych informacji, przedsiębiorca nie powinien sprzedawać towaru.
Lipcowa zmiana przepisów to ważna data nie tylko dla kupujących, ale także dla sprzedawców i wszystkich pracowników sklepu. Personel powinien zostać przeszkolony pod kątem sprawdzania danych osobowych oraz wypełniania nowych formalności. Ważnym aspektem będzie także odpowiednie zabezpieczenie gromadzonej dokumentacji. Przede wszystkim warto zapamiętać, że od lipca wybrani sprzedawcy będą mogli zażądać od nas danych osobowych oraz informacji dotyczących pochodzenia pieniędzy, jednak dodatkowe procedury będą dotyczyć jedynie niektórych zakupów.