ZUS odkrywa karty. Tysiące Polaków mogą przejść na emeryturę nawet 5 lat wcześniej
Ludzie urodzeni w latach 1949-1969 mogą usłyszeć dobrą nowinę. Jeżeli spełnią pewne warunki, mogą kwalifikować się do wyjątkowej emerytury. Kto jest uprawniony do jej otrzymania? Jakie kryteria trzeba spełnić? Czy warto się ubiegać? Przeprowadzamy analizę.
- Wcześniejsza emerytura: kto może skorzystać?
- Wcześniejsza emerytura: kto ma szansę?
- Emerytura dla zawodów o szczególnych cechach
- Praca w szczególnych warunkach - zasady emerytalne
- Jak poprawnie złożyć dokumenty emerytalne?
Wcześniejsza emerytura: kto może skorzystać?
Zakład Ubezpieczeń Społecznych ogłasza możliwość uzyskania specjalnej emerytury dla osób urodzonych w określonych latach, które spełniają określone wymagania. Główną zaletą tego świadczenia jest możliwość przejścia na emeryturę 5 lat wcześniej niż standardowy wiek emerytalny. Kobiety mogą się ubiegać po ukończeniu 55 lat, a mężczyźni po 60. To korzystna wiadomość dla osób bliskich emerytury.
Jednakże świadczenie jest dostępne tylko przy spełnieniu pewnych warunków:
- osoba musi być urodzona po 31 grudnia 1948 roku i przed końcem 1969 roku
- musi wykazać staż pracy (20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn), obejmujący okresy składkowe i nieskładkowe lub skrócony czas pracy w określonych warunkach (np. minimum 15 lat)
- praca, którą wykonywała, musi być uznana za pracę w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze
- wnioskodawca nie może być członkiem otwartego funduszu emerytalnego (OFE) lub musi złożyć wniosek o transfer środków z rachunku OFE do budżetu państwa.
Również prawo do wcześniejszej emerytury mają osoby, które spełniły określone wymagania przed końcem 2008 roku.
Wcześniejsza emerytura: kto ma szansę?
Jednym z kluczowych warunków, które trzeba spełnić, aby uzyskać wcześniejsze świadczenie emerytalne, jest wykonywanie pracy w specyficznych warunkach lub o specyficznym charakterze.
Praca w specyficznych warunkach związana jest głównie z potencjalnie szkodliwym wpływem na zdrowie (np. przy pracy z azbestem), dodatkowym wysiłkiem fizycznym lub psychicznym (np. praca w kopalni) albo szczególnym ryzykiem (np. ratownicy GOPR). Niestety, sama praca w ciężkich warunkach nie daje prawa do wcześniejszej emerytury. Wykaz zawodów znajduje się w załączniku do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. dotyczącego wieku emerytalnego dla pracowników zatrudnionych w specyficznych warunkach lub o specyficznym charakterze.
Emerytura dla zawodów o szczególnych cechach
Nie spełniłeś pierwszego warunku? To jeszcze nie koniec drogi. O wcześniejsze świadczenie emerytalne mogą starać się również osoby zatrudnione w zawodach o wyjątkowych cechach. W tej grupie znajdują się różne zawody, takie jak funkcjonariusze celni, przedstawiciele organów kontroli państwowej, dziennikarze, artyści, nauczyciele czy zawodowi wojskowi.
Według definicji jest to praca wymagająca szczególnej odpowiedzialności oraz wyjątkowej sprawności psychofizycznej.
Są to zawody wymagające zarówno fizycznej, jak i umysłowej sprawności, która z czasem się zmniejsza. Dlatego wykonywanie ich staje się trudniejsze dla starszych osób. To jest główny powód, dla którego pracownicy takich zawodów mogą być zakwalifikowani do specjalnej emerytury.
Praca w szczególnych warunkach - zasady emerytalne
Każda z wymienionych profesji wymaga wyjątkowej koncentracji, umiejętności i uwagi. Niektóre z nich wiążą się z ryzykiem, niezależnie od osobistej determinacji i możliwości – na przykład zatrudnienie w kopalni lub praca z niebezpiecznymi chemikaliami. Z tego względu okres pracy potrzebny do uzyskania szczególnej emerytury może się różnić. W zależności od wykonywanej profesji będzie to od 10 do 20 lat. Dla zawodów wymienionych w pierwszym wykazie (praca w szczególnych warunkach) staż pracy w szczególnych warunkach powinien wynosić co najmniej 15 lat.
Czas, w którym pracowaliśmy w zawodzie, powinien być określony w świadectwie pracy wydawanym przez zakład pracy na podstawie dostępnej dokumentacji.
Jeżeli pracowałeś w szczególnych warunkach lub o specjalnym charakterze tylko okazjonalnie lub na część etatu, nie zakwalifikujesz się do świadczenia. Zgodnie z ustawą emerytura specjalna przysługuje, jeśli była to „praca wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy”. Dotyczy to także zawodów, w których realizowano różne rodzaje prac, tylko sporadycznie spełniające definicję pracy w szczególnych warunkach.
Jak poprawnie złożyć dokumenty emerytalne?
Formularz związany z emeryturą (EMP) oraz dane o okresach składkowych i nieskładkowych (ERP-6) są dostępne na stronie ZUS lub można je uzyskać w lokalnym oddziale. Do tego załączamy dokumenty od pracodawcy, zwłaszcza te dotyczące pracy w warunkach szczególnych lub o specyficznym charakterze. Komplet dokumentów przesyłamy do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych lub składamy bezpośrednio w urzędzie.
Ostateczny termin złożenia formularza przypada na dzień poprzedzający osiągnięcie 60 lat w przypadku kobiet lub 65 lat w przypadku mężczyzn. Można go jednak złożyć najwcześniej 30 dni przed spełnieniem kryteriów, w przeciwnym razie ZUS go odrzuci.