Urząd Skarbowy bierze pod lupę prezenty rodzinne. Jeden błąd i zapłacisz 20% podatku

W ostatnich latach fiskus zyskał całkowicie nowe, zaawansowane narzędzia, dzięki którym może lepiej kontrolować podatników. Coraz większej uwadze Urzędów Skarbowych podlegają prezenty rodzinne. Czasem przelew bez zgłoszenia może wiązać się z wieloma nieprzyjemnościami, a nawet z 20% podatkiem. Na co zwrócić uwagę, by uniknąć problemów ze skarbówką?
- Prezent od członka rodziny – kontrola skarbówki
- Kiedy darowizna jest zwolniona z podatku?
- Jak udokumentować darowiznę?
Prezent od członka rodziny – kontrola skarbówki
Rok temu Pani Jola dostała od rodziców 50 tysięcy złotych na wkład własny do mieszkania. Był to prezent na święta i jeden z najprostszych sposobów na uzyskanie kredytu na własne mieszkanie w Lublinie.
Rodzice Pani Joli zdecydowali się przekazać jej pieniądze przelewem. 50 tysięcy złotych zostało przesłane zwykłym przelewem bankowym z tytułem „dla córki”. Rodzina przekazała pieniądze i na tym sytuacja formalna się skończyła. Nikt nie pomyślał o tym, żeby zawiadamiać Urząd Skarbowy, w końcu był to prezent od najbliższej rodziny. Jak się później okazało, myślenie rodziny Pani Joli było błędne.
Kilka miesięcy później Pani Jola otrzymała pismo z fiskusa. Urząd prowadził postępowanie w sprawie wyjaśnienia źródła pozyskanych środków. Jak się później okazało, darowizna od rodziców nie jest opodatkowana, jednak wymaga zgłoszenia na specjalnym formularzu i prawidłowego udokumentowania. Bez tego może być potraktowana jako oszustwo podatkowe, za co grozi 20% podatku.
Kiedy darowizna jest zwolniona z podatku?
Prawo podatkowe rozróżnia trzy grupy podatkowe. To, do której grupy podatkowej należy darczyńca, decyduje o limitach i zwolnieniach z podatku. Określenie przynależności do danej grupy jest bardzo istotne i może ustrzec przed wieloma nieprzyjemnościami ze strony Urzędu Skarbowego.
- Grupa I – to małżonek, zstępni (np. synowie, córki, wnuki, prawnuki), wstępni (rodzice, dziadkowie), pasierbowie, zięciowie, synowe, rodzeństwo, ojczym, macocha. W przypadku I grupy, kwota darowizny wolnej od podatku wynosi 36 120 zł (stan na 2025 rok). Co ważne, w ramach I grupy wyróżnia się tak zwaną grupę 0, do której należą małżonek, zstępni, wstępni, rodzeństwo, ojczym i macocha. Darowizna od osób należących do grupy 0 może być całkowicie zwolniona z podatku bez względu na kwotę. Warunkiem jest jednak jej zgłoszenie.
- Grupa II – to zstępni rodzeństwa, rodzeństwo rodziców, zstępni i małżonkowie pasierbów, małżonkowie rodzeństwa i rodzeństwo małżonków. W grupie II znajdują się też małżeństwa innych zstępnych. Kwota darowizny wolnej od podatku wynosi w tym przypadku 27 090 zł.
- Grupa III – obejmuje innych nabywców. W tym przypadku kwota wolna od podatku wynosi 5 733 zł.

Jak udokumentować darowiznę?
Zwolnienie z podatku od darowizny wymaga jej odpowiedniego udokumentowania. Dlatego najbezpieczniejszą formą darowizny jest przelew bankowy lub przekaz pocztowy. W ten sposób łatwo jest wskazać kwotę, oraz strony przekazania pieniędzy.
Przekaz pieniędzy w formie gotówkowej może być bardziej ryzykowny. W tym przypadku Urząd Skarbowy może odmówić zwolnienia z opodatkowania darowizny od najbliższej rodziny (chodzi o kwotę powyżej limitu zwolnienia).
Jeśli dodatkowo podatnik nie zgłosi darowizny we wskazanym terminie, ryzykuje kontrolę ze stronu Urzędu Skarbowego. Jeśli fiskus zainteresuje się kwestią dodatkowych wpływów, może nałożyć 20% podatek.