Nawet 29 tys. zł do odzyskania z ZUS. Trzeba złożyć specjalny wniosek
Po śmierci bliskiej osoby rodzina musi zająć się formalnościami związanymi z pogrzebem czy podziałem spadku. W tym trudnym czasie mało kto myśli o wypłacie pieniędzy znajdujących się na subkoncie emerytalnym zmarłego. Wielu Polaków w ogóle nie zdaje sobie sprawy, że kwota zgromadzona przez bliską osobę po jej śmierci powinna powędrować w ręce rodziny. ZUS nie wypłaci tych środków automatycznie.
- Kilkadziesiąt tysięcy złotych dla bliskich zmarłego
- Kto może odziedziczyć pieniądze z ZUS i OFE?
- Jakie dokumenty będą potrzebne do odzyskania pieniędzy po zmarłym?
- Środki z ZUS i OFE nie dla wszystkich. Warto pamiętać o kilku wyjątkach
Kilkadziesiąt tysięcy złotych dla bliskich zmarłego
Z danych opublikowanych przez ZUS wynika, że na subkontach po osobach zmarłych znajduje się średnio 29 000 zł. Jest to kwota uśredniona, co oznacza, że w niektórych przypadkach będzie ona niższa, a w innych zdecydowanie większa. Na wysokość zgromadzonych środków wpływają między innymi długość aktywności zawodowej, poziom wynagrodzenia, członkostwo w OFE oraz liczba osób uprawnionych do dziedziczenia.
Pieniądze znajdujące się na subkoncie w ZUS nie znikają po śmierci ubezpieczonego, ale mogą stanowić istotne wsparcie finansowe dla rodziny i bliskich zmarłego. Osoby uprawnione do otrzymania pieniędzy muszą jednak wystąpić o ich wypłatę.
Żeby odzyskać pieniądze znajdujące się na subkoncie zmarłego, wystarczy złożyć odpowiedni wniosek do ZUS. Jeśli zmarły należał do OFE, warto najpierw skontaktować się z funduszem, który rozdzieli środki zgodnie z dyspozycją osoby, do której należało subkonto.
Kto może odziedziczyć pieniądze z ZUS i OFE?
Środki zgromadzone na subkoncie ZUS lub w OFE mogą powędrować do członków najbliższej rodziny. Zazwyczaj pieniądze otrzymuje małżonek lub spadkobiercy ustawowi albo testamentowi. Zmarły mógł też wskazać niespokrewnione osoby, którym należy przekazać środki.
ZUS przypomina, że prawo do dziedziczenia pieniędzy mają osoby wskazane przez zmarłego, który był członkiem OFE, a także osoby wskazane przez ubezpieczonego urodzonego po 1968 roku, nawet jeśli do OFE nie przystąpił. Jeśli zmarły nie złożył żadnej dyspozycji dotyczącej dziedziczenia, środki wchodzą do masy spadkowej.
Szczególne zasady dotyczą małżonków pozostających we wspólności majątkowej. Połowa środków zgromadzonych na subkoncie w ZUS i w OFE w okresie trwania wspólności majątkowej jest przekazywana na subkonto i rachunek OFE współmałżonka. Pozostała część trafia do osób wskazanych przez zmarłego albo, jeśli takich wskazań nie było, wchodzi do spadku. Jeśli zmarły był stanu wolnego, wszystkie zebrane przez niego pieniądze są wypłacane osobom wskazanym za życia albo ustawowym spadkobiercom.
Jakie dokumenty będą potrzebne do odzyskania pieniędzy po zmarłym?
Pieniądze z ZUS i OFE zostaną wypłacone tylko w momencie, gdy osoby uprawnione do uzyskania środków złożą odpowiedni wniosek. Jeśli zmarły osiągnął wiek emerytalny i wszystkie składki z OFE zostały już przeniesione na subkonto w ZUS albo jeśli miał wyłącznie subkonto w ZUS i nie był członkiem OFE, to podział środków zaczyna się w ZUS. W pozostałych przypadkach procedurę trzeba rozpocząć w OFE. Fundusz dokonuje podziału środków na rachunku i w ciągu 14 dni informuje ZUS o osobach uprawnionych oraz ich udziałach, a następnie ZUS dzieli środki zapisane na subkoncie.
Samo ustalenie członkostwa w OFE bywa problematyczne. W tym celu warto przejrzeć dokumenty zmarłego. ZUS może udzielić informacji o członkostwie zmarłego w OFE małżonkowi lub dzieciom tylko na podstawie prawomocnego postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku albo zarejestrowanego aktu poświadczenia dziedziczenia.
Przy składaniu wniosku należy okazać akt zgonu, dokument potwierdzający tytuł do dziedziczenia oraz dokument tożsamości osoby składającej wniosek. W przypadku małżonka mogą być potrzebne także dokumenty potwierdzające wspólność majątkową, na przykład akt małżeństwa. Odpowiedni formularz jest dostępny na stronie internetowej oraz w oddziałach ZUS. Jeśli zmarły nie był członkiem OFE i miał tylko subkonto w ZUS, instytucja może poinformować osoby uprawnione o możliwości złożenia wniosku, choć przepisy nie nakładają na nią takiego obowiązku.
Środki z ZUS i OFE nie dla wszystkich. Warto pamiętać o kilku wyjątkach
Warto pamiętać o tym, że osoby urodzone przed 1949 rokiem nie mają subkonta w ZUS, ponieważ nie mogły należeć do otwartych funduszy emerytalnych. Osoby urodzone po 1968 roku były automatycznie zapisywane do OFE, natomiast roczniki 1949–1968 mogły przystąpić do funduszu dobrowolnie. Od 1 lutego 2014 roku członkostwo w OFE stało się całkowicie dobrowolne, a osoby wchodzące na rynek pracy mają cztery miesiące na podjęcie decyzji. Jeśli nie podpiszą umowy z OFE, składki będą w całości trafiać na subkonto w ZUS. Trzeba też pamiętać, że środki z subkonta podlegają podziałowi nie tylko w razie śmierci, ale również w przypadku rozwodu, unieważnienia małżeństwa albo ustania wspólności majątkowej. W takich sytuacjach środki przemieszczane są między subkontami małżonków.
Jeśli zmarły ukończył 65 lat i miał przyznaną tak zwaną emeryturę docelową, środki z subkonta co do zasady nie podlegają dziedziczeniu. Ustawodawca przewidział jednak wyjątek w postaci wypłaty gwarantowanej. Może ona przysługiwać osobom uposażonym wtedy, gdy od wypłaty pierwszej emerytury docelowej minęły mniej niż trzy lata. Zazwyczaj jest to kwota rzędu kilkunastu tysięcy złotych.
Bliscy osób zmarłych często nie zdają sobie sprawy z tego, że mogą odzyskać pieniądze zgromadzone na subkoncie członka rodziny. Warto jednak zainteresować się tym tematem, bo na najbliższych często czeka nawet kilkadziesiąt tysięcy złotych. Osoby uprawnione do otrzymania pieniędzy muszą postarać się o wypłatę tej kwoty – nie obejdzie się bez wypełnienia wniosku i złożenia odpowiednich dokumentów.