Projekt rekuperacji: sposób na efektywną wentylację mechaniczną w domu
Instalacja systemu wentylacji mechanicznej z odzyskiem ciepła to już niemalże standard w nowoprojektowanych, budowanych oraz modernizowanych obiektach. Instalacja wentylacji mechanicznej, tak jak każda wykonywana instalacja w budynku powinna opierać się na fachowo wykonanym, popartym stosownymi obliczeniami projekcie w oparciu o wszelkie normy budowlane dotyczące instalacji sanitarnych oraz wymagań higienicznych, a w szczególnych przypadkach także wymagań przeciwpożarowych.
Projekt wentylacji mechanicznej powinien zawierać między innymi:
- obliczenia bilansu powietrznego,
- rodzaj projektowanych przewodów wentylacyjnych wraz z ich średnicami i sposobem prowadzenia w budynku.
- lokalizację czerpni i wyrzutni powietrza na ścianie zewnętrznej lub na dachu, umiejscowienie anemostatów i kratek w pomieszczeniu oraz położenie rekuperatora
- wytyczne dla branży wodnej, kanalizacyjnej oraz elektrycznej
- sposób w jaki powinny być wykonane pomiary
Prawidłowe wykonanie projektu rekuperacji jest wyjściowym krokiem prowadzącym do fachowego i poprawnego wykonania instalacji, dzięki któremu instalacja wentylacji mechanicznej spełni wszystkie swoje zadania.
Projekt rekuperacji powinien być sporządzony przez projektanta z odpowiednim doświadczeniem w branży oraz powinien opierać się na aktualnych przepisach prawa budowlanego oraz wytycznych branżowych. Więcej informacji dotyczącyh projektów rekuperacji znajdziesz na stronie: https://www.ecocomfort.pl/projekt-rekuperacji-dla-domow-jednorodzinnych/
Wentylacja mechaniczna z odzyskiem ciepła. Co to jest i jak to działa?
Aby dokładnie uświadomić sobie to, jak ważny jest projekt rekuperacji warto poznać złożoność tej instalacji oraz zasadę działania wentylacji mechanicznej z odzyskiem ciepła w budynku. Rolą wentylacji mechanicznej z odzyskiem ciepła jest ciągła i w pełni sterowalna wymiana powietrza w budynku odbywająca się dzięki pracy centrali wentylacyjnej wyposażonej w wymiennik ciepła oraz dzięki systemowi dystrybucji powietrza wentylacyjnego, który jest rozprowadzony w budynku.
Ogólna zasada instalacji wentylacyjnej z odzyskiem ciepła polega na pobieraniu świeżego powietrza z zewnątrz za pomocą kratki czerpni oraz doprowadzenie go do centrali wentylacyjnej poprzez instalację czerpną. W centrali wentylacyjnej to powietrze przechodzi przez wymiennik ciepła gdzie wymienia energię termiczną z powietrzem usuwanym z budynku poprzez system anemostatów i kratek wywiewnych oraz wywiewną częścią instalacji wentylacyjnej. Powietrze zewnętrzne ogrzane w wymienniku tłoczone jest następnie poprzez instalację nawiewną do poszczególnych punktów nawiewnych (anemostatów i kratek nawiewnych) w domu, a powietrze usuwane, które oddało ciepło do powietrza nawiewanego, usuwane jest za pomocą instalacji wyrzutowej i wyrzutni poza budynek.
Wentylacja mechaniczna z odzyskiem ciepła, nazywana również rekuperacją zapewnia stały dopływ świeżego i przefiltrowanego powietrza do budynku zapewniając komfort i zdrowy mikroklimat w całym obiekcie.
Rola wentylacji mechanicznej: korzyści wynikające z budowy instalacji rekuperacji w domu jednorodzinnym.
Podstawową rolą wentylacji mechanicznej z odzyskiem ciepła jest wymiana powietrza w budynku w taki sposób, aby w miejsce powietrza zużytego stale dostarczać świeże i przefiltrowane powietrze spoza budynku. Dzięki zjawisku odzysku ciepła zachodzącym w wymienniku ciepła w centrali rekuperacyjnej, powietrze czerpane z zewnątrz odzyskuje nawet do 95% ciepła powietrza usuwanego, co ma niezwykle istotne znaczenie zwłaszcza w zimie. Dzięki zjawisku rekuperacji wykorzystanie wentylacji mechanicznej z odzyskiem ciepła niweluje prawie w całości straty ciepła wynikające z wentylowania budynku obniżając koszty ogrzewania budynku, zapewniając jednocześnie zdrowe warunki mikroklimatyczne w domu. Wentylację mechaniczną docenią przede wszystkim właściciele budynków ogrzewanych przez kotły gazowe oraz pompy ciepła z uwagi na zmniejszenie zapotrzebowania energetycznego budynku, który uzyskuje odzyskaniem ciepła z powietrza usuwanego i wyeliminowania strat ciepła spowodowanych pracą tradycyjnej wentylacji grawitacyjnej.
Wentylacja mechaniczna w porównaniu z tradycyjną wentylacją grawitacyjną posiada możliwość pełnej regulacji niezależnie od warunków panujących na zewnątrz, dostarczając w każdych warunkach optymalną ilość świeżego, przefiltrowanego, czystego powietrza umożliwiając pełne sterowanie ilością nawiewanego powietrza.
Filtry stosowane w rekuperatorze zapewniają wstępną filtrację powietrza usuwając z niego większość szkodliwych zanieczyszczeń i pyłków. Niektóre centrale wentylacyjne umożliwiają również zastosowanie dokładniejszych filtrów klasy F7 i F8 lub mają możliwość współpracy z dodatkowymi filtrami nawet klasy H10-H13 orz filtrów elektrostatycznych oraz jonizatorów powietrza.
Wentylacja mechaniczna to nie tylko zdrowie i komfort dla mieszkańców budynku wyposażonego w taki system. To też znaczna poprawa jakości powietrza w budynku, kontrola wilgotności, brak wykwitów pleśni i grzybów w miejscach szczególnie narażonych na ich występowanie oraz szybkie usuwanie zanieczyszczeń powietrza zapachami z łazienek, spiżarni czy kuchni.
Projekt wentylacji mechanicznej z odzyskiem ciepła: jak powinien wyglądać?
Fachowo wykonany projekt wentylacji mechanicznej powinien być wykonany przede wszystkim przez doświadczonego projektanta, który swoją wiedzą i doświadczeniem będzie w stanie dobrać najbardziej optymalne dla danego budynku rozwiązanie. Ważną kwestią jest także przygotowanie projektu w oparciu o aktualne przepisy prawa, w tym przede wszystkim o normę "PN-83/B-0343/Az3:2000 Wentylacja w budynkach mieszkalnych, zamieszkania zbiorowego i użyteczności publicznej" oraz Dz.U. 2022 poz. 1225, czyli "Warunki techniczne jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie".
Prawidłowo wykonany projekt wentylacji mechanicznej powinien ponadto zawierać wszystkie niezbędne informacje do wykonania i uruchomienia instalacji, którą opisuje i powinien być sporządzony zgodnie z wyżej wymienionymi aktami prawnymi. Sam projekt powinien być wykonany ponadto na podstawie rzutów architektonicznych budynku, z uwzględnieniem jego projektu konstrukcyjnego. Projekt rekuperacji składa się zawsze z dwóch części: opisowej oraz rysunkowej.
W części rysunkowej znajdują się rysunki instalacji rekuperacji, które przedstawiają planowany przebieg wszystkich przewodów wentylacyjnych na poszczególnych kondygnacja z wyraźnym zaznaczeniem i rozróżnieniem pionów oraz poziomów, opis średnic projektowanych przewodów na poszczególnych działkach instalacji, lokalizację anemostatów lub kratek nawiewnych i wyciągowych, przebieg przewodów czerpni i wyrzutni z lokalizacją kratek zewnętrznych, bilans powietrzny dla każdego z obsługiwanych pomieszczeń, a także lokalizację centrali wentylacyjnej, sterownika i dodatkowych urządzeń takich jak filtry czy nawilżacze, jeśli inwestor planuje montaż takich urządzeń.
W części opisowej powinna znaleźć się strona tytułowa opisująca rodzaj projektowanej instalacji oraz zawierająca dane inwestora, projektanta oraz lokalizację inwestycji, a także opis stosowanych w projektowanej instalacji rozwiązań dotyczących projektowanych przewodów wentylacyjnych, centrali rekuperacyjnej, zestawienie obliczeń bilansu powietrznego, zestawienie materiałowe instalacji oraz wytyczne branżowe dla innych instalacji, które mają wpływ na działanie wentylacji mechanicznej lub, na których działanie może mieć wpływ rekuperacja.
Co powinien przygotować inwestor, aby zlecić wykonanie projektu wentylacji mechanicznej dla domu jednorodzinnego?
Aby firma zajmująca się wykonywaniem projektów instalacji wentylacji mechanicznej wykonała projekt prawidłowo, a późniejszy montaż instalacji przebiegł szybko sprawnie i bez niemiłych "niespodzianek" inwestor powinien przygotować i dostarczyć odpowiednie rzuty budynku, uwzględniające przede wszystkim opisane i zwymiarowane rzuty parteru, piętra i pozostałych kondygnacji budynku jeśli mają być uwzględnione przy projektowaniu systemu rekuperacji. Pomocny dla projektanta będzie również wysokościowy przekrój budynku oraz PZT, czyli projekt zagospodarowania terenu zawarty w projekcie budowlanym ponieważ od niego przede wszystkim zależy lokalizacja czerpni wyrzutni powietrza.
Do rozpoczęcia prac nad dokumentacją, niezbędne również będzie uwzględnienie zmian w lokalizacji okien, przesunięć ścianek działowych itp. i wskazanie tych zmian na przesłanych rzutach. Posiadanie przez projektanta rekuperacji aktualnych rzutów, przekrojów i schematów konstrukcji budynku jest niezbędne do rozpoczęcia pracy nad projektem rekuperacji dla domku jednorodzinnego.
Jeśli budynek jest w stanie surowym zamkniętym, deweloperskim lub jest to budynek zamieszkały koniecznym do rozpoczęcia pracy nad wykonaniem projektu instalacji może być dostarczenie także dobrych jakościowo zdjęć, a także dokumentację wykonanych już innych instalacji, zwłaszcza wodno- kanalizacyjnej i elektrycznej.
Jak przebiega proces projektowania instalacji wentylacyjnej dla domu jednorodzinnego?
Jak w praktyce przebiega proces projektowania wentylacji mechanicznej dla budynku jednorodzinnego? Proces ten ogólnie można podzielić na kilka etapów, spośród których pierwszym jest opisany powyżej etap pozyskania od inwestora aktualnych rzutów architektonicznych budynku uwzględniający wszystkie kondygnacje budynku. Często na tym etapie prac niezbędna jest także rozmowa projektanta z inwestorem i wstępne ustalenie lokalizacji centrali wentylacyjnej, sterownika, możliwych i akceptowalnych dla klienta lokalizacji czerpni, wyrzutni, głównych rurociągów wentylacyjnych oraz pionów.
W kolejnym kroku projektant przystępując do pracy nad wykonaniem projektu dokonuje obliczeń zapotrzebowania budynku na świeże powietrze wentylacyjne. W odniesieniu do aktualnych norm, wytycznych i warunków technicznych oblicza wymaganą objętość strumienia powietrza wentylacyjnego koniecznego do dostarczenia do poszczególnych pomieszczeń. Już na tym etapie ważne jest doświadczenie projektanta, który musi brać pod uwagę sztywne normy i wytyczne oraz zmienne parametry budynku, które mogą mieć wpływ na prace i wydajność projektowanego systemu rekuperacji. Bilans powietrzny, który należy obliczyć zależy bowiem nie tylko od norm, ale także od lokalizacji budynku i poszczególnych pomieszczeń względem różnych stron świata od ich powierzchni, kubatury, sposobu ogrzewania, ilości przebywających w nim osób oraz od docelowego przeznaczenia tych pomieszczeń.
Następnie projektant rekuperacji, na podstawie obliczonego bilansu powietrznego i architektury poszczególnych pomieszczeń oraz ich przeznaczenia określa lokalizacje anemostatów nawiewnych oraz wyciągowych, a także lokalizację rekuperatora, sterownika oraz czerpni i wyrzutni. Anemostaty nawiewne dostarczające świeże powietrze do poszczególnych pomieszczeń lokalizuje się w pomieszczeniach czystych takich jak pokoje dzienne, sypialnie i niektóre pomieszczenia pomocnicze jeśli ich charakter lub przeznaczenie tego wymaga. Anemostaty wyciągowe usuwające powietrze z pomieszczeń lokalizuje się w pomieszczeniach brudnych: łazienkach, wc, kuchni, spiżarni, pralni itp.
Gdy lokalizacje poszczególnych elementów instalacji wentylacyjnej są już naniesione, pozostaje opracowanie trasy przewodów dystrybuujących powietrze wentylacyjnej. Przewody wentylacyjne, łączące z centralą wentylacyjną wszystkie anemostaty nawiewne i wyciągowe, rozdzielacze, kratkę czerpni i wyrzutni muszą być odpowiednio wrysowane i opisane tak aby sposób rozprowadzenia instalacji i rodzaj dobranych przewodów był czytelny zarówno dla inwestorów jak i dla instalatorów, którzy będą wykonywali instalację na podstawie projektu.
Prawidłowy dobór rekuperatora, określenie prowadzenia poszczególnych fragmentów instalacji, np. w suficie podwieszanym czy w warstwie ocieplenia stropu, wybór rodzaju systemu instalacji wentylacyjnej która zapewni efektywność przepływu powietrza przy jednocześnie cichej pracy systemu to elementy, które obrazuje projekt rekuperacji. Zwieńczeniem procesu projektowania jest sporządzenie dokumentacji opisu technicznego instalacji zawierającego opis szczegółów projektu, zestawienie projektowanych przewodów i kształtek wentylacyjnych oraz opisy specyfiki projektowanego systemu i urządzeń.
Dlaczego wykonanie projektu rekuperacji jest tak ważne?
Projekt wentylacji mechanicznej jest niezwykle istotną kwestią. Prawidłowe wykonanie instalacji rekuperacji nie jest możliwe bez odpowiedniego projektu. Pominięcie wykonania fachowego, przeliczonego pod kątem strat ciśnienia, optymalnych rozwiązań prowadzenia instalacji oraz bez odpowiedniego przygotowania wytycznych branżowych zawartych w projekcie może doprowadzić do drogich w eksploatacji i naprawie pomyłek w trakcie montażu. Brak odpowiedniego projektu może również skutkować droższym wykonaniem samej instalacji z uwagi na brak zoptymalizowanego doboru odpowiedniego rodzaju systemu wentylacyjnego oraz brak zestawie materiałowego, który pozwoli odpowiednio przygotować się inwestorowi przed zakupem potrzebnego materiału.
Brak projektu rekuperacji wiąże się nie tylko z problemami w trakcie montażu instalacji, ale również przy późniejszym uruchomieniu centrali oraz jej regulacji. Bez projektu regulacja strumieni przepływającego przez poszczególne działki instalacji powietrza może być niemożliwa do osiągnięcia co w konsekwencji doprowadzi do obniżenia efektywności energetycznej instalacji przejawiającego się w większym zużyciu energii elektrycznej przez centralę oraz mniejszym stopniem odzysku ciepła. Należy mieć na uwadze również to, że system rekuperacji wymaga odpowiednio przygotowanej instalacji kanalizacyjnej oraz elektrycznej dlatego jego wykonanie jest istotne również w kwestii odpowiedniego przygotowania pozostałych instalacji w budynku.
Projekt rekuperacji: podsumowanie
Decydując się na montaż instalacji wentylacji mechanicznej z odzyskiem ciepła pamiętajmy, że projekt tego rodzaju instalacji stanowi pierwszy krok, jaki należy podjąć przed rozpoczęciem planowania, a później instalacji i uruchomienia systemu rekuperacji. Tylko fachowo wykonany projekt zagwarantuje inwestorowi optymalnie niskie koszty instalacji, a później eksploatacji systemu wentylacji mechanicznej. Decydując się na montaż rekuperacji warto postawić na doświadczoną firmę projektowo wykonawczą. Wykonawca posiadający zarówno doświadczenie w projektowaniu, jak i montażu systemów rekuperacji będzie w stanie najlepiej dobrać, zaprojektować i wykonać instalację, która przez długie lata będzie pracowała wydajnie i efektywnie oraz będzie zapewniała zdrowy mikroklimat i komfort użytkowników. Dla większość profesjonalnych firm zajmujących się instalacjami tego typu przewidywany czas realizacji projektu rekuperacji wynosi od tygodnia do dwóch tygodni w zależności od powierzchni obiektu chociaż w szczególnych przypadkach termin ten może być nawet szybszy.
Wiele firm zajmujących się montażem instalacji rekuperacji dla domów jednorodzinnych poza tym, że zapewnia profesjonalny dobór rekuperatora oraz instalacji wentylacyjnej, często wraz z montażem oferuje również profesjonalny projekt gratis.