Systemy wentylacji w domu jednorodzinnym: jak zapewnić w budynku efektywny proces wymiany powietrza?
Prawidłowo działająca wentylacja w budynku jest najczęściej zupełnie niedoceniania i bagatelizowana, a ma ogromne przełożenie zarówno na samopoczucie domowników, jak i ich zdrowie, a także stan techniczny samego budynku.
O tym, jak ważny jest sprawnie działający system wentylacji niech świadczy fakt, że prymitywne "instalacje" umożliwiające swobodny przepływ powietrza tworzono już w starożytności: najlepszym tego przykładem jest choćby Piramida Cheopsa, w której w trakcie prac archeologicznych odkryto konstrukcje, której przypisano rolę, którą mają dzisiejsze kanały wentylacyjne.
Zatem skoro już starożytni Egipcjanie rozumieli rolę cyrkulacji powietrza w budynku, to sygnał dla współczesnych inwestorów i drogowskaz, że zapewnienie najwyższej jakości powietrza powinno być traktowane priorytetowo, nie zaś po macoszemu, ograniczając się jedynie do montażu kratki wentylacyjnej, o której czystości -co tu dużo mówiąc - najczęściej zapominamy. Więcej o systemach wentylacji w domu dowiesz się na: https://www.ecocomfort.pl/systemy-wentylacyjne-w-domu-jednorodzinnym-i-budynkach-mieszkalnych/
Po co nam wentylacja w budynkach mieszkalnych?
Jak już wspomniano w pierwszych zdaniach wentylacja to podstawa jeśli chcemy żyć w bezpiecznym, zdrowym i sprawnym technicznie domu jednorodzinnym, a także w każdego rodzaju nieruchomości. Sprawna wentylacja musi być zapewniona wszędzie tam, gdzie w niewielkich lub dużych skupiskach przebywają ludzie oraz gdzie istnieją wymogi zdrowotne.
Odpowiednia wentylacja jest niezbędna z kilku powodów:
- eliminuje z otoczenia szkodliwe związki organiczne, dwutlenek węgla;
- redukuje uciążliwe zapachy;
- chroni budynek od nadmiaru wilgoci, a co za tym idzie rozwoju pleśni i grzybów;
- ma wpływ na nasze zdrowie i to w ogromnym stopniu: źle wentylowany dom to miejsce w którym nie będziemy czuć się dobrze: dekoncentracja i spadek samopoczucia to najmniejszy problem. Na długiej i dość przerażającej liście są problemy neurologiczne, przewlekłe zatrucie pleśnią wymagające leczenia, notorycznie nawracające infekcje układu oddechowego, ale nie ograniczające się do lekkiego kataru, ale przebiegające z poważnymi objawami klinicznymi: zapalenie tchawicy, krtani, obturacyjne zapalenie oskrzeli;
- poprawia jakość powietrza i pozytywnie oddziałuje na naszą jakość snu, możliwość pracy i nauki i energię.
Rodzaje systemów wentylacyjnych: w czym może wybierać inwestor?
Rodzaje wentylacji
Inwestorzy planujący budowę domu lub modernizujący istniejący już budynek mają do wyboru różne rozwiązania systemowe w zakresie umożliwienia swobodnego przepływu powietrza w pomieszczeniach. Oczywiście to, na jaką wentylację zdecyduje się właściciel jest w dużej mierze zależne przede wszystkim od budżetu inwestycyjnego, ale warto pamiętać, że choć najprostsze rozwiązania jak np. wentylacja grawitacyjna wydają się nam najlepszym rozwiązaniem pod kątem finansowym to system wentylacji działający w domu musimy rozpatrywać w dłuższej perspektywie czasowej.
Wentylacja grawitacyjna (wentylacja naturalna)
Najprostszym, najmniej skomplikowanym technicznie wentylowaniem domu jest zapewnienie przepływu powietrza w sposób naturalny. Wentylacja grawitacyjna to instalacja wentylacyjna, która może być realizowana za pośrednictwem kominów wentylacyjnych, uchylonych okien i drzwi, przy współistnieniu nieszczelności czy mostków termicznych. Obieg powietrza nie jest tu w żaden sposób kontrolowany mechanicznie. By wentylacja grawitacyjna zadziałała wewnątrz pomieszczeń, jak i na zewnątrz budynku muszą zaistnieć odpowiednie warunki, polegające na różnicy temperatur i ciśnień.
Wentylacja naturalna: jak to działa?
Wentylacja grawitacyjna to proste prawa fizyki. Otóż ciepłe powietrze wewnątrz budynku ma niższą gęstość niż chłodne powietrze na zewnątrz budynku, a zatem unosi się ku górze i zostaje wypchane przez kominy wentylacyjne i kratki wentylacyjne. Tworzy się podciśnienie, które zasysa powietrze przez uchylone okna, nawiewniki okienne lub drzwi.
Naturalna wentylacja: wady i zalety
Nie da się ukryć, że wentylowanie domu w sposób naturalny kusi inwestorów ze względu na dwie istotne kwestie: tradycyjna wentylacja jest niemal bezkosztowa i tania w eksploatacji, ponieważ nie jest zasilana energią elektryczną. Niestety na tym kończą się jej dobre strony i co ciekawe, można śmiało polemizować ze stwierdzeniem, że jest to instalacja prawie że darmowa.
Dlaczego?
Ponieważ wentylacja grawitacyjna działa zależnie od istniejących warunków atmosferycznych, a te "najkorzystniejsze" są przede wszystkim zimą. Latem wentylacja naturalna nie ma szans by zadziałać, a zimą, kiedy "działa", generuje same straty ciepła, ponieważ przez uchylone okna, drzwi czy nieszczelności do domu wpada zupełnie nieogrzane, chłodne powietrze, o mocno wątpliwej jakości (pyły zawieszone, smog). W dodatku inwestor nie ma absolutnie żadnej kontroli nad ilością i jakością powietrza nawiewanego do domu. Duże straty ciepła są przyczyną bardzo wysokich rachunków za ogrzewanie zimą.
Wentylacja mechaniczna nawiewno-wywiewna
Możliwość sterowania intensywnością wentylacji daje za to wentylacja mechaniczna nawiewno-wywiewna, w której wentylatory tłoczą świeże powietrze z zewnątrz do wewnątrz budynku (wentylator nawiewny) oraz zajmują się usunięciem powietrza wywiewanego (wentylator wywiewny). Zmechanizowane w ten sposób urządzenia wentylacyjne, które odpowiadają za ruch powietrza dają pełną kontrolę nad jego cyrkulacją.
Precyzyjna kontrola przepływu powietrza, możliwość regulacji intensywności nawiewu i wywiewu fakt, że wentylacja mechaniczna działa niezależnie od pogody i cechuje ją wysoka efektywność czyni takie rozwiązanie jednym z najlepszych systemów wentylacyjnych dla domu. Dlaczego jednym z najlepszych? Ponieważ istnieje instalacja wentylacyjna, która nie tylko jest energooszczędnym rozwiązaniem, ale także odpowiedzią na wszystkie bolączki związane ze współczesnym zanieczyszczeniem powietrza.
Wentylacja mechaniczna z odzyskiem ciepła: czym jest rekuperacja?
Najbardziej nowoczesną formą wentylacji jest rekuperacja, czyli wentylacja mechaniczna uzupełniona o funkcję odzysku ciepła, dzięki zainstalowanemu w centrali wentylacyjnej wymiennikowi ciepła. Energię termiczną rekuperator pozyskuje z powietrza wywiewanego z pomieszczeń i na wymienniku ciepła przekazuje ją powietrzu świeżemu, nawiewanemu z zewnątrz, ale BEZ MIESZANIA się strumieni, a zatem świeże powietrze zostaje wstępnie ogrzane, natomiast nie jest zanieczyszczone!
Dodatkowo, powietrze nawiewane przechodzi przez system filtracji w rekuperatorze, a więc zostaje pozbawione nieprzyjemnych zapachów, brudu, bakterii oraz alergenów.
Rekuperacja: zalety i wady
Sprawność wymiany powietrza to niemal 98 procent! Przekazanie zatem ciepła pochodzącego ze zużytego powietrza to spore oszczędności zimą. Ogrzane powietrze jest bez wątpienia mocną stroną rekuperacji, zamiast strat, które cechują wentylację grawitacyjną.
Dodatkowo, filtracja powietrza, która higienizuje strumienie powietrza nawiewanego przynosi korzyści na polu zdrowotnym, dbając także przy okazji o kondycję techniczną budynku, nie doprowadzając do zawilgocenia ścian, wykwitów i ogólnego nadmiaru wilgoci. Wentylacja mechaniczna z rekuperacją to także lepsze zdrowie i komfort, przy jednoczesnym, mniejszym zapotrzebowaniu na moc grzewczą, a sama instalacja wentylacyjna oparta na rekuperacji wspiera nowoczesne budownictwo, redukując emisję paliw kopalnych.
Ciężko zatem rozpatrywać rekuperację w kategorii wad, jednak jak każdy system stawia przed inwestorem początkowe wyzwania w zakresie konieczności zaplanowania instalacji, przebiegu kanałów wentylacyjnych, lokalizacji centrali wentylacyjnej już na etapie projektowania budynku. Spore są również wydatki na start, jednakże jest to inwestycja, która zwraca się w bardzo krótkim okresie czasu. Poprawne działanie wentylacji mechanicznej jest także gwarantowane tylko wtedy, kiedy system był kompleksowo i fachowo zaprojektowany.
Wentylacja hybrydowa: połączenie natury i technologii
Naturalny przepływ powietrza może być także wspierany w razie konieczności technologią i właśnie tym jest wentylacja hybrydowa: połączeniem wentylacji grawitacyjnej z wentylacją mechaniczną. Jej montaż gwarantuje wzajemne uzupełnianie się obu systemów wentylacyjnych i spore koszty eksploatacyjne, przy jednoczesnym ciągłym napływie świeżego powietrza do wnętrza domu. Wentylacja hybrydowa działa w dwóch trybach:
- tryb pasywny: w trybie pasywnym wentylacja działa bez użycia energii elektrycznej, opierając swoje działanie na korzystnych warunkach, optymalnych różnicach temperatury i ciśnienia panujących z zewnątrz, jak i wewnątrz pomieszczeń;
- tryb aktywny uruchamia się z kolei w sytuacji, kiedy wentylacja grawitacyjna jest niewystarczająca. Cały system wentylacji hybrydowej jest w pełni zautomatyzowany, jeśli zatem warunki pogodowe nie pozwalają na efektywne wentylowanie domu w sposób naturalny, uruchomi się wentylacja mechaniczna.
Niewątpliwymi zaletami tego rozwiązania są o wiele niższe koszty eksploatacyjne, niż w przypadku działania tylko i wyłącznie wentylacji mechanicznej z odzyskiem ciepła przy jednoczesnej, stałej wymianie powietrza w budynku. Wentylacja hybrydowa to także cichsza praca systemu, który w trybie pasywnym działa bezgłośnie. Taki system wentylacji wymaga jednak dobrego projektu uwzgledniającego odpowiednio rozplanowane kanały wentylacyjne.
Systemy wentylacji w domu: podsumowanie
Bez wątpienia dla nowoczesnych domów, szczelnych oraz doskonale zaizolowanych, będących swoistym "termosem", którego zadaniem jest trzymanie ciepła wewnątrz, wentylacja grawitacyjna będzie niedostateczna. Jeśli chcemy zadbać o stałą jakość powietrza i kontrolę nad wymianą powietrza w domu jednorodzinnym właściwym wyborem będzie rekuperacja, która gwarantując odzysk ciepła z powietrza usuwanego dba także o nasze finanse w sezonie grzewczym.
Trzeba jednak mieć na względzie konieczność przygotowania profesjonalnego projektu oraz wykonania instalacji wentylacyjnej przez wykwalifikowanych i doświadczonych monterów, tak by wentylacja mechaniczna mogła działać w budynku bez przeszkód. Samodzielne wykonywanie przyłączeń wentylacyjnych to krok w kierunku strat finansowych wygenerowanych przez wadliwą instalację, niewłaściwie poprowadzone trasy kanałów wentylacyjnych oraz centralę o mocy niedopasowanej do parametrów budynku. Wybierając firmę specjalizującą się w systemach rekuperacji zyskujemy pewność płynnego działania instalacji wentylacyjnej oraz opieki technicznej i posprzedażowej po zakończonych pracach montażowych.