Wielowiekowa tradycja uprawy bukszpanu wieczniezielonego

Odpowiednie stanowisko i podłoże dla bukszpanu

Gleba odgrywa w życiu bukszpanu bardzo ważną rolę i sadząc te krzewy ozdobne trzeba zwracać uwagę na właściwości podłoża. Bukszpan zimozielony potrzebuje luźnej, próchnicznej i żyznej gleby, która jest dobrze przepuszczalna. W żadnym wypadku nie może sprzyjać powstawaniu zastojów wody. Ziemia dla bukszpanu nie powinna być zbyt kwaśna. Optymalna wartość pH wynosi od 6,5 do 8,5. Aby określić odczyn gleby, dobrze jest wykonać test i przekonać się, czy nie potrzebna jest większa wartość pH. Pomóc może dawka preparatu zawierającego wapń, należy jednak trzymać się wskazówek producenta, aby gleba nie stała się nadmiernie zasadowa.

Bukszpany preferują stanowiska półzacienione, chociaż nie szkodzi im również posadzenie w miejscu cienistym albo słonecznym. Ważne jest, aby stanowisko nie było ani zbyt gorące, ani zbyt ciemne. Krzewy liściaste rosnące w cieniu mają zwykle mniej gęsty pokrój. Biorąc pod uwagę planowane cięcia formujące, powinno się bukszpan zimozielony sadzić w miejscach z odpowiednim dostępem do światła. Aby zapobiegać powstawaniu chorób grzybowych, stanowisko powinno być też przewiewne.

Bukszpan nie tworzy systemu korzeniowego ani w formie głęboko rosnącego korzenia palowego, ani płytko zagłębionych, krótkich i rozgałęzionych korzeni. Jest raczej mieszanka obu form; mocny korzeń główny bukszpanu zagłębia się i mocno rozgałęzia w poziomie. Przekrój podłużny systemu korzeniowego bukszpanu ma kształt serca. Daje to bardzo solidne umocowanie w ziemi, ale wymaga pewnego odstępu od innych drzew, aby uniknąć krzyżowania się korzeni.

Bukszpan wieczniezielony jako krzew ogrodowy

Po wielu wiekach uprawy i ogrodniczej selekcji, bukszpan wieczniezielony (Buxus sempervirens) doczekał się ponad 60 odmian, które wyróżniają się przede wszystkim barwą liści, wielkością i kształtem liści, formą i prędkością wzrostu. Rozprzestrzenienie i popularność w Europie zawdzięcza bukszpan Rzymianom, którzy do podbitych krajów sprowadzali ulubione przez siebie krzewy ozdobne. W ten sposób bukszpan trafił z regionu śródziemnomorskiego do innych części Europy. Prawdziwą karierę rozpoczął jednak w XVI wieku w ogrodach Wersalu. Do popularnych dzisiaj odmian bukszpanu wieczniezielonego (Buxus sempervirens) należą m.in.:

  • ‘Elegantissima’ – liście ciemnozielone z kremowobiałą obwódką, wysokość do 150 cm, przyrost roczny ok. 5 cm, wyróżnia się atrakcyjną barwą liści.
  • ‘Aurea’ – liście złotożółte, wysokość do 200 cm, przyrost roczny do 10 cm, odmiana odpowiednia na żywopłoty i nasadzenia pojedyncze.
  • ‘Green Gem’ – liście ciemnozielone, wysokość do 60 cm, przyrost roczny ok. 10 cm, odmiana odporna i mało wymagająca.
  • ‘Handsworthiens’ – liście ciemnozielone, wysokość do 300 cm, znaczne przyrosty roczne do 25 cm, odmiana odpowiednia na wysokie żywopłoty.
  • ‘Rotundifolia’ – liście ciemnozielone, wysokość do 350 cm, przyrost roczny do 20 cm, potrzebne jest częste cięcie.
  • ‘Suffruticosa’ – liście jasnozielone, wysokość do 60 cm, przyrosty niewielkie rzędu 3 cm, odmiana idealna na niskie obramowania rabat.
  • ‘Blauer Heinz’ – liście niebieskawozielone, wysokość niewielka rzędu 50 cm, przyrost roczny do 10 cm, niska odmiana na obramowania. A może zainteresuje cię także ten artykuł o bukszpanie drobnolistnym w ogrodzie?

Uprawa i pielęgnacja bukszpanu wieczniezielonego

Sadzenie bukszpanu, podlewanie i nawożenie

Po wybraniu odpowiedniego stanowiska i wykonaniu testu glebowego na rodzaj odczynu, można przystąpić do sadzenia bukszpanu. Optymalną porą do tej czynności jest wiosna. Sadzonki krzewów trzeba umieścić w wiadrze z wodą, aby dobrze nasiąkły. Miejsce do sadzenia trzeba głęboko spulchnić i przerobić z dawką kompostu. Następnie trzeba zaznaczyć sznurem miejsce sadzenia. Jeśli te krzewy liściaste mają utworzyć żywopłot, trzeba je sadzić stosunkowo ciasno. W przypadku sadzonek 10-15 cm potrzeba ich około 10 sztuk na metr. Na wysokie żywopłoty wystarczy 5-6 sztuk na metr. Na zakończenie trzeba nowe nasadzenie obficie podlać, a pędy skrócić na dwie trzecie wysokości.

Bukszpan potrzebuje naprawdę stałych warunków glebowych. Nie powinno być ani zbyt sucho, ani za mokro, przy czym lepiej zniesie suszę niż przejściowe zalanie wodą. W każdym razie suchy stan podłoża również nie powinien zbyt długo trwać. Długotrwałej suszy roślina nie zniesie. Świeżo posadzone rośliny wymagają regularnego podlewania, inaczej nie ukorzenią się dobrze i nie zaczną się rozwijać. W upalne dni należy podlewać bukszpan raz-dwa razy dziennie. Aby uniknąć opanowania przez grzyby, nie należy nigdy polewać wodą liści, a tylko strefę korzeni pod liśćmi. Również rośliny doniczkowe źle znoszą suszę i należy zwracać uwagę, aby ich podłoże nigdy zanadto nie przeschło. Ponieważ zimozielony krzew odparowuje wilgoć przez cały rok, również zimą w bezmroźne dni należy uzupełniać ubytek wody przez podlewanie.

Polecane akcesoria i nawozy do pielęgnacji drzew i krzewów

Krzew bukszpan wieczniezielony, buxus sempervirens i zbliżenie na liście, a także jego uprawa i pielęgnacja
Jak pielęgnować bukszpan wieczniezielony, buxus sempervirens w ogrodzie, czyli uprawa krok po kroku

Wiosną od kwietnia należy bukszpany zasilać nawozem o przedłużonym działaniu. Alternatywą jest regularne stosowanie nawozu płynnego. Ten należy używać raz w tygodniu od kwietnia do sierpnia w czasie podlewania roślin. Po pierwszym cięciu powinno się podać drugą dawkę nawozu.

Rozmnażanie i zimowanie bukszpanu

Bukszpan wieczniezielony jest w zasadzie krzewem zimoodpornym, który bez problemu znosi temperatury do -23°C. Jest jednak nieco wrażliwy na bezpośrednie promieniowanie słoneczne i przemarzanie gleby. Aby liście i pędy nie ucierpiały podczas bezśnieżnych, mroźnych dni, należy zimować rośliny doniczkowe w półcienistym miejscu, zabezpieczone włókniną. Jak wszystkie rośliny zimozielone, bukszpany również należy podlewać w okresie zimowym.

Dla ochrony korzeni bukszpanów doniczkowych przed mrozem można zastosować metodę „doniczki w doniczce”. Roślinę wstawia się z doniczką do odpowiednio większego pojemnika, a przestrzeń wolną między nimi wypełnia rozdrobnioną korą. Większy pojemnik ustawia się ponadto na drewnianej desce albo płycie styropianu, aby zapobiec bezpośredniemu kontaktowi z ziemią. W przypadku długich żywopłotów i obramowań zabezpieczanie bukszpanów włókniną jest raczej niewykonalne. Dlatego profilaktycznie nie należy na takie nasadzenia wybierać miejsc w pełnym słońcu. Także właściwy dobór odmian może pomóc uniknąć szkód zimowych.

Rozmnażanie bukszpanu z nasion trwa bardzo długo, a w przypadku kultywarów nie musi dać oczekiwanych wyników (potomstwo odmian hodowlanych i hybryd nie dziedziczy wprost cech rośliny macierzystej). Szybszą i skuteczną metodą jest ukorzenianie sadzonek pędowych. Około dziesięciocentymetrowe odcinki pędów są umieszczane dolnym końcem w pojemniku z ziemią. Po pewnym czasie tworzą się na pędach nowe korzenie i gotowe sadzonki można przenieść na stałe miejsce. Naturalnie, zamiast hodowania sadzonek we własnym zakresie, można kupić gotowe młode bukszpany wybranego gatunku i odmiany.

Zastosowanie bukszpanu wieczniezielonego w ogrodzie

Bukszpany nadają się do każdego rodzaju formowania, nawet najbardziej skomplikowanych figur. W ogrodach wiejskich, różanych i formalnych należą do roślin, które można śmiało nazwać niezastąpionymi. Dziki gatunek botaniczny Buxus sempervirens, jak również mocno rosnące odmiany np. ‘Handsworthiensis’ nadają się na wysokie żywopłoty zasłonowe. Mogą być przycinane na wysokości co najmniej dwóch metrów.

Znane z pałacowych ogrodów artystyczne formowanie bukszpanów nie jest wcale obowiązkowe. Mocnym i odpornym zimozielonym krzewom można pozwolić rosnąć swobodnie i stworzyć na przykład nieformowane żywopłoty albo podsadzenia pod wysokimi drzewami. Uprawa i pielęgnacja bukszpanu jest również możliwa w donicach na tarasie i balkonie. Trzeba tylko pamiętać, że cała roślina zawiera substancje szkodliwe dla człowieka i zwierząt domowych.

Czy ten artykuł był dla Ciebie pomocny?
Oceń
Dla 99,1% czytelników artykuł okazał się być pomocny