Zgromadź i uporządkuj najważniejsze dokumenty

Pierwszym i być może najważniejszym krokiem do zabezpieczenia swojej rodziny jest zgromadzenie niezbędnych dokumentów. Warto założyć specjalną teczkę, w której znajdą się dokumenty zabezpieczające rodzinę na wypadek nagłej śmierci. Zawartość teczki będzie uzależniona od naszej indywidualnej sytuacji majątkowej, posiadanych dóbr czy obciążeń. W teczce na pierwszym miejscu powinna znajdować się wyczerpująca informacja o zgromadzonych dokumentach i dyspozycja postępowania.

W teczce możemy też złożyć testament, który uporządkuje wszystkie sprawy spadkowe. Ułatwieniem dla rodziny okaże się także informacja o posiadanych kontach bankowych i lokatach. Co istotne z punktu bezpieczeństwa, w informacjach nie należy umieszczać wszystkich danych do logowania. Rodzina uzyska dostęp do naszych kont, jeśli złożymy w banku stosowną dyspozycję na wypadek śmierci. Taka praktyka zabezpiecza nas na wypadek kradzieży lub nieuprawnionego wykorzystania teczki z dokumentami.

Wyposażenie teczki powinno obejmować także podstawowe informacje o posiadanych nieruchomościach, nabytych akcjach, obligacjach i różnego rodzaju inwestycjach. Dużym ułatwieniem dla rodziny będzie także informacja o posiadanych obciążeniach finansowych. Dlatego w teczce warto umieścić informacje o kartach debetowych, hipotece, kredytach gotówkowych i zadłużeniach wobec instytucji lub osób prywatnych.

Podstawową, przydatną informacją dla rodziny jest także wskazówka dotycząca bieżących opłat. Warto wskazać dostawcę prądu, gazu, wody, Internetu, płatnej telewizji czy dane spółdzielni mieszkaniowej. Jednocześnie jest to lista instytucji/firm, którym należy zgłosić zgon. Pozwoli to rodzinie na łatwiejsze uporządkowanie bieżących spraw domowych. Z punktu widzenia rodziny przydatne będą również informacje o pracy na etacie lub prowadzonej działalności gospodarczej. Dlatego warto sporządzić dokument z informacjami o pracodawcy lub danych firmy (dane Urzędu Skarbowego, KRS, NIP, REGON).

Opisane powyżej informacje nie wyczerpują jeszcze wszystkich danych. W teczce warto także umieścić informacje o posiadanych adresach mailowych, co umożliwi ich późniejsze zamknięcie. Możemy wskazać swoje konta na portalach społecznościowych. Konta mogą być trwale usunięte, a w przypadku serwisów takich jak Facebook, przekształcone w profile upamiętniające „in memoriam”. Z pozoru błahe, związane z portalami społecznościowymi sprawy mogą okazać się istotne dla pełnej emocji, pogrążonej w smutku rodziny.

Konto bankowe po śmierci. Prawa współmałżonka, rodziny i nieformalnych partnerów

Kiedy zakładamy własne konto bankowe, rzadko myślimy o nagłej śmierci i zdarzeniach losowych. Jednak warto przemyśleć wszystkie kwestie związane z prowadzeniem naszego rachunku. Osoby zakładające rachunek indywidualny mogą ustanowić pełnomocnika, który będzie mógł wypłacać środki. Warto tutaj zaznaczyć, że wszystkie pełnomocnictwa do rachunków indywidualnych wygasają po śmierci właściciela. Jeśli bank dowie się o śmierci posiadacza rachunku, konto zostaje zamknięte. Wypłata środków występuje na rzecz spadkobierców, którzy przedstawią stosowne postanowienie o nabyciu spadku bądź poświadczenie dziedziczenia.

Osoba, która wypłaca pieniądze z kontam nie informując banku o śmierci właściciela, popełnia wykroczenie i może zostać pociągnięta do odpowiedzialności karnej. Sytuacja nie dotyczy rachunków małżeńskich. W ich przypadku współmałżonek ma pełne prawo do dalszego korzystania z konta bankowego i staje się ono wyłącznie jego własnością. Jednak uwaga, niektóre banki mogą zablokować połowę zgromadzonych środków i potraktować je jako środki uznane za spadek.

W celu uproszczenia sytuacji (zarówno w przypadku rachunków indywidualnych, jak i małżeńskich), warto złożyć dyspozycję na wypadek śmierci. Ta często pomijana formalność może być ustanowiona już z chwilą zakładania rachunku bankowego. Dyspozycja na wypadek śmierci daje możliwość dowolnego dysponowania swoimi pieniędzmi do kwoty nieprzekraczającej dwudziestokrotności miesięcznego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw.

Dyspozycja na wypadek śmierci może przekazywać środki na jedną osobę lub na kilka osób, w określonej przez dysponenta wysokości. Kwestie związane z dyspozycją na wypadek śmierci reguluje ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 roku prawo bankowe. W myśl zapisów artykułu 56 dysponentem może zostać małżonek, zstępny, wstępny bądź rodzeństwo. Oznacza to, że dyspozycja na wypadek śmierci nie może obejmować osób niespokrewnionych. Jest to duże utrudnienie dla osób, które żyją w nieformalnych związkach. Prawo nie przewiduje tu możliwości złożenia dyspozycji na wypadek śmierci. Jeśli szukasz więcej porad, sprawdź także ten artykuł z aktualnymi cennikami pogrzebów w Polsce.

Przekazanie środków bankowych partnerowi żyjącemu w nieformalnym związku

Jak wskazaliśmy powyżej, nie istnieje prawna możliwość przekazania dyspozycji na wypadek śmierci, która obejmowałaby osoby żyjące w związku nieformalnym.  Najprostszą drogą do zabezpieczenia sytuacji partnera staje się zatem założenie wspólnego konta. Prawo umożliwia założenie wspólnego konta rodzinnego, a także osób, które nie są ze sobą spokrewnione. Wystarczy mieć ukończone 18 lat, a banki nie wymagają poświadczenia ślubu czy wskazania stopnia pokrewieństwa z przyszłym współwłaścicielem rachunku.

Co w przypadku kont indywidualnych? Dziedziczenie środków finansowych z indywidualnego konta partnera może odbywać się na podstawie spadku. Wymaga to uwzględnienia partnera w testamencie. Posiadacz rachunku może podzielić środki na kilka osób lub przekazać w całości na partnera, z którym pozostaje w związku nieformalnym.

Mężczyźni spisują testament, dokumenty potrzebne do złożenia testamentu, nagła śmierć współmałżonka a formalności
Konto bankowe a nagła śmierć, kiedy i gdzie spisać testament, kredyty a przedwczensna śmierć

Co bardzo istotne, środki zgromadzone na koncie bankowym osoby zmarłej wliczają się do obliczenia zachowku. Jest to świadczenie na rzecz osoby, która dziedziczyłaby majątek na zasadach ogólnych (gdyby nie ustanowiono testamentu). Wysokość zachowku może wynosić połowę kwoty lub dóbr, wynikających z faktu dziedziczenia ustawowego.

Kto dziedziczy długi?

Niestety nie każdy z nas dysponuje dużymi zasobami finansowymi, które można przekazać rodzinie po śmierci. Wiele osób zaciąga kredyty i pożyczki, a niektóre ze zobowiązań nie wymagają nawet zgody współmałżonka. W związku z tym niektórzy dowiadują się o wysokości zadłużenia współmałżonka, dopiero po jego śmierci.

Według zapisów prawa, osoby żyjące w małżeńskiej wspólnocie majątkowej mają prawo do dysponowania połową majątku. Druga część majątku może być nam przyznana po śmierci współmałżonka na mocy spadku. Dotyczy to również zasłużenia. Współmałżonek może nie spłacać długów, jeśli odrzuci spadek. Jednocześnie oznacza to rezygnację z dziedziczonych dóbr, nieruchomości czy innego mienia wspólnego, które wlicza się do spadku. Co równie istotne, zrzeczenie się spadku nie może być cofnięte. Dlatego współmałżonek powinien podjąć decyzję w oparciu o indywidualną sytuację majątkową. Bardzo pomocna w tym względzie okaże się omówiona wcześniej teczka z podstawowymi dokumentami. To właśnie w niej można zamieścić zapisy o wysokości zobowiązań, posiadanych dobrach i majątku.

Współmałżonek ma sześć miesięcy na odrzucenie spadku. Procedura wymaga złożenia stosownego wniosku w sądzie. Brak dokumentu będzie równoznaczne z przyjęciem spadku w jego całej formie, a w tym z możliwym zadłużeniem zmarłego.

Kredyt hipoteczny a śmierć kredytobiorcy. Kto odpowiada za spłatę zobowiązania po śmierci współmałżonka?

Kredyty hipoteczne można zaciągnąć na jednego lub na dwoje małżonków. Druga sytuacja wydaje się znacznie prostsza z punktu widzenia dziedziczenia. W przypadku śmierci jednego z kredytobiorców całkowita spłata zobowiązania zostaje przejęta przez żyjącego współmałżonka. Taka forma nie wymaga zmiany w warunkach umowy z bankiem. Nie zmieni się także wysokość oprocentowania ani terminy spłaty. Objęty kredytem hipotecznym współmałżonek jest zobowiązany do spłaty również za części majątku, które przypadają na niepełnoletnie dzieci (dobra przyznane im na mocy spadku).

Spłata kredytu hipotecznego komplikuje się, jeśli został on zaciągnięty wyłącznie na jednego, zmarłego małżonka. W tym przypadku następuje wygaśnięcie umowy kredytowej, co wiąże się z koniecznością załatwienia dodatkowych formalności. Bank może umożliwić spłatę kredytu spadkobiercy na tych samych zasadach. Wymaga to podpisania aneksu do umowy kredytowej.

Niestety nie wszystkie banki przyjmują jednolite stanowisko w przypadku śmierci jedynego kredytobiorcy. Zdarza się, że bank może zażądać od spadkobierców natychmiastowej spłaty pozostałego zobowiązania. W wielu przypadkach rodzi to konieczność sprzedaży nieruchomości. Innym rozwiązaniem będzie próba nawiązania porozumienia z bankiem, który może udzielić kredytu hipotecznego na ustalonych na nowo warunkach. Często są to warunki mniej korzystne dla nowego kredytobiorcy.

Jedną z form zabezpieczenia rodziny jest ubezpieczenie kredytu. Każdy kredytobiorca może wykupić polisę w chwili zawierania umowy z bankiem lub w czasie trwania zobowiązania. Polisa kredytowa stanowi formę zabezpieczenia w różnych sytuacjach, np. na wypadek choroby lub wypadku. Każdy ubezpieczyciel może oferować nieco inny zakres ubezpieczenia. Dlatego warto porównywać polisy zarówno pod względem wysokości opłat, jak i samego zakresu ubezpieczenia. Ubezpieczenie kredytu hipotecznego może być też wymagane przez bank, jeśli kredytobiorca nie zgromadził wymaganego wkładu własnego. Niektóre banki nakłaniają także do zaciągania polis poprzez zapewnienie korzystniejszych warunków kredytowania.

Czy ten artykuł był dla Ciebie pomocny?
Oceń
Dla 0,0% czytelników artykuł okazał się być pomocny