Kosaćce, czyli irysy w ogrodzie

Kosaćce krok po kroku – opis

Nazwa kosaciec może wydawać się nieco egzotyczna, ale „irys” z pewnością brzmi bardziej swojsko. To jedna i ta sama roślina – wysoki, fioletowy przedstawiciel rodziny kosaćcowatych. Roślina ma bardzo charakterystyczny pokrój. Wytwarza długą, wysoką i sztywną łodygę, która tylko czasami ma nieliczne rozgałęzienia. Na ich szczycie pojawia się jeden kwiat. I to bardzo nietypowy.

Kwiaty kosaćców trudno opisać. Ich niezwykły wygląd wynika z nieszablonowego ułożenia płatków. Duży kwiat (może mieć około 18 cm średnicy!) składa się z licznych płatków – w zasadzie działek kielicha. Zewnętrzne są odgięte w górę i tworzą tak zwaną kopułę, co robi kontrast do wewnętrznych, które często są wywinięte na zewnątrz.

Kosaćce dzieli się na bródkowe i bezbródkowe. Te pierwsze mają szczotkowate, drobne, często kontrastowo wybarwione włoski wzdłuż głównego nerwu działek kielicha. Dodaje to roślinie niezwykłego uroku. Kosaćce to rośliny cebulowe, rozwijające się z podziemnych kłączy. Niektóre gatunki są mrozoodporne (a nawet mamy we florze Polski gatunki rodzime, które pojawiają się w lasach i na łąkach), więc dobrze sprawdzają się w naszych warunkach klimatycznych. Można je uprawiać w ogrodach przez wiele lat.

Odmiany i gatunki irysów

Rodzina kosaćcowatych jest bardzo liczna. Znajduje się w niej naprawdę wiele gatunków, ale tylko niektóre nadają się do uprawy w ogrodzie. Najbardziej popularne są kosaćce bródkowe. To typowy gatunek, który ma fioletowe, dość duże kwiaty. Kwitnie w maju i czerwcu, często wytwarza liczne łodygi, co sprawia, że w okresie kwitnienia liczba kwiatów jest ogromna. To fantastyczna ozdoba każdej przydomowej rabaty. Do tego ten gatunek jest mrozoodporny i stosunkowo mało wymagający. Ma barwne odmiany, które kwitną na żółto, niebiesko lub są wielobarwne, z wyraźnymi ciekawymi plamkami na płatkach.

Kolejnym gatunkiem, o którym warto pomyśleć jest irys syberyjski. Jest dość wysoki, ale ma nieco mniejsze liście i kwiaty, które są znacznie liczniejsze. Płatki mają niebieski kolor, chociaż niektóre odmiany są barwne. Mogą być także żółte, jednak kosaćce żółte to zupełnie inny gatunek. I zupełnie inny pokrój. Te wytwarzają bardzo dużą kępę mieczowatych liści, wśród których wyrastają duże, wzniesione i sztywne łodygi. Na ich szczycie pojawiają się drobne, żółte kwiaty. Kosaćce żółte mają nieco inne wymagania w uprawie, więc tych gatunków nie wymieszasz ze sobą na uprawie

Kosaćce, czyli fantastyczne kwiaty do ogrodu

Kosaćce w ogrodzie – jak je sadzić?

Irysy sadzi się w sierpniu i wrześniu. Jesień jest najlepszym momentem na sadzenie roślin, ponieważ kwiaty potrzebują obniżonej temperatury, by zakwitnąć w kolejnym sezonie. Posadzone wiosną mogą mieć bardzo opóźnioną wegetację i wolniej się rozwijać.

kolorowe kosaćce na grządce w ogrodzie, a także uprawa, pielęgnacja, odmiany oraz kwitnienie kosaćców krok po kroku
Kosaćce krok po kroku w ogrodzie, czyli odmiany, pielęgnacja, sadzenie, kwitnienie, uprawa i zastosowanie oraz wymagania

Kosaćce rozmnaża się z cebul. Sadzi się je w dobrze przygotowanym podłożu. Należy je umieścić stosunkowo płytko w niewielkich przygotowanych wcześniej dołkach. Zielona nadziemna część roślin powinna wystawać ponad powierzchnię ziemi. Optymalna rozstawa dla kosaćców wynosi 40-60 cm. Po posadzeniu cebul warto je od razu podlać. Powinny dość szybko wytworzyć korzenie i błyskawicznie się rozwinąć. Jeśli obawiasz się, że cebule przemarzną, zabezpiecz je przed chłodem warstwą liści, agrotkaniną lub gałązkami drzew iglastych. Jeśli szukasz więcej porad, sprawdź także zebrane w tym miejscu inspiracje na piękne kwiaty.

Polecane nawozy dla kwiatów w domu i ogrodzie

Miejsce dla irysów w ogrodzie

Nie w każdym miejscu irysy będą czuły się dobrze. Różne gatunki mogą mieć różne wymagania co do stanowiska i podłoża dla roślin. Najbardziej popularne, fioletowe kosaćce bródkowe potrzebują niezbyt wilgotnej gleby. Na ciężkiej, podmokłej lub mokrej nie będą się dobrze czuły. Dlatego należy zapewnić im warstwę drenażu, by nadmiar wilgoci mógł odciekać. Do tego roślina potrzebuje obojętnego odczynu pH podłoża oraz zasobnej gleby. Roślina ma tendencję do zapadania na choroby grzybowe i jedynie w odpowiednich warunkach jest przed nimi ochroniona.

Kosaćce syberyjskie mają jednak zupełnie inne wymagania. Można sadzić je w wilgotnej glebie, nawet w pobliżu oczek wodnych czy innych zbiorników. Naturalnie rośnie na podmokłych terenach, więc przepuszczalna i szybko przesychająca gleba będzie dla nich najgorszym rozwiązaniem. Na dodatek roślina potrzebuje lekkiego zakwaszenia, ale za to nie wymaga bardzo żyznego podłoża. Na szczęście przesadzanie kosaćców nie jest trudne. Ich cebule można wykopywać nawet co roku, by znaleźć dla nich nowe miejsce, więc jeśli rośliny będą się kiepsko rozwijać, możesz skorygować stanowisko dla nich. Przesadzanie to także prewencja chorób grzybowych.

Kosaćce i ich pielęgnacja

Pielęgnacja kosaćców nie jest wymagająca. Nie trzeba ich nawet podlewać, ponieważ rośliny nie tolerują zalewania i zastoisk wodnych. Początkowo po posadzeniu oczywiście należy je podlać i to dość obficie, ale później nie jest to konieczne. O nawodnieniu należy pamiętać jedynie w czasie największych upałów – wtedy faktycznie mogą domagać się wody.

Pozostałe zabiegi pielęgnacyjne skupiają się na odchwaszczaniu. Irysy wytwarzają podziemne kłącza, które powinny rosnąć tuż pod powierzchnią ziemi. Dzięki temu mają dostęp do słońca. Chwasty czy rośliny okrywowe rosnące wokół nich mogą zacieniać kłącza, co może odbić się negatywnie na kondycji kwiatów. Do tego trzeba na bieżąco usuwać przekwitnięte kwiaty. Kosaćce kwitną bardzo długo, ale pod warunkiem, że usuwasz stare kwiatostany.

Po kilku latach od rozpoczęcia uprawy warto przeprowadzić przesadzanie. Kosaćce mogą się rozprzestrzeniać, poza tym długa hodowla w tym samym miejscu sprzyja rozwojowi chorób o podłożu grzybowym. Przesadzanie pomoże ich uniknąć.

Czy ten artykuł był dla Ciebie pomocny?
Oceń
Dla 96,7% czytelników artykuł okazał się być pomocny