Tawuła (Spiraea) - jej różne gatunki, odmiany i hybrydy

Pochodzenie, wygląd i ogólne cechy kwiatowego krzewu tawuły

Do botanicznego rodzaju tawuła (Spiraea) należy ponad 100 różnych gatunków. Ponieważ jest to jeden z 90 rodzajów szeroko rozprzestrzenionej rodziny różowatych, krewnymi tawuły są między innymi róże, głogi, jabłonie, a nawet poziomki. Te krzewy kwitnące są zadomowione na północnej półkuli w regionach o umiarkowanym klimacie. Około 70 gatunków tawuły pochodzi z Chin. Są pośród nich liczne atrakcyjne krzewy ogrodowe, które mogą być uprawiane również na naszych szerokościach geograficznych. Do najbardziej znanych należą m.in.: tawuła japońska, tawuła szara, tawuła brzozolistna, tawuła wierzbolistna, tawuła biała, tawuła wczesna, tawuła van Houtte’a.

Rośliny ozdobne jednoroczne i dwuletnie są zwykle gatunkami botanicznymi, a ich rozmnażanie generatywne (z nasion) nie przedstawia żadnego problemu. Jeśli chodzi o byliny i krzewy ogrodowe, a często również rośliny doniczkowe, rzadko się zdarza, aby na ogrodowej rabacie albo w mieszkaniu była uprawiana pierwotna forma rośliny. Już całe wieki temu ogrodnicy nauczyli się hodować rośliny ozdobne krzyżując między sobą szczególnie efektowne gatunki i prowadząc żmudną selekcję. W rezultacie niemal wszystkie krzewy kwitnące w naszych ogrodach są hybrydami i kultywarami. Wprawdzie nomenklatura botaniczna nie wpływa na urodę kwiatów, niemniej jednak, dla porządku, dobrze jest trzymać się przyjętych powszechnie zasad.

Wygląd, wzrost i inne cechy tawuły w ogrodzie:

  • Tawuła rośnie gęsto rozgałęziona i zwarta, w zależności od gatunku pędy są wyprostowane albo łukowato zwieszone. Karłowate odmiany tworzą półkuliste formy o wysokości 50-100 cm. inne gatunki i odmiany mogą osiągać wysokość do 200 cm.
  • Czas kwitnienia różnych gatunków tawuły rozciąga się od kwietnia do września.
  • Liście tawuły są proste i najczęściej krótkoogonkowe. Są na gałązkach ustawione naprzemiennie, ich krawędzie bywają piłkowane, ząbkowane, a nawet klapowane. Obok czysto zielonolistnych tawuł są też odmiany żółtozielone, niektóre pięknie przebarwiają się jesienią.
  • Kwiaty tawuły obsypują dosłownie cały krzew, ponieważ kwiatostany są bardzo gęsto ustawione na całych zeszłorocznych pędach. Kwiaty są zebrane w wiechy, baldachy albo baldachogrona. Małe, okrągłe pojedyncze kwiatki mają pięć płatków i są przeważnie białe, rzadziej różowe.
  • Pielęgnacja tawuły nie wymaga szczególnych zabiegów, również choroby i szkodniki rzadko jej zagrażają. Wszystkie gatunki tawuły uchodzą za szczególnie odporne i mało wymagające.
  • Wszystkie gatunki tawuły nie zawierają substancji toksycznych i mogą być sadzone jako bezpieczne rośliny ozdobne w ogrodach, w których przebywają dzieci i domowe zwierzęta. Jeśli szukasz więcej inspiracji, sprawdź także ten artykuł o uprawie tawuły Golden Princess.

Tawułka – to wcale nie jest mała tawuła

Mimo mylącego podobieństwa nazwy, tawułka nie ma nic wspólnego z tawułą. Tawuła (Spiraea) jest rodzajem roślin z rodziny różowatych, podczas gdy tawułka (Astilbe) reprezentuje rodzinę skalnicowatych. Tę samą, do której należy na przykład bergenia, żurawka albo rodgersja. Wiele gatunków i mieszańców tawułki jest uprawianych jako rośliny ozdobne.

Takim przykładem popularnego mieszańca jest tawułka Arendsa (Astilbe × arendsii). Tawułka Arendsa jest określeniem grupy hybryd wyhodowanych z rodzaju Astilbe. W ich powstaniu największy udział miały Astilbe astilboides, Astilbe japonica i Astilbe thunbergii jako rośliny żeńskie oraz Astilbe chinensis var. davidii jako roślina męska.

Jak z tego wynika, tawułka Arendsa posiada liczne odmiany, które różnią się wielkością wzrostu, barwą liści i kolorem kwiatów. Kwiaty mogą być białe, jasnoróżowe, ciemnoróżowe, fioletoworóżowe, czerwone i ciemnoczerwone. Do popularnych odmian tawułki Arendsa należą: 'Bressingham Beauty', 'Amethyst', 'Cattleya''Brautschleier', 'Erika', 'Venus', 'Fanal', 'Federsee', 'Irrlicht', 'Spinell'.

Uprawa i pielęgnacja krzewów tawuły w ogrodzie

Stanowisko i sadzenie tawuły

Mniej wymagającej i łatwiejszej w uprawie rośliny ozdobnej niż tawuła, trudno by znaleźć. Zwłaszcza o tak bujnym i efektownym kwitnieniu. Tawuły preferują stanowiska w pełni nasłonecznione do półcienistych, przy czym niektóre gatunki, jak na przykład tawuła Thunberga (Spiraea thunbergii), doskonale sobie radzą w miejscach zacienionych. Jeśli chodzi o podłoże, to we zasadzie nie stawiają żadnych warunków.

Ze względu na bogactwo gatunków i odmian, mogą być sadzone w formie żywopłotów, pojedynczych nasadzeń, a także jako rośliny doniczkowe do ozdoby tarasów i balkonów. W każdym wydaniu tawuły zwracają na siebie uwagę niezwykle dekoracyjnym wyglądem. Nawet najbardziej początkujący i niedoświadczony ogrodnik nie jest w stanie niczego zepsuć w uprawie tych kwiatowych krzewów.

Krzewy tawuły mogą być sadzone przez cały rok, o ile sadzonki są przygotowane w pojemnikach, niemniej jednak – podobnie jak w przypadku innych krzewów ozdobnych – za najlepszą porę do tego celu uważa się jesień. Dołek pod sadzonkę należy wykopać co najmniej dwa razy większy od bryły korzeniowej i spulchnić dobrze dno. Na ciężkich glebach dobrze jest przed sadzeniem wsypać do dołka trochę żwiru dla lepszej przepuszczalności wody. Po posadzeniu ziemię trzeba dobrze ucisnąć i obficie podlać. Warstwa ściółki na wierzchu zapewni lepsze utrzymanie wilgotności gleby.

Polecane praeparaty do ogrodu!

Pielęgnacja krzewów tawuły i ich cięcie

Pod względem pielęgnacji tawuły są wyjątkowo mało wymagające. W pierwszym roku po posadzeniu krzewy powinny być regularnie podlewane, później wystarczy tylko podanie wody podczas dłuższego okresu suszy. Nasypanie warstwy ściółki utrzymuje glebę przez dłuższy czas w stanie wilgotnym; nie jest to jednak zabieg niezbędny. Nawożenia potrzebują tawuły tylko wtedy, gdy rosną w cieniu, na bardzo ubogich glebach jest jednak wskazane jednorazowe podanie dawki nawozu wczesną wiosną.

Większość kwitnących wiosną tawuł rozwija kwiaty na ubiegłorocznych pędach i dlatego przycina się je zaraz po kwitnieniu. Gatunki kwitnące latem kwitną natomiast przeważnie na tegorocznych, a więc na świeżych pędach. W związku z tym przycina się te tawuły dopiero wiosną przed rozwojem nowych pędów. Należy przy tym zwracać uwagę, aby cięcie wykonać nie za wcześnie, ale dopiero po zakończeniu okresu mrozów. W obu przypadkach cięcie wykonuje się podobnie, różna jest tylko pora zabiegu. Usuwa się suche, uszkodzone i słabe części rośliny. Tawuły znoszą dobrze mocne cięcie, które pobudza je do wzrostu i kwitnienia. Ważna jest informacja o tym, czy zakwitają jednoroczne, czy dwuletnie pędy.

Krzew tawuła spiraea szara i zbliżenie na jej kwiaty w ogrodzie, a także uprawa i pielęgnacja

Jeśli pielęgnacja dotyczy krzewów tawuły posadzonych w formie żywopłotu (na przykład tawuła japońska albo tawuła biała), znoszą one bez problemu formowanie, podczas którego rośliny są przycinane na odpowiednią wysokość i szerokość. Jak w przypadku wszystkich krzewów żywopłotowych zaleca się cięcie w lekką formę trapezu, aby żywopłot na dole był szerszy niż na górze. Zapewnia to lepszy dostęp światła i gęsty wzrost żywopłotu na całej wysokości.

Rozmnażanie tawuły można łatwo wykonać przy pomocy sadzonek pędowych. Odcinki pędów o długości 10-15 cm ukorzenia się i następnie przesadza na stałe miejsce. Inną równie prostą metodą jest rozmnażanie tawuły przez odkłady. Pęd krzewu zostaje przygięty do ziemi i w tym miejscu przykryty warstwą podłoża. Wierzchołek pędu znajduje się na zewnątrz. Kiedy pęd rozwinie własne korzenie, oddziela się sadzonkę od rośliny macierzystej.

Ważne gatunki tawuły i odmiany

Rodzaj tawuła (Spiraea) można ogólnie podzielić na dwie grupy: gatunki wiosenne, które swoją kwietną urodę prezentują już w kwietniu/maju i tawuły letnie, które kwitną od czerwca nawet do września. Do grupy tawuł wiosennych należą między innymi:

  • Tawuła wczesna (Spiraea x arguta) – kwiaty białe, liście jasnozielone, pokrój rozłożysty, zwieszony. Tawuła wczesna kwitnie w kwietniu/maju.
  • Tawuła szara (Spiraea x cinerea) – kwiaty śnieżnobiałe, liście szare, srebrzyste, pokrój krzaczasty. Tawuła szara kwitnie w kwietniu/maju.
  • Tawuła van Houtte’a (Spiraea x vanhouttei) – kwiaty białe, liście jasnozielone, pokrój zwisły.

Później zakwitają takie tawuły, jak:

  • Tawuła japońska (Spiraea japonica) – w zależności od odmiany kwiaty różowe, purpurowe albo białe, liście jasnozielone, ciemnozielone lub żółtozielone. Tawuła japońska kwitnie w czerwcu/lipcu. Ulubioną przez ogrodników odmianą jest Spiraea japonica ‘Anthony Waterer’.
  • Tawuła brzozolistna (Spiraea betulifolia) – kwiaty białe, liście jasnozielone, wzrost karłowy. Tawuła brzozolistna kwitnie w czerwcu.
  • Tawuła wierzbolistna (Spiraea salicifolia) – kwiaty różowe, licie jasnozielone, szybkorosnący, wyprostowany, rozłożysty krzew. Tawuła wierzbolistna kwitnie w maju.
  • Tawuła biała (Spiraea alba) – kwiaty białe, liście jasnozielone, pokrój wyprostowany, krzaczasty. Tawuła biała kwitnie w czerwcu do sierpnia.

Wszechstronne zastosowanie krzewów tawuły

Możliwość różnorodnego zastosowania oraz niepowtarzalna atrakcyjność kwitnących krzewów sprawia, że tawuła jest idealną rośliną ogrodową. Odporna na choroby i szkodniki, mało wymagająca w uprawie, może być polecana nawet początkującym ogrodnikom. Liczne gatunki tawuły, hybrydy i odmiany o zróżnicowanych rozmiarach wzrostu umożliwiają stworzenie dowolnej kompozycji.

Większe tawuły są odpowiednie na kwitnące żywopłoty i osłony na granicy działki. Doskonale sprawdzają się jako solitery albo krzewy kwitnące połączone z innymi gatunkami. Małe odmiany nadają się do ogrodów skalnych albo jako rośliny doniczkowe do ozdoby balkonu, tarasu albo ogrodu na dachu. Kto szuka do swojego ogrodu łatwych w uprawie i bardzo efektownych krzewów ozdobnych, dla tego tawuła (Spiraea) będzie idealnym wyborem.

Czy ten artykuł był dla Ciebie pomocny?
Oceń
Dla 96,5% czytelników artykuł okazał się być pomocny