Magnolia – piękne drzewo ozdobne o imponującej historii

Pochodzenie i wygląd magnolii

Do rodziny magnoliowatych (Magnoliaceae) należą rodzaje botaniczne magnolii, tulipanowca oraz cztery inne rodzaje. Rodzaj Magnolia liczy ponad 240 różnych gatunków, a w uprawie ogrodowej znajdują się ponadto liczne hybrydy i odmiany. Nawiasem mówiąc, tak podstawowe pojęcia jak rodzaje, gatunki i odmiany nie powinny się mylić nawet ogrodnikom-amatorom. Według dzisiejszej wiedzy magnolie należą do najstarszej linii rozwojowej roślin kwiatowych na Ziemi. Istniały już przed 100 milionami lat i z nich rozwijały się wszystkie okrytonasienne, w więc znane drzewa i krzewy liściaste, byliny i trawy.

Charakterystyczną cechą magnolii jest prymitywnie zbudowany kwiat ze słupkiem w formie szyszki i zmienną liczbą spiralnie ustawionych płatków (6 do 9), które nie są ze sobą zrośnięte, co wskazuje na ich bliskie pokrewieństwo z zielonymi liśćmi. Kwiaty mają formę kielicha, pucharu, miseczki aż do gwiazdy Dzisiejsze gatunki magnolii mają swoje obszary występowania w Ameryce Północnej i Środkowej oraz w Azji Wschodniej. Znaleziska archeologiczne świadczą o tym, że środkowoeuropejskich lasach przed epoką lodowcową również rosły okazałe magnolie. Wraz z postępem lodowców oraz niskimi temperaturami magnolie na naszym kontynencie wymarły.

Swoją botaniczną nazwę zawdzięczają magnolie francuskiemu lekarzowi i botanikowi Pierre Magnol, na którego cześć zostały tak nazwane. Amerykańskie gatunki rosną zwykle większe i przybierają formę dużego drzewa, podczas gdy wschodnioazjatycki krzew magnolii pozostaje mniejszy i zakwita często przed rozwojem liści. Piękne i okazałe kwiaty pojawiają się z wiekiem drzewa coraz liczniej. Są osadzone pojedynczo, często pachną i są stosunkowo duże. To one decydują o tym, że magnolia jako drzewo ozdobne jest tak popularna.

Magnolia biała, magnolia różowa, magnolia żółta – różnorodność barw i kształtów

Efektem pracy hodowców na całym świecie w ostatnich dziesięcioleciach jest znaczący wzrost liczby rozmaitych magnolii. Wciąż istnieją czyste gatunki botaniczne, ale dodatkowo pojawiają się nowe hybrydy i odmiany. W naszych europejskich ogrodach większe znaczenie mają azjatyckie magnolie, bardziej odporne na chłody od swoich amerykańskich krewniaczek.

Magnolia japońska (Magnolia kobus), magnolia gwiaździsta (Magnolia stellata) i magnolia purpurowa (Magnolia liliiflora) są ulubieńcami ogrodów. Te dwie ostatnie stworzyły piękną hybrydę, której odmiana ‘Susan’ o kompaktowym wzroście i kwiatach w głębokich tonach magenty zrobiła prawdziwą karierę. Do tego dochodzą niezwykle lubiane hybrydy jak magnolia Soulange'a (Magnolia x soulangeana), która powstała ze skrzyżowania magnolii nagiej (Magnolia denudata) z magnolią purpurową (Magnolia liliiflora) oraz odmiany magnolii Loebnera (Magnolia x loebneri).

W Stanach Zjednoczonych prowadzone są prace hodowlane nad uzyskaniem krzyżówek różnych magnolii azjatyckich z amerykańską magnolią drzewiastą (Magnolia acuminata var. aurea) – magnolia żółta naturalnej odmiany. Celem prac jest stworzenie nowej generacji wcześnie kwitnących i zimoodpornych hybryd o żółtych kwiatach. Magnolia żółta odmiany ‘Butterflies’ albo ‘Yellow Bird’ jest już spotykana w ogrodach. Jeśli szukasz więcej inspiracji, sprawdź także zebrane w tym miejscu artykuły o magnoliach.

Polecane akcesoria i nawozy do pielęgnacji drzew i krzewów

W zależności od gatunku i odmiany drzewo albo krzew magnolii rośnie w formie wyprostowanej albo mocno rozłożystej, tworząc luźną, rozgałęzioną koronę. Do najmniejszych, najbardziej odpowiednich do małych ogrodów magnolii należy magnolia gwiaździsta, dorastająca do trzech metrów. Do najwyższych należy w naszym regionie magnolia drzewiasta (Magnolia acuminata). Liście u większości magnolii opadają na zimę, a u niektórych, jak na przykład u wrażliwej na mróz magnolii wielkokwiatowej (Magnolia grandiflora) są zimozielone. Liście są duże, odwrotnie jajowate do szeroko owalnych. Roztarte wydzielają, podobnie jak kora, intensywny zapach. Kora na pniu magnolii ma kolor jasnoszary do brązowego a na rocznych pędach są dobrze widoczne przetchlinki.

Jako pierwsza rozwija swoje kwiaty od połowy marca magnolia gwiaździsta, a do najpóźniejszych należy kwitnąca w czerwcu magnolia Siebolda (Magnolia sieboldii). Kwiat magnolii może mieć kolor biały, żółty i różowy do czerwonego.

Uprawa i pielęgnacja w ogrodzie magnolii

Jakie stanowisko i jaka ziemia dla magnolii?

Wymagania magnolii co do miejsca wynikają z jej rozłożystego pokroju. Najlepiej jest posadzić ją pojedynczo w dobrze eksponowanym miejscu, a odwdzięczy się niezrównanym bogactwem kwiatów. Prawie wszystkie gatunki i odmiany tworzą rozłożyste korony, dlatego nawet najmniejsze odmiany wymagają co najmniej czterech metrów kwadratowych powierzchni.

W naszym regionie klimatycznym spóźnione przymrozki wiosenne wyrządzają często drzewom magnoliowym szkody, niszcząc kwiaty, które przemrożone brązowieją i szybko opadają. Z tego powodu dobrze jest wybrać stanowisko dla magnolii możliwie dobrze osłonięte od zimnych wschodnich wiatrów i z korzystnym mikroklimatem. Idealne są miejsca przed ścianą domu albo kącie między budynkami.

Magnolia w ogrodzie o różowych kwiatach, a także sadzenie, wymagania, pielęgnacja i uprawa krzewu
Magnolia w ogrodzie krok po kroku, czyli pielęgnacja, uprawa, wymagania, stanowisko

Jaka ziemia jest odpowiednia dla magnolii? Powinna być równomiernie wilgotna, próchniczna i możliwie lekko kwaśna. Na podłożu piaszczystym odporność magnolii na mróz jest większa niż na wilgotnych, żyznych glebach gliniastych. Te ostatnie można poprawić dodatkiem piasku i humusu z liści. Stanowisko może być słoneczne, jak i półzacienione. Pełne słońce drzewa i krzewy magnolii znoszą jednak tylko wtedy, gdy ziemia pozostaje stale i równomiernie w wilgotnym stanie. Na suszę reagują równie mocno, co na zastoje wody. Susza powoduje żółknięcie liści i zahamowanie wzrostu, a mokra ziemia sprzyja z kolei rozwojowi chorób grzybowych.

Sadzenie magnolii, nawożenie i inne zabiegi pielęgnacyjne

Kiedy sadzić magnolię? Najlepsza pora sadzenia magnolii przypada na wiosnę. Młode rośliny posadzone jesienią mają problemy z przetrwaniem pierwszej zimy i w niekorzystnych warunkach pogodowych mogą ulec uszkodzeniu. O tym, kiedy sadzić młode rośliny decyduje czas potrzebny do ich dobrego ukorzenienia. Dołek do sadzenia powinien mieć wielkość co najmniej trzy razy większą od bryły korzeniowej. Płasko ułożone korzenie magnolii są bardzo wrażliwe i nie mogą być ani podczas sadzenia, ani później w najmniejszym stopniu zranione. To tłumaczy też, dlaczego zasadniczo nie wykonuje się pod magnolią podsadzeń innych roślin. Po posadzeniu, ułożenie warstwy ściółki z kory chroni przed szybkim odparowaniem wilgoci z gleby oraz zapobiega wzrostowi chwastów.

Magnolie mają wyjątkowo małe wymagania w porównaniu z innymi roślinami ozdobnymi. Jeśli rosną na odpowiednim stanowisku, trzeba tylko zwracać uwagę na stałą wilgotność podłoża. Susza powoduje zaburzenia rozwoju magnolii. Do zasilania stosuje się nawozy organiczne. Na lekkie gleby piaszczyste podaje się ściółkę z kompostu, która dostarcza składniki odżywcze i zachowuje dłużej wilgoć, niż wszechobecny piasek. Materiał organiczny nakłada się na wierzchnią warstwę bez przerabiania z ziemią, ze względu na płytko zalegające korzenie.

Przycinanie magnolii jest z reguły zbędne. Drzewo ozdobne rośnie wolno i tworzy na pniu z natury luźną i rozgałęzioną koronę. Jedynie w przypadku, kiedy gałęzie wyrastają poza formę albo przeszkadzają innym, można je skrócić lub usunąć. Po kilku latach stabilizacji na stanowisku magnolia staje się odporna na mróz. Późne przymrozki mają szkodliwy wpływ na kwiaty gatunków wcześnie kwitnących. Kwitnienie można sztucznie opóźnić, ściółkując bryłę korzeniową zimą, kiedy ziemia jest zamarznięta. Wiosną gleba wolniej się nagrzewa i roślina zaczyna później rozwijać kwiaty.

Zastosowanie magnolii w ogrodzie

Magnolia biała, różowa czy żółta jest klasycznym przykładem solitera w wiosennym ogrodzie. Bardzo dobrze pasuje do towarzystwa różaneczników. Przede wszystkim rozłożyste magnolie tulipanowe są ze względu na efektowną obfitość kwiatów chętnie sadzone w dużych ogrodach i parkach. Potrzebują dużo miejsca, aby bez przeszkód móc rozszerzać swoje korony.

Dobrymi partnerami magnolii na rabatach są wszystkie wcześnie kwitnące byliny, przede wszystkim narcyzy, krokusy, ranniki, miodunki i fiołki wonne. Należy unikać sadzenia w pobliżu magnolii konkurencyjnych bylin, jak przykładowo gatunki okrywowe bodziszka. Utrudniają one życie magnoliom o wrażliwym systemie korzeniowym.

Czy ten artykuł był dla Ciebie pomocny?
Oceń
Dla 98,3% czytelników artykuł okazał się być pomocny