Odwrotne obciążenie VAT na usługi budowlane 2017 - co musisz wiedzieć

Styczeń 2017 roku przyniósł wiele zmian dla branży budowlanej. Jedna z nich dotyczy zasad rozliczania podatku za usługi budowlane. Wiąże się to z nowelizacją ustawy o podatku VAT. Od stycznia 2017 roku usługi budowlane można rozliczać na zasadach odwrotnego obciążenia. O co w tym chodzi i co warto wiedzieć?

Szukasz sprawdzonych firm budowlanych z Twojej okolicy? Wypełnij ten formularz, a otrzymasz oferty na zrealizowanie prac, które Cię interesują

Ocena: 5,0/5 (głosów 3)

Odwrócony VAT w budownictwie - o co chodzi?

Dlaczego firmy budowlane boją się odwróconego podatku VAT?

Firmy budowlane głośno mówią o tym, że nowe przepisy mogą doprowadzić branżę budowlaną na skraj przepaści? Dlaczego? Rozważmy dwa przypadki – rok 2016 i 2017. Mamy firmę, która jest podwykonawcą i podpisuje umowę na budowę obiektu wraz z materiałami.

W roku 2016 podwykonawca kupuje materiały budowlane (w momencie zakupu odprowadza za nie podatek VAT wliczony w cenę). Po zakończeniu prac (załóżmy optymistycznie, że w tym samym miesiącu) wystawia głównemu wykonawcy fakturę VAT, w której do ceny swoich usług dolicza należny podatek VAT. Podatek VAT do zapłacenia z faktury końcowej (dla głównego wykonawcy) pomniejsza o wartość VAT zapłaconej przy zakupie materiałów budowlanych. Czyli jeżeli na przykład zapłacił 1000 zł podatku VAT za materiały budowlane, a faktura dla głównego wykonawcy miała naliczone 1500 zł VAT – podwykonawca otrzymuje od głównego wykonawcy 1500 zł, a do budżetu odprowadza 500 zł. W kieszeni zostaje mu 1000 zł (odliczenie VAT z materiałów budowlanych).

W roku 2017 podwykonawca również kupuje materiały budowlane odprowadzając od nich VAT. Niestety głównemu wykonawcy wystawia już fakturę na kwotę netto (czyli bez wspomnianego wcześniej 1500 zł). W praktyce nie otrzymuje od głównego wykonawcy owych 1500 zł, ale i tak musiał zapłacić 1000 zł VAT za materiały budowlane. Oczywiście może wnioskować do Urzędu Skarbowego o zwrot tego 1000 zł, ale urząd ma na zwrot VAT 60 dni od momentu złożenia deklaracji. Deklarację VAT składa się do 25-tego kolejnego miesiąca. Więc w najgorszym wypadku jeżeli podwykonawca kupi materiały 1 marca, deklarację VAT złoży 25 kwietnia, a zwrot może otrzymać nawet po 60 dniach (24 czerwca). Czyli prawie 4 miesiące później. W wersji „2016” ten tysiąc złotych odzyskałby z momentem otrzymania przelewu od głównego wykonawcy.

W praktyce więc opisywany 1000 zł jest nieoprocentowaną pożyczką od podwykonawcy dla budżetu państwa. Szacuje się, że w skali całego kraju wysokość takiej „pożyczki” będzie sięgała 3,5 mld zł miesięcznie (wyliczenia Rzeczpospolitej z artykułu z dnia 2.01.2017).

Czym właściwie jest odwrócone obciążenie podatku VAT?

Powyższy model opodatkowania VAT za usługi budowlane w istotny sposób zmienia specyfikę rozliczeń. Odwrotne obciążenie przenosi obowiązek rozliczania podatku VAT ze sprzedawcy na nabywcę. Mechanizm odwrotnego obciążenia można zastosować jedynie wtedy, gdy nastąpią opisane w prawie przesłanki. Znajdziemy je w artykule 17 ust. 1 pkt. 8 ustawy o podatku VAT

  • Usługodawcą jest czynny podatnik VAT (o którym mowa w art. 15). u którego sprzedaż nie jest zwolniona od podatku na podstawie art. 113 ust. 1 i 9. Usługodawca musi posiadać status podwykonawcy.
  • Usługobiorcą jest podatnik, (o którym mowa w art. 15), zarejestrowany jako czynny podatnik VAT.
  • Przedmiotem rozliczeń jest usługa wyszczególniona w załączniku numer 14 do ustawy.

Jeśli powyższe warunki zostaną spełnione, wówczas to usługobiorca będzie zobowiązany do rozliczenia podatku VAT. Faktura sporządzona przez usługodawcę musi zawierać dopisek „odwrotne obciążenie”. Usługobiorca musi też wykazać odwrotne obciążenie w deklaracji VAT 7.

Weryfikacja statusu usługobiorcy

Stosując odwrócony VAT za usługi budowlane trzeba zweryfikować status usługobiorcy. Będzie to niezbędne do tego, by upewnić się na jakich zasadach następuje rozliczenie VAT i księgowanie.

Usługodawca może sam sprawdzić, czy usługobiorca jest czynnym podatnikiem VAT. Umożliwia to Ministerstwo Finansów, które wprowadziło usługę sprawdzenia statusów podmiotów VAT.

Nieco więcej wątpliwości może budzić udokumentowanie statusu podwykonawcy.

Kim właściwie jest podwykonawca?

Usługodawca stosujący odwrotne obciążenie podatku VAT musi posiadać status podwykonawcy. Jednak w ustawie nie doszukamy się jednoznacznej definicji tego pojęcia. Brak definicji może utrudnić stwierdzenie, czy dany przedsiębiorca wykonujący usługi remontowo budowlane działa jako podwykonawca i może stosować mechanizm odwrotnego obciążenia. Po konsultacjach społecznych Ministerstwo Finansów wyjaśniło, że trzeba odwołać się do słownikowej definicji podwykonawcy. Zgodnie z nią podwykonawca to firma lub osoba wykonująca prace na zlecenie głównego wykonawcy

Które usługi budowlane obejmuje mechanizm odwrotnego obciążenia VAT?

Pełną listę usług budowlanych objętych poprzez odwrócony VAT znajdziemy w załączniku 14 do ustawy o podatku VAT. W załączniku znalazły się między innymi:

  • Roboty związane z rozbiórką i burzeniem obiektów budowlanych.
  • Roboty związane z przygotowaniem terenu pod budowę z wyłączeniem robót ziemnych.
  • Roboty ziemne: roboty związane z kopaniem rowów i wykopów oraz przemieszczaniem ziemi Roboty związane z wykonywaniem wykopów i wierceń geologiczno-inżynierskich.
  • Roboty związane z wykonywaniem instalacji elektrycznych służących bezpieczeństwu.
  • Pozostałe instalacje elektryczne.
  • Roboty związane z wykonywaniem instalacji wodno-kanalizacyjnych i odwadniających.
  • Roboty związane z wykonywaniem instalacji cieplnych, wentylacyjnych i klimatyzacyjnych.
  • Roboty związane z wykonywaniem instalacji gazowych.
  • Roboty związane z zakładaniem izolacji.
  • Roboty związane z zakładaniem ogrodzeń.
  • Pozostałe roboty instalacyjne, gdzie indziej niesklasyfikowane.
  • Roboty tynkarskie.
  • Roboty instalacyjne stolarki budowlanej.
  • Roboty związane z wykładaniem posadzek i oblicowywaniem ścian.
  • Roboty związane z wykładaniem podłóg i ścian lastryko, marmurem, granitem lub łupkiem.
  • Pozostałe roboty związane z wykładaniem podłóg i ścian (włączając tapetowanie), gdzie indziej niesklasyfikowane.
  • Roboty malarskie (malowanie ścian, szpachlowanie ubytków itp).
  • Roboty szklarskie.
  • Roboty związane z wykonywaniem elementów dekoracyjnych (np. sufity podwieszane).
  • Pozostałe wykończenia wnętrz gdzieindziej niesklasyfikowane.
  • Roboty związane z wykonywaniem konstrukcji dachowych.
  • Roboty związane z wykonywaniem pozostałych prac dekarskich.
  • Roboty związane z zakładaniem izolacji przeciwwilgociowych i wodochronnych.
  • Roboty związane z montowaniem i demontowaniem rusztowań.
  • Roboty związane z fundamentowaniem, włączając wbijanie pali.
  • Roboty betoniarskie.
  • Roboty związane ze wznoszeniem konstrukcji stalowych.
  • Roboty związane ze wznoszeniem konstrukcji z cegieł i kamienia.
  • Roboty związane z montażem i wznoszeniem konstrukcji z elementów prefabrykowanych.
  • Roboty związane z wykonywaniem pozostałych specjalistycznych robót budowlanych, gdzie indziej niesklasyfikowanych.

Prawidłowe księgowanie odwróconego VATu

Odwrócony VAT za usługi remontowo budowlane wprowadza wiele istotnych zmian w dokumentacji podatkowej. Prawidłowe księgowanie wymaga odpowiedniej rejestracji usług, objętych przez odwrócone obciążenie. Dokumentem potwierdzającym nabycie towaru lub wykonanie usług może być zwykła faktura VAT.

Usługodawca powinien zaksięgować usługi remontowo budowlane objęte odwróconym podatkiem VAT jako sprzedaż. Odpowiednią rubrykę znajdziemy w kolumnie siódmej księgi przychodów i rozchodów.  Wszelkie zlecenia budowlane oraz usługi objęte przez odwrócony VAT muszą być także wykazane w rejestrze sprzedaży VAT. Księgowanie powinno uwzględniać kwotę netto, bez podatku.

Warto także zwrócić uwagę na odwrotne obciążenie w deklaracji VAT 7. Jest to deklaracja, która należy składać w okresach comiesięcznych.

Odwrócone obciążenie w deklaracji VAT 7 znajduje się w części C, w rubryce “Dostawa towarów oraz świadczenie usług, dla których podatnikiem jest nabywca zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt. 7 lub 8 ustawy (wypełnia dostawca)”. To tutaj usługodawca wpisuje wynagrodzenie za usługi budowlane (netto).

Odwrócony VAT musi być też uwzględniony w krajowej informacji podsumowującej (VAT 27). Do jego wypełnienia służy część D “Informacja o świadczonych usługach do których ma zastosowanie art. 17 ust. 1 pkt. 8 ustawy”. Deklaracja musi zostać złożona w terminie do 25 dnia miesiąca następującego po miesiącu w którym zostały wykonane usługi remontowo budowlane.

Odwrócone obciążenie na usługi budowlane musi być również wykazane przez usługobiorcę.  Usługobiorca rozlicza odwrócony VAT wykazując go w rejestrze zakupu oraz w rejestrze sprzedaży. Usługi remontowo budowlane objęte odwróconym obciążeniem muszą być zaksięgowane w odpowiedniej kolumnie księgi przychodów i rozchodów. Konieczne jest również wypełnienie deklaracji okresowej. Usługobiorca uwzględnia odwrotne obciążenie w deklaracji VAT 7. Kwotę należy wpisać w części C  “Dostawa towarów oraz świadczenie usług, dla których podatnikiem jest nabywca zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt. 7 lub 8 ustawy (wypełnia nabywca)”. Jeśli rozliczany wydatek ma związek z opodatkowaną działalnością gospodarczą, usługodawca ma prawo do odliczenia podatku VAT. Warto także dodać, że nie jest zobowiązany do wypełniania oraz składania krajowej informacji podsumowującej (VAT 27).

Utrudniony zwrot podatku VAT

Mechanizm odwrotnego obciążenia może okazać się problematyczny dla usługodawców, których głównym źródłem dochodu są zlecenia budowlane. Podatek VAT od kupowanych materiałów opodatkowanych nie będzie pomniejszał sprzedaży opodatkowanej. W tej sytuacji usługodawca może co prawda wystąpić o zwrot podatku VAT. Jednak cała procedura może być dość utrudniona i czasochłonna. Wszystko za sprawą wstrzymania środków w procesie weryfikacyjnym. Nowe zapisy ustawowe określają maksymalny czas przeprowadzenia weryfikacji na trzy miesiące. Jest to maksymalny okres, w którym usługodawca powinien uzyskać zwrot podatku VAT (o ile weryfikacja przebiegła pozytywnie). W praktyce może to znacznie utrudnić płynność finansową niektórych firm wykonujących usługi remontowo budowlane.

, aktualizacja 10 marca 2017
Zaloguj się aby dodać komentarz

Zaloguj


Jeżeli jeszcze nie masz konta, zarejestruj się bezpłatnie.
Ta strona korzysta z plików cookies.

Więcej informacji znajdziesz w polityce cookies.


Zamknij