Pompa ciepła – Rodzaje urządzeń, wady, zalety i opinie

Ogrzewanie domu pompą ciepła, ale którą?

W ofertach sprzedaży znajdziemy trzy główne typy pomp ciepła. To właśnie od tego wyboru zależeć będzie wydajność instalacji, możliwości wykorzystania, jak również sumaryczna cena inwestycji. Dlatego każde z rozwiązań należy omówić osobno.

Gruntowa pompa ciepła – wykorzystuje ciepło z gruntu i zapewnia największą sprawność działania. Instalację najlepiej zaplanować już na etapie budowy domu, co może przełożyć się na ograniczenie kosztów inwestycji. Ogrzewanie gruntową pompą ciepła można wykorzystać na potrzeby całego budynku, a także do przygotowania ciepłej wody użytkowej. Co bardzo istotne, gruntowa pompa ciepła z powodzeniem może stać się jedynym źródłem ogrzewania budynku i nie ma potrzeby montażu instalacji wspomagającej. Osoby, które decydują się na ogrzewanie gruntową pompą ciepła, mogą zdecydować się na wymiennik pionowy lub poziomy. Wybór jest w dużej mierze zdeterminowany wielkością i specyfiką działki.

Wodna pompa ciepła – nie jest tak popularna jak pompy gruntowe. Z pewnością może być to powiązane z wysokimi cenami zakupu i montażu instalacji. Pompa wodna wyróżnia się wysoką sprawnością i może być z powodzeniem wykorzystana jako jedyne źródło ogrzewania budynku. Większość pomp wodnych posiada zewnętrzne zasilanie energią elektryczną. Jednak w ofertach sprzedaży znajdą się także urządzenia z zasilaniem gazowym bądź olejowym. Wybór będzie wpływał na koszty eksploatacji urządzenia.

Powietrzna pompa ciepła – to ostatnie rozwiązanie, które charakteryzuje się najniższymi cenami zakupu, stosunkowo łatwym montażem oraz coraz większą popularnością. Ogrzewanie powietrzną pompą ciepła jest możliwe, jednak trzeba także wykonać dodatkowe źródło ogrzewania. Będzie ono przydatne w momencie najsilniejszego zapotrzebowania na energię grzewczą budynku. Warto także zauważyć, że ogrzewanie powietrzną pompą ciepła okazuje się nieco mniej wydajne w porównaniu z pompami gruntowymi i wodnymi. Mimo tego urządzenia posiadają liczne zalety, które wpływają na ich popularność.

Ogrzewanie domu pompą ciepła. Wady, zalety, pozytywne i negatywne opinie

Pompy ciepła są urządzeniami, które zbierają pozytywne opinie. Często doceniane zalety to niemal bezobsługowa praca systemów, a także brak emisji szkodliwych zanieczyszczeń. Ogrzewanie powietrzną pompą ciepła lub pompami gruntowymi jest zatem rozwiązaniem ekologicznym. Niewątpliwe zalety to także niskie koszty roczne. Pompa ciepła może być wielokrotnie bardziej wydajna niż kotły gazowe lub tym bardziej zasypowe. Część energii pozyskuje się ze źródeł odnawialnych, co pozwala zminimalizować koszty ogrzewania. Dla przykładu sprawność nowoczesnych, kondensacyjnych kotłów gazowych może wynosić około 99 – 105%. W przypadku ogrzewania piecami elektrycznymi zyskujemy około 99,9% sprawności, a w kotłach zasypowych około 40-70% (w zależności od specyfiki obsługi). Tymczasem ogrzewanie gruntową pompą ciepła może osiągać sprawność rzędu 400%. Przy ogrzewaniu powietrzną pompą ciepła możemy uzyskać sprawność na poziomie 300%. Upraszczając, oznacza to, że z każdej 1 kWh energii możemy uzyskać 3 kWh energii grzewczej. Im wyższa sprawność kotła grzewczego, tym niższe koszty roczne ogrzewania.

Pompa ciepła zyskuje opinie jednego z najbardziej ekologicznych, a przy tym ekonomicznych sposobów ogrzewania pomieszczeń. Są to ważne zalety, które nabierają szczególnego znaczenia przy rosnących cenach prądu i gazu. Niestety pompa ciepła posiada także pewne mankamenty, a przez to i negatywne opinie. Największą niedogodnością jest wysoka cena inwestycji (zwłaszcza w pompy wodne i gruntowe). W przypadku pomp wodnych oraz gruntowych musimy liczyć się także z pewnymi utrudnieniami montażowymi. Pompa z wymiennikiem poziomym może być zamontowana jedynie na odpowiednio przestronnej działce. Z kolei pompy z wymiennikiem pionowym wymagają montażu sond, które wwierca się na znaczną głębokość (przeważnie około 100 metrów). Najprostsze w montażu okazują się pompy powietrzne. Jest to rozwiązanie, które posiada liczne zalety i może być z powodzeniem montowane w istniejących już budynkach. Negatywne opinie dotyczą mniejszej sprawności oraz faktu, że ogrzewanie powietrzną pompą ciepła (typ powietrze-powietrze) może wymagać zastosowania dodatkowego źródła ogrzewania.

Polecane pompy ciepła w dobrych cenach

Negatywne opinie o pompach ciepła pozostają w mniejszości. Większość użytkowników docenia odczuwalne zalety tego rozwiązania. Warto zauważyć, że zaplanowane wcześniej ogrzewanie domu pompą ciepła, nie wymaga budowy komina dymowego. To z kolei może przełożyć się na niższe koszty budowy budynku. Ogrzewanie domu pompą ciepła nie wymaga też żadnego dodatkowego miejsca na składowanie opału. Co więcej, pompy gruntowe działają z pełną wydajnością nawet w niesprzyjających warunkach pogodowych, a bardzo niskie temperatury nie mają negatywnego wpływu na komfort grzewczy w ogrzewanych pomieszczeniach. Systemy grzewcze mogą też wydajnie współpracować z niskotemperaturowym ogrzewaniem podłogowym, co jest często docenianą zaletą. Jeśli szukasz więcej informacji, sprawdź także ten artykuł na temat sposobu działania pompy ciepła.

Koszty ogrzewania pompą ciepła

Koszty ogrzewania pompą ciepła – założenia kalkulacyjne

Możemy przyjąć bardzo uproszczone założenie, że im lepsza jakość pompy, tym wyższa sprawność SPF. Z kolei im wyższa sprawność SPF, tym niższe koszty ogrzewania. W naszych kalkulacjach przyjmiemy dwa typy pomp ciepła. Kalkulowane domy będą ogrzewane gruntową pompą ciepła, a także pompą powietrzną. Zakładamy, że średnia sprawność dla gruntowej pompy ciepła wynosi 4 SPF, z kolei sprawność pompy powietrznej to 3 SPF.

Nasze pompy ciepła będą pracowały w budynkach o powierzchni użytkowej 100, 120, 150 i 200 m2. Będzie to w pełni ogrzewana przestrzeń. Do kosztorysu wykorzystamy także trzy modele zapotrzebowania na energię grzewczą. Zakładamy, że budynki będą posiadały bardzo dobrą izolację (zapotrzebowanie energetyczne 70 kW/m2/rok), izolację średniego standardu (zapotrzebowanie energetyczne 130 kW/m2/rok) oraz nieco słabszą izolację ze średniorocznym zużyciem na poziomie 150 kW/m2/rok. Posiadając powyższe dane, możemy obliczyć łączne zapotrzebowanie na energię grzewczą dla czterech modelowych budynków. Kalkulacje prezentuje poniższa tabela.

Zapotrzebowanie energetyczne budynków

Zapotrzebowanie energetyczne budynku (kW/m2/rok)

Roczne zapotrzebowanie na energię grzewczą.

Dom 100 m2

Roczne zapotrzebowanie na energię grzewczą.

 Dom 120 m2

Roczne zapotrzebowanie na energię grzewczą.

 Dom 150 m2

Roczne zapotrzebowanie na energię grzewczą.

 Dom 200 m2

70

7 000 kWh

8 400 kWh

10 500 kWh

14 000 kWh

130

13 000 kWh

15 600 kWh

19 500 kWh

26 000 kWh

150

15 000 kWh

18 000 kWh

22 500 kWh

30 000 kWh

W dalszych kalkulacjach wystarczy nam ustalić cenę prądu, który będzie służył do zasilania pompy ciepła. W styczniu 2022 roku wprowadzono nowe podwyżki energii elektrycznej, a średnia cena 1 kWh w taryfie G11 kształtuje się na poziomie około 0,66 zł (bez opłat abonamentowych). Taką wartość zastosujemy w naszych obliczeniach.

Ogrzewanie gruntową pompą ciepła. Szacujemy koszty roczne

Średnia sprawność pompy gruntowej wynosi 4 SPF. Oznacza to, że do wyprodukowania 4 kW energii zużyjemy tylko 1 kW prądu. Pozostała energia zostanie pobrana ze środowiska. Dzięki takiej wydajności możemy liczyć na obniżone koszty ogrzewania pompą ciepła. Koszty roczne będą wynikiem działania, w którym dzielimy całkowite, roczne zapotrzebowanie budynku na energię grzewczą przez wartość SPF. W następnej kolejności mnożymy uzyskany wynik przez koszty energii elektrycznej (w naszym przypadku 0,66 zł za prąd w taryfie G11).

  • Dom 100 m2 – budynek o dobrej izolacji termicznej okazuje się bardzo tani do ogrzania. W niewielkim, dobrze ocieplonym domu o zapotrzebowaniu energetycznym 70 kW/m2/rok, możemy liczyć, że koszty ogrzewania pompą ciepła nie przekroczą kwoty 1 200 zł. W przypadku gorzej zaizolowanego budynku (zużycie energetyczne na poziomie 130 kW/m2/rok) ogrzewanie domu pompą ciepła wygeneruje wydatki rzędu 2 145 zł. Średnioroczne koszty ogrzewania gruntową pompą ciepła w budynku o zapotrzebowaniu energetycznym 150 kW/m2/rok może kosztować niespełna 2 500 zł.
  • Dom 120 m2 – w budynku stosujemy trzy warianty zapotrzebowania na energię grzewczą. Pierwszym z nich jest zapotrzebowanie 70 kW/m2/rok. Średni koszt ogrzewania pompą ciepła wyniesie w tym przypadku niespełna 1 400 zł. W przypadku słabszej izolacji przegród zewnętrznych musimy liczyć się z większymi wydatkami. Średni koszt ogrzania budynku gruntową pompą ciepła wyniesie 2 600 zł (zapotrzebowanie 130 kW/m2/rok) lub niecałe 3 000 zł przy zapotrzebowaniu 150 kW/m2/rok.
  • Dom 150 m2 – trzeci kalkulowany budynek posiada większą powierzchnię, co zwiększa koszty ogrzewania. Przy dobrej izolacji i niskim zapotrzebowaniu energetycznym, możemy liczyć, że cena ogrzewania pompą ciepła nie przekroczy kwoty 1 800 zł. Sytuacja zmienia się wraz ze zwiększeniem zapotrzebowania energetycznego. I tak, przy zapotrzebowaniu energetycznym na poziomie 130 kW/m2/rok, musimy liczyć się, że koszt ogrzewania przekroczy kwotę 3 200 zł. Z kolei koszty ogrzewania pompą ciepła przy zapotrzebowaniu 150 kW/m2/rok wzrosną do poziomu około 3 700 zł.
  • Dom 200 m2 – Centralne ogrzewanie pompą ciepła w dobrze zaizolowanym budynku (zapotrzebowanie energetyczne na poziomie 70 kW/m2/rok) może kosztować jedynie 2 300 zł. Koszty roczne ogrzewania gruntową pompą ciepła wzrosną przy zwiększonym zapotrzebowaniu energetycznym budynku. W przypadku drugiej kalkulacji mamy już do czynienia z kwotą niecałych 4 000 zł. Z kolei zapotrzebowanie energetyczne rzędu 150 kW/m2/rok może wygenerować koszty roczne w granicach 5 000 zł. Poniżej prezentujemy uśrednione koszty ogrzewania pompą ciepła w formie tabelarycznej.
Kobieta podczas regulacji ogrzewania w domu, a także ogrzewanie domu pompą ciepła i jego koszty
Jak wygląda ogrzewanie domu pompą ciepła, czyli koszty ogrzewania pompą ciepła, a także porady dotyczące instalacji
Ile kosztuje ogrzewanie gruntową pompą ciepła?

Zapotrzebowanie energetyczne budynku

Dom 100 m2

Dom 120 m2

Dom 150 m2

Dom 200 m2

70 kW/m2/rok

1 155 zł

1 386 zł

1 733 zł

2 310 zł

130 kW/m2/rok

2 145 zł

2 574 zł

3 218 zł

4 290 zł

150 kW/m2/rok

2 475 zł

2 970 zł

3 712 zł

4 950 zł



Koszt ogrzewania powietrzną pompą ciepła

W kolejnej kalkulacji oszacujemy średni koszt ogrzewania domu za pomocą pompy typu powietrze woda. Zakładamy, że sprawność urządzenia wynosi 3 SPF. W wyliczeniach uwzględniliśmy średni koszt energii elektrycznej w taryfie G11, a także przyjęliśmy, że centralne ogrzewanie nie będzie posiadało dodatkowego źródła grzewczego. Średnioroczne koszty ogrzewania pompą ciepła prezentują się następująco.

Koszt ogrzewania powietrzną pompą ciepła

Zapotrzebowanie energetyczne budynku

Dom 100 m2

Dom 120 m2

Dom 150 m2

Dom 200 m2

70 kW/m2/rok

1 540 zł

1 848 zł

2 310 zł

3 080 zł

130 kW/m2/rok

2 860 zł

3 432 zł

4 290 zł

5 720 zł

150 kW/m2/rok

3 300 zł

3 960 zł

4 950 zł

6 600 zł

Z wyliczeń wynika, że minimalne koszty ogrzewania budynku powietrzną pompą ciepła wyniosły 1 540 zł (dom 100 m2, zapotrzebowanie energetyczne budynku 70 kW/m2/rok). Przy większym metrażu i gorszym stopniu izolacji przegród zewnętrznych, wzrasta średni koszt ogrzewania pomieszczeń. I tak, ogrzewanie powietrzną pompą ciepła domu o powierzchni 200 m2 i zapotrzebowaniu energetycznym 150 kW/m2/rok może już kosztować 6 600 zł. Nie uwzględniamy tutaj negatywnego wpływu niesprzyjających warunków pogodowych, które mogłyby zmniejszyć sprawność urządzeń grzewczych.

Co ciekawe, koszty ogrzewania pompą ciepła można dodatkowo ograniczyć. Istnieje kilka praktycznych rozwiązań, mogących przynieść odczuwalne oszczędności. Jednym z nich okazują się panele słoneczne. Drugie rozwiązanie to wybór taryfy G12, która obejmuje zwiększoną cenę kWh w godzinach szczytu i preferencyjną w godzinach pozaszczytowych. Przy odpowiednim ustawieniu pompy ciepła, taryfa G12 lub G12W może przyczynić się do dodatkowego ograniczenia rachunków za ogrzewanie całego budynku.

Czy ten artykuł był dla Ciebie pomocny?
Oceń
Dla 98,7% czytelników artykuł okazał się być pomocny