Rodzaje umowy o pracę

Umowa o prace jest rodzajem prawnego zobowiązania, w której pracownik zobowiązuje się do wykonania określonej pracy na rzecz pracodawcy i pod jego kierownictwem, a pracodawca zobowiązuje się do zatrudnienia pracownika za umówionym wynagrodzeniem. Umowa o prace wymaga formy pisemnej, wraz z określeniem jej rodzaju. Sam rodzaj umowy o pracę wpływa na czas jej wypowiedzenia. Według aktualnych zapisów Kodeksu Pracy umowa może zostać zawarta na:

  • Umowa o pracę na okres próbny,
  • Umowa o pracę na czas określony,
  • Umowa o pracę na czas nieokreślony.

Rozwiązanie umowy na okres próbny, czas określony lub czas nieokreślony może zostać przeprowadzone na trzy sposoby. Sposób rozwiązania umowy został zawarty w artykule 30 § 1 Kodeksu Pracy, w którym czytamy:

„Umowa o pracę rozwiązuje się:

  1. na mocy porozumienia stron,
  2. przez oświadczenie jednej ze stron z zachowaniem okresu wypowiedzenia (rozwiązanie umowy o pracę za wypowiedzeniem),
  3. przez oświadczenie jednej ze stron bez zachowania okresu wypowiedzenia (rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia).”

Okres wypowiedzenia umowy na czas określony lub umowy o pracę na czas nieokreślony będzie zatem uzależniony od sposobu jej rozwiązania. Dyscyplinarne wypowiedzenie umowy o pracę nie wymaga zastosowania zawartego w umowach czasu wypowiedzenia. Okres wypowiedzenia umowy na czas określony lub nieokreślony nie znajduje także zastosowania w przypadku rozwiązania umowy za porozumieniem stron. W tym przypadku strony umowy o pracę mogą, ale nie muszą stosować określonego w umowach czasu wypowiedzenia. Kodeks pracy umożliwia stronom rozwiązanie umowy w ustalonym i obopólnie zaakceptowanym terminie.

Wypowiedzenie może także wynikać z oświadczenia jednej ze stron z zachowaniem okresu wypowiedzenia. Jest to tak zwane rozwiązanie umowy za wypowiedzeniem. W tym przypadku okres wypowiedzenia będzie uzależniony od specyfiki umowy. W dalszej części tekstu określimy aktualny termin wypowiedzenia przy umowie zawartej na czas określony.

Okres wypowiedzenia umowy na czas określony. Zmiany w roku 2021

Wprowadzona w 2021 roku nowelizacja zapisów Kodeksu Pracy zmieniła zasady zawierania i wypowiadania umów o prace na czas określony. Zawarta w Kodeksie Pracy zmiana dotyczy wszystkich umów, zmieniając jednocześnie okresy wypowiedzenia.

Według Kodeksu Pracy, umowy na czas określony mogą być zawierane na okres do trzech lat. Jest to suma trzymiesięcznej umowy na okres próbny i 33-miesięcznego czasu umowy na czas określony. Po nastaniu tych terminów pracodawca powinien podpisać z pracownikiem umowę o pracę na czas nieokreślony.

Według artykułu 36 Kodeksu Cywilnego okres wypowiedzenia umowy na czas określony jest uzależniony od stażu zatrudnienia u danego pracodawcy. Prawo wprowadza poniższe okresy wypowiedzenia:

  • 2 tygodnie – przy stażu pracy nieprzekraczającym 6 miesięcy,
  • 1 miesiąc – jeżeli zatrudnienie wynosi co najmniej 6 miesięcy,
  • 3 miesiące – gdy staż zatrudnienia trwa minimum 3 lata.

Kodeks pracy w paragrafie 1 artykułu 36 traktuje, że:

„Do okresu zatrudnienia, o którym mowa w § 1, wlicza się pracownikowi okres zatrudnienia u poprzedniego pracodawcy, jeżeli zmiana pracodawcy nastąpiła na zasadach określonych w art. 231, a także w innych przypadkach, gdy z mocy odrębnych przepisów nowy pracodawca jest następcą prawnym w stosunkach pracy nawiązanych przez pracodawcę poprzednio zatrudniającego tego pracownika”.

Wypowiedzenie umowy o pracę na czas określony lub czas nieokreślony umożliwia pracodawcy zwolnienie pracownika z obowiązku świadczenia pracy. Owe zwolnienie może mieć miejsce aż do upływu okresu wypowiedzenia. Co ważne, za okresy wypowiedzenia pracownikowi przysługuje pełne prawo do wynagrodzenia. Takie umocowanie prawne znajdziemy w zapisach artykułu 36 Kodeksu Pracy.

Jeśli pracodawca nie zdecyduje się na zwolnienie pracownika z obowiązku świadczenia pracy w okresie wypowiedzenia, będzie zobowiązany do udzielenia pracownikowi zwolnienia na poszukiwanie pracy. Takie prawo znajdziemy w zapisie artykułu 37 Kodeksu Pracy. Obowiązek udzielenia zwolnienia na czas poszukiwania pracy dotyczy przynajmniej dwutygodniowego okresu wypowiedzenia stosunku pracy. Ile dni zwolnienia otrzyma pracownik? Ustawa reguluje wymiar zwolnienia w oparciu o okresy wypowiedzenia. W ustawie przewiduje się następujące terminy:

  • 2 dni robocze wymiaru zwolnienia – w momencie, gdy umowie towarzyszy dwutygodniowy lub miesięczny termin okresu wypowiedzenia z pracy,
  • 3 dni robocze wymiaru zwolnienia – w przypadku trzymiesięcznego okresu wypowiedzenia oraz w przypadku jego skrócenia wynikającego z artykułu 36 § 1. W tym miejscu warto przytoczyć brzmienie wspomnianego zapisu:

„Art. 36 § 1. Jeżeli wypowiedzenie pracownikowi umowy o pracę zawartej na czas nieokreślony lub umowy o pracę zawartej na czas określony następuje z powodu ogłoszenia upadłości lub likwidacji pracodawcy albo z innych przyczyn niedotyczących pracowników, pracodawca może, w celu wcześniejszego rozwiązania umowy o pracę, skrócić okres trzymiesięcznego wypowiedzenia, najwyżej jednak do 1 miesiąca. W takim przypadku pracownikowi przysługuje odszkodowanie w wysokości wynagrodzenia za pozostałą część okresu wypowiedzenia”.

Kodeks Pracy nie definiuje takich procedur jak leasing pracowników z zagranicy lub leasing pracowników pomiędzy firmami. W związku z tym „użyczanie” pracownika innej firmie nie wiąże się z okresem wypowiedzenia umowy. W myśl artykułu 174 KP:

Mężczyzna czyta dokumenty, Mężczyzna w biurze czyta umowę, rozwiązanie umowy na okres próbny
Rozwiązywanie różnych rodzajów umów z pracodawcą, dyscyplinarne wypowiedzenie umowy, nowelizacja kodeksu pracy 2021

„Za zgodą pracownika, wyrażoną na piśmie, pracodawca może udzielić pracownikowi urlopu bezpłatnego w celu wykonywania pracy u innego pracodawcy przez okres ustalony w zawartym w tej sprawie porozumieniu między pracodawcami”. Jeśli szukasz więcej porad, sprawdź także zebrane w tym miejscu artykuły o prawie pracy.

Okres wypowiedzenia umowy na czas określony – czy można rozwiązać umowę bez wypowiedzenia?

Tak, każdej umowie pracowniczej może towarzyszyć rozwiązanie stosunku pracy bez zachowania okresu wypowiedzenia. Jest to tak zwane wypowiedzenie pracy ze skutkiem natychmiastowym. Co ważne, możliwość taka jest ściśle regulowana przez Kodeks Pracy. Możliwość zwolnienia pracownika bez wypowiedzenia (tak zwane zwolnienie dyscyplinarne) może nastąpić w określonych sytuacjach i wynika z zapisów artykułu 52, który umożliwia pracodawcy rozwiązanie umowy bez wypowiedzenia z winy pracownika w razie:

  1. ciężkiego naruszenia przez pracownika podstawowych obowiązków pracowniczych,
  2. popełnienia przez pracownika w czasie trwania umowy o pracę przestępstwa, które uniemożliwia dalsze zatrudnianie go na zajmowanym stanowisku, jeżeli przestępstwo jest oczywiste lub zostało stwierdzone prawomocnym wyrokiem,
  3. zawinionej przez pracownika utraty uprawnień koniecznych do wykonywania pracy na zajmowanym stanowisku.

Wypowiedzenie umowy o prace z winy pracownika (bez względu na rok trwania umowy na czas określony lub rok trwania umowy na czas nieokreślony) może wystąpić jedynie po upływie nieprzekraczającym jednego miesiąca od uzyskania przez pracodawcę wiadomości o okolicznościach uzasadniających rozwiązanie umowy.

Co ważne, prawo do rozwiązania umowy bez okresu wypowiedzenia przysługuje także pracownikowi (w dowolnym roku trwania stosunku pracy). Możliwość zwolnienia bez wypowiedzenia została zawarta w artykule 55 §1. W myśl przepisów prawa pracownik może rozwiązać umowę o pracę bez wypowiedzenia, jeśli:

Zostanie wydane orzeczenie lekarskie stwierdzające szkodliwy wpływ wykonywanej pracy na zdrowie pracownika (o ile pracodawca nie przeniesie go w terminie wskazanym w orzeczeniu lekarskim do innej pracy, odpowiedniej ze względu na jego stan zdrowia i kwalifikacje zawodowe).

„§ 11 . Pracownik może rozwiązać umowę o pracę w trybie określonym w § 1 także wtedy, gdy pracodawca dopuścił się ciężkiego naruszenia podstawowych obowiązków wobec pracownika; w takim przypadku pracownikowi przysługuje odszkodowanie w wysokości wynagrodzenia za okres wypowiedzenia. W przypadku rozwiązania umowy o pracę zawartej na czas określony odszkodowanie przysługuje w wysokości wynagrodzenia za czas, do którego umowa miała trwać, nie więcej jednak niż za okres wypowiedzenia”.

Oświadczenie pracownika o rozwiązaniu umowy o pracę bez wynikającego z umowy okresu wypowiedzenia powinno nastąpić na piśmie. Konieczne jest podanie przyczyny, które uzasadnia rozwiązanie stosunku pracy bez okresu wypowiedzenia.

Czy ten artykuł był dla Ciebie pomocny?
Oceń
Dla 0,0% czytelników artykuł okazał się być pomocny