Czarna, czerwona i biała porzeczka – uprawa ogrodzie

Najważniejsze odmiany porzeczek w ogrodzie

Porzeczki są bardzo często spotykane w przydomowych ogrodach, niezależnie od wielkości posiadanego miejsca na uprawę. Czarna porzeczka dojrzewa w lipcu, zaś biała i czerwona porzeczka pod koniec lata. Wszystkie trzy krzewy posiadają bardzo podobne wymagania, jeżeli chodzi o glebę, ale też stanowisko do rozwijania się. Oczywiście są między nimi istotne różnice, jak chociażby pod względem ich cięcia. Jedne odmiany są też np. mniej odporne od drugich. Chyba najbardziej popularna w polskich ogrodach jest czarna porzeczka, którą można zjeść i wykorzystać do przetworów niemal od razu po zerwaniu z krzaczka. Czerwona i biała porzeczka są równie popularne, jednak zdecydowanie najczęściej uprawiane w ogrodzie są czarne owoce. Polecane odmiany porzeczek to:

  • Czarna porzeczka – jedną z najchętniej hodowanych w ogrodzie jest odmiana Ores, Tisel, Titania i Bona. Nie da się pomylić ich kwaskowego smaku z żadną inną porzeczką. Specyficzny jest również zapach liści czarnej porzeczki, w których znajdują się olejki eteryczne.
  • Czerwona porzeczka – w Polsce można spotkać się najczęściej z odmianą Detvan, Rondom i Jonkheer van Tets. Posiada bowiem świetne predyspozycje do uprawy nawet przez amatorów ogrodnictwa. Porzeczka czerwona wykazuje się mrozoodpornością, a także mniejszą podatnością na różne choroby roślin. Można ją uprawiać w formie zarówno piennej, jak i krzewiastej. Warto jeść czerwoną porzeczkę, ponieważ zawiera dużo wapnia, żelaza i witaminy B.
  • Biała porzeczka – najlepszą odmianą w Polsce jest aktualnie Juterbog i Bianka. Nie ma ich tak dużo jak czarnych i czerwonych, jednak smakują równie wyśmienicie. Posiadają podobne niewielkie wymagania, co inne odmiany. Niestety nie są tak bardzo mrozoodporne, jak poprzednicy.

Uprawa porzeczki – jakie wymagania mają porzeczki?

Najważniejsze jest sadzanie porzeczek w słonecznych stanowiskach, które są ciepłe i możliwie osłonięte od wiatru. Jeśli chodzi o podłoże dla porzeczek, krzewy są nad wyraz mało wymagające. Należy jednak pamiętać o tym, by unikać sadzenia ich w glebie ciężkiej i wapiennej. Najlepsze okazuje się dla porzeczek podłoże przepuszczalne oraz żyzne, którego odczyn wynosi między 6 a 7 pH. Warto pamiętać przy okazji o konieczności nawożenia gleby ziemią kompostową albo obornikiem, by porzeczka mogła lepiej w niej rosnąć. Wykopując dołki dla porzeczek należy im zapewnić minimum 35 cm głębokości.

Podczas sadzenia porzeczek powinno się rozsadzać je co ok. 150 cm, żeby porzeczka krwista bądź jakakolwiek inna mogła się bezproblemowo rozrosnąć. Nie zapominaj również o ściółkowaniu zewnętrznej części podłoża wokół porzeczek, by wilgoć była w nim cały czas na podobnym poziomie, a chwasty nie pojawiały się. Najlepiej sadzenie jest wykonywać poprzez zakup sadzonek z odkrytymi korzeniami. Mogą mieć też one uformowaną już bryłę korzeniową. Te z odkrytymi korzeniami należy sadzić między październikiem a listopadem (ewentualnie na początku wiosny), a drugie podczas całego okresu wegetacyjnego. Jeśli szukasz więcej inspiracji, sprawdź także zebrane w tym miejscu artykuły o drzewach owocowych.

Nawożenie porzeczek krok po kroku

Chyba najważniejsze w uprawie porzeczek jest ich nawożenie organiczne. Powinno się robić to maksymalnie co trzy lata, w międzyczasie wspomagając krzewy poprzez nawożenie ich mineralnie. Gdy pąki nabrzmiewają albo już będzie po okresie kwitnienia, możesz skorzystać z nawozów azotowych w dawce ok. 3 kg / 100 m2 takich jak:

  • saletra amonowa,
  • mocznik,
  • saletrzak.

Poleca się też wzbogacanie gleby o siarczan potasu (ok. 2,5 kg / 100 m2 ), a także stosowanie wieloskładnikowych nawozów. Nie zapominaj o tym, że porzeczki bardzo nie lubią niedoboru żelaza czy magnezu – przez to zazwyczaj często zauważyć można zmianę kształtu czy koloru liści czarnej porzeczki.

Właściwości lecznicze, pielęgnacja i nawożenie czarnej porzeczki

W jaki sposób przycinać krzewy owocowe porzeczek?

Przycinanie zależeć będzie od konkretnej odmiany porzeczek. Czarne najlepiej będą się rozrastać zarówno na pędach jedno, jak i dwuletnich. Z kolei porzeczka czerwona i biała preferują pędy trzy, a nawet czteroletnie. Zimą poleca się przycinanie porzeczek między styczniem a marcem, zaś latem już po okresie kwitnienia. Wszystko to co uda się obciąć zaleca się wrzucić na kompost. Chore części roślin należy zaś całkiem spalić. W przypadku trzech popularnych rodzajów porzeczek wypada pamiętać o podstawach ich przycinania:

  • Czarna porzeczka – podczas przycinania trzeba zostawić pięć pędów jednorocznych na jednym krzewie, a także trzy pędy dwuletnie. Starsze pędy należy całkowicie usuwać.
  • Czerwona i biała porzeczka – gdy minie 3 rok od posadzenia, skróć pędy do ok. pięciu oczek. Nowe pędy skracaj również maksymalnie do pięciu oczek. Całkowicie pozbywaj się z kolei słabych, chorych i nisko pokładających się pędów.

Polecane akcesoria i nawozy do pielęgnacji drzew i krzewów

Czy porzeczki można ochronić przed zimą?

Oczywiście, że tak! Mimo, że porzeczki są teoretycznie odporne na mrozy (zależnie od wybranej odmiany), wypadałoby zadbać o najmłodsze krzewy porzeczek. Możesz chociażby obsypać krzewy kopczykiem ziemi w ilości ok. 15-25 cm. Dobrym sposobem będzie także skorzystać z agrowłókniny – jest bowiem lekka i przepuści wilgoć, powietrze oraz potrzebne porzeczkom światło. Możesz zakupić agrowłókninę o wybranej grubości, dzięki czemu z łatwością dopasujesz ją do wybranego krzewu porzeczki. Pamiętaj jedynie, by nie ściskać porzeczek i zabezpieczyć agrowłókninę mocnym sznurem.

Nie przykrywaj jednak swoich krzewów zbyt wcześnie! Zdecydowanie najlepszym rozwiązaniem jest okrycie porzeczek po pierwszych przymrozkach. Jeżeli chodzi o starsze krzewy porzeczek, nimi raczej nie powinieneś się przejmować. Poradzą sobie o wiele lepiej niż młode krzewy.

Choroby oraz szkodniki porzeczek

Najważniejsze w uprawie porzeczki jest jej pielęgnowanie w postaci nawadniania, ściółkowania, nawożenia i odchwaszczania, a także regularnego przycinania. Niestety porzeczki nie są wolne od chorób (jak zamieranie pędów, szara pleśń i rewersja porzeczki). Czasami mogą pojawić się na nich również groźne szkodniki (jak amerykański mączniak agrestu, mszyce, krzywik porzeczkowiaczek, wielkopąkowiec porzeczkowy, przeziernik porzeczko wiec i przędziorek chmielowiec). Do najbardziej popularnych chorób dotykających porzeczki zaliczyć można z kolei:

  • Rdzę wejmutkowo-porzeczkową – szczególnie podatna na nią jest porzeczka czerwona. Objawia się żółknącymi plamkami, tworzącymi się po zewnętrznej stronie liści. Pod spodem z kolei rozwijają się pomarańczowej barwy zarodniki grzyba. Najważniejsze będzie w porę zastosować dobrej jakości preparat przeciw grzybom i wcześniej pozbierać owoce, zanim grzyb je wyniszczy. Aby uniknąć choroby, nie sadź porzeczki w pobliżu sosen.
  • Opadzinę liści porzeczek – czyli tzw. antraknozę. Najpierw pod spodem liści pojawiają się wraz z chorobą zielone plamki, a na górze plamy barwy brunatnej. Liście po niedługim czasie zaczynają same opadać. Koniecznie spal te liście, które spadną na ziemię – bo to właśnie w nich znajdują się zarodniki mogące ponownie zaatakować porzeczki. By zapobiec nawrotom choroby należy również zastosować na krzewy specjalny preparat grzybobójczy, pryskając nim rośliny przed okresem kwitnienia.

Właściwości lecznicze porzeczek. Na co są skuteczne ich owoce?

Najbardziej znanymi w Polsce są porzeczki czerwone, czarne i białe – choć wiadomo, że na świecie jest ich ok. 150 odmian. Porzeczki są bogate w różne witaminy – jak witamina A i E, witamina C (100 g czarnej porzeczki to ponad 200 % dziennego zapotrzebowania na witaminę C) czy witaminy z grupy B. Porzeczki są również bogate w żelazo, wapń, fosfor, magnez czy potas i miedź. Najbardziej dla osób odchudzających polecane są porzeczki czarne, ponieważ zawierają mnóstwo błonnika pokarmowego – ułatwia on trawienie i świetnie radzi sobie z problemami żołądka. Witamina C i B znajduje się we wszystkich porzeczkach – czerwonej, czarnej i białej. Choć w zdecydowanie największej ilości znajdziesz ją w porzeczce czarnej. Warto jednak wiedzieć, że czerwona porzeczka jest trochę mniej kaloryczna od czarnej.

Czarne porzeczki rosnące w ogordzie, a także najlepsze odmiany krzewów, sadzenie, uprawa, pielęgnacja oraz zastosowanie
Porzeczki w ogrodzie krok po kroku, czyli sadzenie, uprawa, pielęgnacja oraz porady, sadzonki i odmiany

Okazuje się, że porzeczka ma znakomite zastosowanie w różnych dziedzinach. Oczywiście najlepiej porzeczka od zawsze sprawdza się w medycynie naturalnej, a jej niesamowity smak chętnie przemyca się również do kuchni w postaci dżemów, konfitur, soków czy nalewek. Jak już wiadomo, porzeczka posiada znakomite właściwości prozdrowotne i może znacznie podnieść odporność immunologiczną, a także usunąć z organizmu trujące toksyny. Dzięki porzeczce można również polepszyć kondycję swoich paznokci, włosów, cery czy wzroku. Poza tym czarna porzeczka może obniżyć zły cholesterol i oczyścić ciało z różnych bakterii bądź wirusów. Gdy zdecydujesz się przyjmować czerwoną porzeczkę na pewno poprawi się też krzepliwość krwi. Zmniejszyć można dzięki niej również nawracające infekcje układu oddechowego bądź objawy reumatyzmu.

Porzeczka może także poradzić sobie z niektórymi problemami skóry. Bardzo dobrze działa na dojrzałą cerę, ujędrniając ją i napinając. Porzeczka w postaci kosmetyków dobrej jakości może także zniwelować drobne zmarszczki i sprawić, że skóra będzie bardziej elastyczna. Witamina C w porzeczkowych specyfikach może z kolei odżywić, rozjaśnić i dotlenić skórę. Kosmetyki z porzeczką polecane są również dla osób, które cierpią na trądzik zarówno pospolity, jak i różowaty. To naprawdę doskonała roślina na spowolnienie procesu starzenia się skóry, a także odżywienie jej. Możesz używać porzeczki w formie kremu czy serum. Bardzo dobrze sprawdzą się też peelingi i domowe maseczki z porzeczki.

Pamiętaj, że…

Bardzo istotne jest, w jaki sposób przechowujesz oraz kiedy zbierasz owoce. Zaleca się zbierać porzeczkę, gdy będzie już w pełni dojrzała – oczywiście wiele zależy od danej odmiany. Zbiory są zazwyczaj między początkiem lipca a sierpnia. Należy zrywać porzeczkę całymi gronami, poprzez zrywanie ich ręką. Gdy nie chcesz od razu wykorzystać owoców należy włożyć je do lodówki – choć trzeba pamiętać, że maksymalny czas ich przechowywania to wówczas ok. 14 dni. Przechowuj porzeczkę w osobnej komorze, najlepiej w pojemniku na warzywa i owoce na dolnej półce.

Czy ten artykuł był dla Ciebie pomocny?
Oceń
Dla 97,4% czytelników artykuł okazał się być pomocny