Ustawa o zamówieniach publicznych – podstawowe informacje

1. Prawo zamówień publicznych – ustawa

Na gruncie polskim zasady udzielania zamówień publicznych są sprecyzowane w ustawie z dnia 29 stycznia 2004 roku Prawo zamówień publicznych. Ostawa ta weszła w życie 2 marca tego roku. Powstała dlatego, że polskie prawo nie przewidywało wielu założeń dyrektyw Unii Europejskiej, potrzeba więc była zmiana, która by je ujednoliciła. Prawo zamówień publicznych zastąpiło wcześniejsze przepisy, czyli ustawę z dnia 10 czerwca 1994 r. – Ustawa o zamówieniach publicznych.

Co ważne, obecnie działające prawo jest ważne wyłącznie do 31 grudnia 2020 roku. Od pierwszego styczna 2021 roku w życie wchodzi ustawa dnia 11 września 2019 Prawo zamówień publicznych.

2. Prawo zamówień publicznych – kto jest zobowiązany do stosowania?

Zamówienia publiczne obowiązują szczególnie podmioty sektora finansów publicznych. Oznacza to, że zasady te obejmują zwłaszcza jednostki samorządu terytorialnego, ale także na przykład szkoły. Ustawa dotyczy także innych podmiotów o podobnym charakterze lub kontrolowane w określony sposób przez jednostki sektora finansów publicznych.

Prawo zamówień publicznych dotyczy zarówno zakupów i dostaw, jak i robót budowlanych oraz usług.

3. Prawo zamówień publicznych – podstawowe zasady udzielania

Ustawa Prawo zamówień publicznych wprowadza kilak podstawowych zasad udzielania zamówień publicznych. Mają one na celu zabezpieczać interesy osób uczestniczących w przetargach, a także zagwarantować uczciwość całego procesu i jego przebiegu.

Podstawowe zasady udzielania zamówień publicznych to:

  • zasada równego traktowania wykonawców, bez możliwości odrzucenia firm zagranicznych;
  • zasada bezstronności i obiektywizmu, która eliminuje możliwość korupcji i faworyzowania jednej z ofert,
  • zasada uczciwej konkurencji, co oznacza możliwość przystąpienia do przetargu wszystkich firm na takich samych zasadach,
  • zasada jawności, która nakazuje przeprowadzenie zamówienia publicznego w sposób jawny, na przykład na specjalnej platformie elektronicznej, do której wszyscy mają darmowy dostęp,
  • zasada pisemności postępowania – cała procedura i przebieg postępowania muszą być udokumentowane w formie pisemnej.

Zgodnie z ustawą, uczestnicy postępowań o udzielenie zamówienia publicznego mogą złożyć skargi, jeśli uznają, że którakolwiek z tych zasad została złamana. Można po prostu poinformować zamawiającego o podjęciu niezgodnej z ustawą czynności i wezwać go jej zaniechania. Można jednak także odwołać się wyżej – w Krajowej Izbie Odwoławczej lub w sądzie okręgowym. Sprawdź także ten artykuł z poradami, gdzie szukać przetargów budowlanych.



Prawo zamówień publicznych – tryby postępowania

4. Zamówienia publiczne – tryby

Nowa ustawa o zamówieniach publicznych wprowadziła nowe tryby, w których można przeprowadzić zamówienia publiczne. Jest ich aż osiem:

  • Przetargu nieograniczonego,
  • Przetargu ograniczonego,
  • Negocjacji z ogłoszeniem,
  • Dialogu konkurencyjnego,
  • Negocjacji bez ogłoszenia,
  • Zamówienia z wolnej ręki,
  • Zapytania o cenę,
  • Licytacji elektronicznej.

Warto jednak wiedzieć, że do zastosowania innych trybów niż przetarg nieograniczony i przetarg ograniczony trzeba spełnić przesłanki, które są opisane w ustawie. Ze względu na to najczęściej korzysta się z przetargów, dlatego też Prawo zamówień publicznych pojawia się także pod nazwą „Ustawa o przetargach” lub „Prawo przetargowe”.

5. Prawo zamówień publicznych a konkurs

W pewnych szczególnych sytuacjach, można poprzedzić zamówienie publiczne konkursem. Prawo o zamówieniach publicznych ściśle określa, co można uznać za takie szczególne okoliczności. Są to między innymi zamówienia z zakresu planowania przestrzennego, projektowania urbanistycznego oraz projektu architektoniczno-budowlanego, a także różnego rodzaju projekty artystyczne, jak projekty pomników lub tablic upamiętniających. Konkurs może być także zgłoszony dla branży związanej z przetwarzaniem danych. W tym wypadku nie odbywa się przetarg na projekt – wygrywa zwycięzca konkursu. Można jednak ogłosić przetarg na wykonanie projektu.

Kolejnym wyjątkiem, jakie wprowadza Ustawa o przetargach jest możliwość udzielania zamówień na podstawie umów ramowych. Wyjątkiem jest także dynamiczny system zakupów, który jest elektronicznym i mocno ograniczonym w czasie procesem udzielenia zamówień publicznych.

6. Prawo przetargowe – nowelizacja ze stycznia 2021

W styczniu 2021 roku w życie wchodzi nowelizacja przepisów o zamówieniach publicznych. Wraz z nią uruchomiona zostanie centralna platforma elektroniczna e-zamówienia, która obejmuje centralne repozytorium danych, moduł monitorowania i analiz, moduł aukcji i licytacji oraz moduł przyjmowania i zabezpieczania ofert.

Od tego momentu zamówienia publiczne będą mogły odbywać się wyłącznie na poziomie elektronicznym. Wszystko zostanie zautomatyzowane, włącznie z analizą ofert. Portal będzie darmowy zarówno dla zamawiających, jak i wykonawców.

Jak zdobyć zamówienia publiczne?

7. Złożenie oferty w terminie

Każdy wykonawca musi złożyć swoją ofertę w taki sposób, jak tego wymaga specyfikacja warunków zamówienia. Jednym z najważniejszych warunków jest termin, który jest ściśle określony przez ustawodawcę. Jeśli oferta zostanie złożona po upływie terminu, nie będzie w ogóle rozpatrywana, nawet jeśli będzie bardziej korzystna niż inne.

Terminy składania ofert zależą od trybu udzielania zamówień publicznych. W przypadku przetargu ograniczonego jest to zaledwie 7 dni od jego ogłoszenia, a na roboty budowlane przetarg powinien trwać nie mniej niż 14 dni.

8. Prawo zamówień publicznych a konieczność potwierdzenia swojej wiarygodności

Aby wygrać przetarg na zamówienia publiczne, konieczne jest złożenie dokumentów, które potwierdzą wiarygodność firmy przystępującej do przetargu. Konieczne jest zapewnienie, że masz możliwości – doświadczenie, sprzęt, technologię oraz zespół, by wykonać dane zamówienie.

Udowodnić można to w różny sposób, najczęściej wymagane dokumenty są wpisane w specyfikację zamówienia i trzeba się z nimi dobrze zapoznać. Niedostarczenie dokumentów może być poważnym problemem, chociaż nie zawsze tak się dzieje.

9. Zamówienia publiczne a zgromadzenie dokumentów

Zamawiający ma obowiązek wskazać listę wymaganych dokumentów, które muszą zostać dostarczone wraz z ofertą. Może to być na przykład zaświadczenie o niekaralności, portfolio, referencje, zaświadczenie o atestach czy inne poświadczenia jakości towarów. Przed złożeniem oferty warto się dokładnie przyjrzeć tej liście. W specyfikacji znajduje się także informacja, w jaki sposób należy przesłać rzeczone dokumenty. Jednak zamawiający nie może żądać wszystkich dokumentów – ich listę zawiera rozporządzenie prezesa Rady Ministrów z 2013 roku w sprawie rodzajów dokumentów, jakich może żądać zamawiający od wykonawcy.

Warto jednak wiedzieć, że nie musisz od razu złożyć wszystkich dokumentów. Możesz je później uzupełnić – dołożyć te, które nie zostały złożone lub zmienić formę tych, które są przygotowane błędnie. Brak dokumentów nie może być podstawą do wykluczenia z przetargu. Dopiero jeśli zamawiający wezwie do ich złożenia, a wykonawca tego nie zrobi, można mówić o wykluczeniu.

10. Zamówienia publiczne – co decyduje o wygranej?

I najważniejszy aspekt – co decyduje o wygranej? Wygrywa oferta najkorzystniejsza w świetle przepisów. Jest kilka kryteriów oceny, które się stosuje:

  • najniższa cena oferty, ale pod warunkiem, że będzie to jedno z najważniejszych kryteriów wymienionych w specyfikacji,
  • najlepszy stosunek ceny do jakości,
  • najkorzystniejszy bilans ceny do innych kryteriów,
  • najlepsza odpowiedź na potrzeby zamawiającego.
Czy ten artykuł był dla Ciebie pomocny?
Oceń
Dla 90,7% czytelników artykuł okazał się być pomocny