Projekty domów: 10 pytań o wybór projektu domu

Kiedy własny dom jest marzeniem, które można zrealizować, warto poznać ważne decyzje, które trzeba będzie podjąć przeglądając projekty domów. To od rozwiązań przyjętych przez projektantów w dokumentacji zależeć będzie czy dom okaże się ładny, wygodny, funkcjonalny i ekonomiczny. Podpowiadamy, jakie pytania trzeba sobie postawić, zaczynając myśleć o budowie domu. Dobre przygotowanie pozwali zastanowić się nad swoimi potrzebami i realnymi możliwościami, aby inwestycja w dom procentowała nie tylko zadowoleniem z użytkowania, ale była równie atrakcyjną i wartościową nieruchomością w przypadku konieczności jej sprzedaży.

Projekt domu

1. Projekty domów z katalogu czy projekt na zamówienie?

Najwięcej domów jednorodzinnych w Polsce budowanych jest na podstawie projektów domów katalogowych. To gotowe dokumentacje przygotowywane przez wyspecjalizowane w tym biura projektowe, które można łatwo, szybko i niedrogo zamówić np. przez Internet. To dobre rozwiązanie w przypadku umiejętnego dopasowania istniejących propozycji do zdiagnozowanych potrzeb inwestorów i działki. W tym scenariuszu dobrze jest skonsultować swój typ z lokalnym architektem, który będzie potrzebny, aby zaadoptować gotową dokumentację do miejscowych potrzeb lokalizacji. Zaletą projektów gotowych jest cena, dostępność oraz możliwość skontaktowania się z osobami, które już wybudowały dom według danego projektu, co pozwala jeszcze przed budową sprawdzić, czy faktycznie odpowiadają nam koncepcje zaproponowane przez autora projektu. Katalogowe projekty domów to dobry pomysł dla inwestorów, którym zależy na czasie i pieniądzach.

Drugą opcją jest dokumentacja na indywidualne zamówienie, której niewątpliwą zaletą jest posiadanie unikalnego domu, zaprojektowanego specjalnie dla nas. Cały proces zaczyna się od zdiagnozowania potrzeb, określenia budżetu, poznania preferencji klientów, aby na tej podstawie stworzyć najpierw koncepcję projektową, a potem dokumentację techniczną, na podstawie której będzie można wystąpić z wnioskiem o pozwolenie na budowę. W dalszej części procesu architekt może sprawować nadzór autorski podczas budowy. To ścieżka dłuższa i droższa, czasami jednak optymalna (np. w przypadku posiadania trudnej działki – nieforemnej lub z dużym spadkiem, na skarpie itp.). Indywidualny projekt domu to najlepsze wyjście dla inwestorów, którzy potrzebują rozwiązań szytych na miarę.

2. Co ma działka do projektu domu?

Zaczynając szukać projektu warto wiedzieć, gdzie ma stanąć dom. Podstawowymi wytycznymi, które określą główne cechy budynku będą dane zawarte w Miejscowym Planie Zagospodarowania Przestrzennego (MPZP) lub w Decyzji o Warunkach Zabudowy (DWZ). Zwykle w danego wypisu można dowiedzieć się jaką część działki można zabudować, gdzie przebiega linia zabudowy, jak wysoki może być budynek, jaki może mieć dach itp. To bardzo istotne dane, które mocno wpływają na możliwości związane z projektem. Dobrze jest zwrócić na to uwagę już podczas kupowania działki, aby nie rozczarować się, dowiadując, że w danym miejscu nie uda się wybudować wymarzonego domu (np. można postawić dom w dachem dwuspadowym, a nam marzył się nowoczesny dom piętrowy).

Drugą ważną kwestią związaną z działką jest jej usytuowanie względem stron świata. Trzeba zwrócić uwagę od której strony jest wjazd na posesję oraz jak najlepiej będzie ustawić budynek, aby wykorzystać naturalne światło słoneczne, które będzie można uwzględnić w bilansie energetycznym budynku. Poza tym istotne z punktu widzenia użytkowania będzie dostęp do różnych mediów, co z kolei będzie się wiązać z zaprojektowaniem konkretnych rozwiązań instalacyjnych np. szamba. W ekstremalnych sytuacjach niezbędnym minimum, bez którego nie da się budować, jest przyłącze elektryczne (bez zapewnienia prądu nie otrzymamy pozwolenia na budowę).

3. Jaki duży ma być dom?

Wielkość domu powinna być dopasowana do potrzeb mieszkańców – zarówno funkcjonalnych, jak finansowych. Zakłada się, że wygodny dom posiada wspólną strefę dzienną (z salonem, kuchnią, wydzieloną jadalnią i toaletą dla gości) oraz zapewnia prywatne pokoje i łazienkę domowników. W zależności od liczby osób mieszkających na stałe zmieniać się będzie powierzchnia strefy dziennej oraz liczba sypialni i ewentualnych łazienek prywatnych. W przypadku rodziny 2+2 ergonomicznie można zaplanować powierzchnię nawet 100 m2. Nie zawsze duża powierzchnia użytkowa idzie w parze z funkcjonalnością. Trzeba pamiętać, że każdy metr kwadratowy budynku trzeba wybudować, a potem utrzymać. Umiar i zdrowy rozsądek zawsze są pomocne w podejmowaniu właściwych decyzji. Na pewno nie można budować „na zapas”, np. zakładając, że w przyszłości zamieszkają z nami dorosłe dzieci. Wielkość domu najlepiej dopasowywać do realnych potrzeb. Aktualnie najwięcej budowanych domów ma powierzchnię ok. 100-160 m2.

4. Parterowy czy piętrowy?

Jeśli przepisy miejscowe nie narzucają określonych rozwiązań związanych z rodzajem zabudowy, najlepiej dopasować architekturę budynku do własnych upodobań estetycznych i potrzeb funkcjonalnych. Na domy parterowe najczęściej decydują się rodziny z małymi dziećmi lub seniorzy, którzy szukają domu na emeryturę. Jeden poziom użytkowy to bardzo wygodne i bezpieczne rozwiązanie, jednak wcale nie będzie tańsze, co czasami wywołuje zdziwienie początkujących inwestorów.

Najbardziej ekonomiczną formą budynku – ze względu na koszty budowy, a potem utrzymania (głównie ogrzewania) domu – są domy z użytkowym poddaszem (pod warunkiem, że mają dwuspadowy dach). To rozwiązanie najczęściej wybierane w Polsce, po części wynikające z wymogów prawa miejscowego, które narzuca taki rodzaj domów jednorodzinnych (szczególnie na terenach podmiejskich).

Coraz bardziej doceniane zaczynają być też domy piętrowe, czyli z pełną drugą kondygnacją. To wygodne rozwiązanie użytkowe, które pozwala na większą dowolność urządzania wnętrz na piętrze oraz sprzyja lepszemu odbiorowi przestrzeni. W przypadku dwóch kondygnacji domy są zwykle większe i wymagają większej działki. W tym wariancie powstaje najwięcej miejskich willi.

5. Jaki dach?

Rodzaj dachu ma duże znaczenie – im prostszy, tym tańszy (w wykonaniu i użytkowaniu). Wybierając projekt warto zwrócić uwagę na kąt nachylenia połaci i porównać z wytycznymi zawartymi w MPZP lub DWZ. Najbardziej ekonomiczny i energooszczędny jest dach dwuspadowy bez wykuszy. Pod takim dachem dużo łatwiej zagospodarować przestrzeń poddasza niż pod dachem czterospadowym lub wielospadowym.

Im więcej skosów i załamań tym mniej realnej powierzchni mieszkalnej w domach z użytkowym poddaszem. Poza mniejszą powierzchnią użytkową dodatkowe załamania to dodatkowe straty ciepła. Warto pamiętać, że przez dach ucieka aż 25-30% ciepła.

6. Czym ogrzewać?

Wybór sposobu ogrzewania jest istotny ze względu na możliwości finansowe inwestorów i ma wpływ na rozwiązania projektowe w dokumentacji. Dlatego dobrze jest zastanowić się nad swoimi preferencjami przed kupnem projektu.

Najpopularniejszym źródłem ciepła w domach jednorodzinnych są aktualnie piece na paliwo stałe. To najtańszy sposób ogrzewania, wymagający jednak osobnej o odpowiednio zaprojektowanej kotłowni, na co należy zwrócić uwagę już podczas wybierania projektu. Przede wszystkim ze względu na otwartą komorę spalania kotły te pobierają powietrze z pomieszczenia i wymagają wentylacji grawitacyjnej. Tego rodzaju kotłownia musi mieć osobny kanał wentylacyjny wyprowadzony ponad dach i kratkę wentylacyjną. Samo pomieszczenie musi być wystarczająco duże, aby mieć swobodny dostęp do wyczystek kotła i komina, a przód kotła musi być dalej niż 1 m od przeciwległej ściany; jego ostateczna wielkość zależy od wymiarów kotła. Zwykle pomieszczenie z piecem na paliwo stałe powinno mieć min. 5 m2 i wyjście bezpośrednio z budynku. Wymogiem zaś są drzwi otwierane na zewnątrz.

Dużo wygodniejszym sposobem ogrzewania, również popularnym, jest ogrzewanie gazowe, które jest stosunkowo łatwo dostępne i ekologiczne, albo olejowe. W przypadku instalacji gazowych i samych pieców bardzo często samą kotłownię można urządzić w pralni lub innym pomieszczeniu, które może pełnić różne funkcje użytkowe. Oczywiście również to rozwiązanie ma swoje wymagania, które są brane pod uwagę przez projektantów. Znacznie więcej wytycznych i wymogów trzeba spełnić planując piec na olej. Niezależnie od preferencji dobrze jest szukać projektów odpowiadającym naszym oczekiwaniom w tej kwestii.

7. Z garażem czy bez?

Mało kto dzisiaj nie ma samochodu, szczególnie właściciele podmiejskich działek zwykle są posiadaczami więcej niż jednego auta. Posiadanie zadaszonego i ciepłego zimą miejsca na cztery kółka jest bardzo wygodne, jednak nie jest takie. Rozważając budowę domu z garażem warto wiedzieć, że bogaci, ale pragmatyczni Skandynawowie nie budują „domów dla samochodów”, a co najwyżej stawiają dla nich wiaty.

Jednak większość polskich domów ma garaż, co więcej, zwykle dwustanowiskowy. Wynika to z faktu, iż osiedla domów jednorodzinnych oddalone są od centrum miast, a często również od przystanków komunikacji publicznej, wymagają indywidualnej organizacji dojazdów do szkoły i do pracy. Garażowanie samochodu zapewnia zaś szybkie i wygodne korzystanie z transportu niezależnie od pogody. Z tego względu większość inwestorów decyduje się na budowę garażu, choć to koszt kilkudziesięciu tysięcy złotych.

Dużą zaletą garażu w bryle budynku jest bezpośredni dostęp do domu i wygodna komunikacja niezależnie od panujących warunków atmosferycznych. W przypadku garaży wolno stojących warto zadbać o zadaszenie pomiędzy budynkami garażu i domu, aby nie być narażonym na deszcze czy śnieg. Dawniej podnoszone argumenty za osobno stawianym garażem dotyczyły przede wszystkim spalin, które przenikały do części mieszkalnej, jednak dobrze zaprojektowana strefa buforowa (np. w postaci kotłowni pomiędzy) oraz właściwie dobrane drzwi, potrafią wyeliminować takie problemy. Za garażem w bryle budynku przemawia też często wielkość działki oraz ekonomia budowy (przynajmniej jedną ścianę można wybudować mniej). Jeśli jednak nie ma takich ograniczeń, garaż równie dobrze może powstać osobno. Można też postawić wiatę, która będzie najtańsza.

8. Co z piwnicą?

Piwnice zaczynają wracać do łask, choć ciągle mało się ich buduje. Wynika to głównie z wysokich kosztów robót ziemnych, które stanowią zawsze największą pozycję w budżecie prac budowlanych.

Współcześnie funkcje piwnicy przejęły spiżarnie i domowe lodówki oraz kotłownie i pomieszczenia techniczne. Bywają jednak sytuacje, które uzasadniają budowę tej kondygnacji. Należą do nich np. wąska działka, która wymaga niestandardowego podejścia do rozmieszczenia pomieszczeń lub ukształtowanie terenu wymuszające wysoki fundament. W obu przypadkach piwnica będzie pożądana, a jej wykonanie oparte na ekonomicznych przesłankach.

9. Na czym polega funkcjonalność wnętrz?

Funkcjonalne wnętrza to takie, które zostały skrojone na miarę potrzeb mieszkańców. Na wygodę użytkowania wpływ mają konkretne rozwiązania projektowe które są ergonomiczne, uwzględniają tryb życia domowników, ich upodobania i przyzwyczajenia. Najważniejsze kwestie dotyczą wielkości i kształtu poszczególnych pomieszczeń, sposobu komunikacji pomiędzy nimi, usytuowania drzwi i sposobu ich otwierania. Warto zwrócić uwagę na detale w dokumentacji – przebieg słupów, podciągów, ścian konstrukcyjnych i przebiegu instalacji. Te ostatnie powinny być przemyślane i ekonomiczne, czyli odpowiednio pogrupowane ze względu na potrzeby związane z konkretnymi mediami. Funkcjonalnie zaś zwykle dzieli się dom na strefy – dzienną (w głównej części na parterze) i nocną (albo w osobnej części na parterze, albo na piętrze). Również ważne są wszelkie pomieszczenia pomocnicze, w których się czasami zapomina, a których później bardzo brakuje – są nimi: garderoby, spiżarnia, pralnia z suszarnią oraz przynajmniej jedno pomieszczenie gospodarcze, w którym uda się zmieścić sprzęt ogrodniczy i przechować meble ogrodowe. Funkcjonalny dom ma na wszystko swoje miejsce. Warto zastanowić się jakich pomieszczeń naprawdę potrzebujemy i dlaczego.

10. Co ma projekt domu do budżetu?

Koszty budowy zależą od projektu! Wybierając konkretny projekt, decydujemy się na określone koszty związane z jego realizacją. Dlatego przed zakupem warto sprawdzić kosztorys oraz zapoznać się z rozwiązaniami materiałowymi w dokumentacji. W przypadku, kiedy chcemy zmienić technologię budowy, można to przewidzieć już na etapie adaptacji projektu. Najważniejsze, aby stawiany dom zmieścił się w budżecie realizacji. Na ostateczne koszty wpływ ma wiele różnych czynników: powierzchnia budynku, jego kształt, rodzaj dachu, rodzaj ogrzewania, użyte materiały, sposób budowania (gospodarczy czy z generalnym wykonawcą) i standard wykończenia budynku. Warto pamiętać, że koszty budowy domu to również zagospodarowanie posesji – urządzenie ogrodu, wykonanie tarasów i podjazdów oraz ogrodzenie. Wybór projektu to dopiero początek!

artykuł sponsorowany

Ocena: 0,0/5 (głosów 0)
, aktualizacja 19 listopada 2018
Zobacz więcej artykułów na temat:
wp projekty domów nowoczesnych
Zaloguj się aby dodać komentarz

Zaloguj


Jeżeli jeszcze nie masz konta, zarejestruj się bezpłatnie.

Wyszukaj na stronie:

Ta strona korzysta z plików cookies.

Nasza strona wykorzystuje pliki cookies w celu zbierania danych analitycznych (analizowania ruchu na stronie) oraz profilowania reklam przez naszych partnerów. Szczegóły znajdziesz w naszej polityce prywatności. Jeżeli nie wyrażasz na to zgody, zablokuj pliki cookies w przeglądarce.

Zamknij