Prymulki – charakterystyka i gatunki

Prymulka, czyli pierwiosnek to symbol wiosny, gdyż jest jedną z pierwszych kwitnących roślin w ogrodzie. Jednak rodzaj ten obejmuje prawie 500 gatunków, z których wiele kwitnie w innym terminie. Te niewielkie byliny występują naturalnie w Europie i Azji. W Polsce dziko rosnące gatunki znajdują się pod ścisłą ochroną. Kwiaty prymulki występują w szerokiej gamie kolorystycznej.

Niektóre odmiany wyróżniają się dwubarwnymi płatkami czy kontrastową obwódką. Kwiaty wytwarzają 6 lub 7 płatków, u których nasady znajduje się żółta plamka. Liście są lancetowate, często owłosione od spodu. Ich maksymalna wysokość bez pędów kwiatostanowych to 25 cm.

Prymulki doskonale sprawdzą się na rabatach nad brzegami oczek wodnych oraz w ogrodach skalnych. Podobnie jak fiołek trójbarwny świetnie prezentują się na rabacie wysadzonej bezpośrednio na trawniku. Mogą także być uprawiane jako rośliny doniczkowe.

Prymulka ogrodowa – najpopularniejsze gatunki

  • Pierwiosnek lekarski - Primula verisk kwitnie od marca do maja. Pierwiosnek lekarski charakteryzuje się żółtymi kwiatami i pomarszczonymi, pokrytymi od spodu białym nalotem liśćmi. Swój przydomek zyskał dzięki właściwościom leczniczym.
  • Pierwiosnek wyniosły - Primula elatior kwitnie w kwietniu. Pierwiosnek wyniosły ma pomarszczone, omszone obustronnie liście. Kwiaty białe, kremowe, pomarańczowe, czerwone lub purpurowe. Łodyga kwiatostanu dorasta do 40 cm.
  • Pierwiosnek bezłodygowy - Primula vulgaris to gatunek wyróżniający się tym, że kwiaty wyrastają bezpośrednio z rozety liściowej, a nie z łodygi. Kwitnie w kwietniu w kolorze białym, różowym, niebieskim, czerwonym, fioletowo – niebieskim.
  • Pierwiosnek gruziński - Primula juliae kwitnie od marca do końca maja. Charakteryzuje się niskim wzrostem, gdyż dorasta tylko do 5 cm. Kwitnie w kolorze białym różowym, purpurowym, czerwonym, niebieskim i fioletowym.
  • Pierwiosnek omączony - Primula farinosa kwitnie w kwietniu. Purpurowe, różowe, fioletowe lub różowe kwiaty wyrastają na łodydze osiągającej 25 cm wysokości. Liście są wydłużone, od spodu pokryte włoskami.
  • Pierwiosnek Viala - Primula vialii kwitnie w lipcu. Ich pęd kwiatostanowy dorasta do 60 cm wysokości. Kwiatostany mierzą nawet 25 cm i rozkwitają od dołu, tworząc kłosy, zmieniając dominantę kolorystyczną od karminu do różowego.
  • Pierwiosnek kwiecisty - Primula florindae kwitnie w czerwcu i lipcu. Łodygi kwiatostanowe osiągają nawet 1 metr wysokości. Liście są sercowojajowate na długich ogonkach. Kwitnie w kolorze siarkowo - żółtym. Pachnące kwiaty mają średnicę około 2 cm
  • Pierwiosnek ząbkowany - Primula denticulata w przeciwieństwie do innych gatunków kwitnie, zanim pojawią się liście. Kwitnące rośliny mają kwiaty białe, purpurowe, ciemnofioletowe na sztywnych pędach osiągających do 30 cm wysokości. Pierwiosnek ząbkowany kwitnie w marcu.
  • Pierwiosnek japoński - Primula japonica kwitnie od maja do czerwca. Pędy kwiatowe wyrastają do 60 cm wysokości. Kwiaty prymulki są ciemnoczerwone z żółtym środkiem. Liście są pofałdowane i ząbkowane, odwrotnie jajowate. Jeśli szukasz więcej inspiracji, sprawdź także ten artykuł o polecanych kwiatach ogrodowych.

Rozmnażanie i uprawa prymulek

Prymulka ogrodowa – wymagania

Prymulki najlepiej rosną na glebach żyznych wilgotnych. Nie tolerują gleb lekkich, piaszczystych i przepuszczalnych. Szybko się przesuszają, dlatego najlepsza jest gleba wilgotna, torfowa, a nawet ciężka i lekko gliniasta jednak nie podmokła. Nie mają wymagań odnośnie do kwasowości podłoża.

W początkowej fazie wzrostu najlepiej rozwijają się w miejscu słonecznym. Jednak w czasie upałów nadmiar słońca może im zaszkodzić. Dlatego idealnie sprawdzą się tam, gdzie wyższe rośliny później rozwijają liście. Miejsce pod krzewami rozpoczynającymi wegetację w późniejszym terminie zapewni im idealne warunki.

Prymulka doniczkowa nie ma takich wymagań jak prymulka ogrodowa. Wystarczy jej przeciętna ziemia kwiatowa. Można wymieszać ją z torfem, dzięki czemu lepiej zachowuje wilgotność. Nie potrzebuje specjalnego drenażu. Rośliny doniczkowe są bardziej narażone na przesychanie, dlatego należy je regularnie podlewać. Stanowisko chłodne i lekko zacienione sprawi, że roślina dłużej będzie kwitła. Nadmierna ekspozycja na słońce może zaszkodzić prymulce.


Polecane do kwiatów w domu i ogrodzie



Prymulka ogrodowa – rozmnażanie

  • Uprawa prymulek z nasion. W maju wysiewamy nasiona prymulek do zimnego inspektu. Po wzejściu, gdy wykształcą liść właściwy, przesadzamy je w miejsce docelowe. Najczęściej przypada to w lipcu lub sierpniu. Przed zimą kwiaty ogrodowe wytworzą rozległy system korzeniowy, co pozwoli im przetrwać mrozy. Kwiaty prymulki pojawią się dopiero w następnym roku.
  • Uprawa prymulek z sadzonek. Sadzonki prymulek uzyskuje się z podziału rozrośniętych kęp. Roślinę wykopujemy i dzielimy na sadzonki w maju po przekwitnięciu. Przed posadzeniem sprawdzamy, czy korzenie są zdrowe i nie są nadgniłe. Umieszczamy je od razu w glebie lub w doniczce i obficie podlewamy.
Prymulka podczas sadzenia w doniczce, a także prymulka ogrodowa i jej uprawa

Jak pielęgnować prymulkę?

Pielęgnacja prymulek w ogrodzie

Jak pielęgnować prymulkę rosnącą w ogrodzie? Prymulka ogrodowa jest wrażliwa na suszę, dlatego należy kontrolować wilgotność podłoża i podlewać, gdy ziemia przesycha. Brak wody skutkuje szybkim przekwitaniem i więdnięciem. Należy podlewać często, lecz w niewielkich ilościach. Nadmiar wody może przyczynić się do rozwoju chorób grzybowych. Kwitnące rośliny rosnące w ubogiej glebie, zasilamy nawozem mineralnym. Zarówno do kwiatów ogrodowych, jak i doniczkowych, odpowiedni będzie nawóz do roślin kwitnących, stosowany raz na dwa tygodnie.

Obrywanie przekwitłych kwiatostanów wydłuża okres kwitnienia i zmniejsza ryzyko wystąpienia chorób takich jak szara pleśń. Warto profilaktycznie stosować środki grzybobójcze. Prymulki narażone są również na atak mszyc i przędziorków. Zaatakowane liście i pędy należy wtedy usunąć. W czasie bezśnieżnych i mroźnych zim, kwiaty ogrodowe narażone są na przemarzanie. Dlatego należy je okrywać. Można zastosować w tym celu gałęzie świerkowe, korę lub suche liście. Okrywa nie może być zbyt szczelna i ciężka.

Jak pielęgnować prymulkę w domu?

Prymulka w doniczce jest prosta w pielęgnacji i nie wymaga tyle pracy i starań jak np. gardenia doniczkowa. Warto pamiętać, że nadmierne ciepło skraca okres kwitnienia pierwiosnków. Dlatego najlepszym miejscem dla nich będzie mało nasłoneczniony parapet. Prymulka doniczkowa wymaga zrywania przekwitłych kwiatów, gdyż mogą na nich wystąpić choroby grzybowe. Podobnie jak w przypadku nadmiernego podlewania. Rośliny doniczkowe podlewamy, lejąc wodę na podstawkę. Najlepiej podlewać prymulki doniczkowe dwa razy w tygodniu.

Niektóre gatunki prymulki doniczkowej jak np. pierwiosnek ślimakowaty, są roślinami jednorocznymi. Zamierają po przekwitnięciu. Inne wymagają zimowania w domu w temperaturze około 12°C. Zakwitną ponownie w następnym roku. Pierwiosnek lekarski można wysadzić po przekwitnięciu do ogrodu. Kupując kwiaty prymulki w doniczce, warto dowiedzieć się jaki to gatunek i czy można go przetrzymać do następnego okresu wegetacyjnego.

Pierwiosnki tak jak tulipany to kwiaty kwitnące wiosną. Ich uprawa i pielęgnacja jest bardzo prosta i nie sprawi problemów nawet laikowi. Prymulka doniczkowa czy posadzona w ogrodzie nie wymagają pracy. Odpowiedni dobór gatunków sprawi, że będziemy mogli cieszyć się nimi nie tylko w kwietniu, ale także latem.

Czy ten artykuł był dla Ciebie pomocny?
Oceń
Dla 96,0% czytelników artykuł okazał się być pomocny