Świdośliwa - odmiany, uprawa, przetwory, pielęgnacja

Nazwa świdośliwa, czy świdośliwa kanadyjska powinna ci brzmieć znajomo, a już na pewno w ostatnim czasie obiła ci się o uszy. Od jakiegoś czasu bowiem te drzewa ozdobne o wyjątkowych owocach robią w Polsce prawdziwą furorę. Jest to roślina bardzo łatwa w uprawie, na dodatek niezwykle atrakcyjna, a jej sadzonki coraz częściej pojawiają się w sklepach ogrodniczych i w uprawie. Dowiedz się, na czym polega uprawa świdośliwy, które odmiany najlepiej sprawują się w Polsce i co można zrobić z jej wyjątkowymi owocami.

Jeśli szukasz firmy, która wykona aranżację ogrodu, skorzystaj z usługi Szukaj Wykonawcy, dostępnej na stronie Kalkulatory Budowlane. Po wypełnieniu krótkiego formularza uzyskasz dostęp do najlepszych ofert sprawdzonych fachowców, jeśli chodzi o zakładanie ogrodu i sadzenie roślin w nim.

Ocena: 4,7/5 (głosów 3)

Dojrzewające owoce świdośliwy na gałęzi

Najpiękniejsze drzewa ozdobne: świdośliwa

Świdośliwa - podstawowe informacje

Świdośliwa to jedna z mało znanych w Polsce roślin, które w ostatnim czasie cieszą się powodzeniem w ogrodach. W zasadzie najbardziej znane są w Kanadzie, więc nic dziwnego, że podstawowym uprawianym u nas gatunkiem jest świdośliwa kanadyjska (Amelanchier canadensis). Świdośliwy to niewielkie drzewa ozdobne lub nieszczególnie rozgałęzione krzewy owocowe, które uprawia się z dwóch powodów: dla przepięknego pokroju i atrakcyjnych kwiatów oraz dla smacznych, interesujących owoców.

Amelanchier canadensis to gatunek, który najczęściej można spotkać w ogrodach w Kanadzie, jednak dość często te rośliny spotyka się także naturalnie w niektórych krajach europejskich, zwłaszcza Finlandii, na Litwie i Łotwie. Jak widać, ta roślina nie potrzebuje zbyt dużo ciepła w czasie uprawy w ogrodzie – w Kanadzie przecież zimy mogą być mroźniejsze niż u nas, więc spokojnie można pokusić się o jej sadzonki, nie musząc obawiać się, że jej uprawa spełznie na niczym z powodu niskiej temperatury. Jeśli szukasz więcej inspiracji, przeczytaj także nasz artykuł: Które drzewa owocowe i ozdobne wybrać do ogródka?

Jak uprawiać świdośliwę i jakie są jej owoce?

Świdośliwa rzadko jest uprawiana w pojemnikach, ponieważ odpowiednio pielęgnowana może wyrosnąć na dość duże drzewko, chociaż rozpiętość jego wysokości jest znaczna – od 20 cm aż do 20 metrów. Drzewo w ogrodach wytwarza szarą, gładką korę, która jednak może pękać wraz z upływem czasu. Na uwagę zasługują jej liście – są zielone, eliptyczne, bieg ich nerwów jest równomierny i równoległy, liście dodatkowo są ozdobnie ząbkowane. Wczesną wiosną te drzewa ozdobne wytwarzają bardzo delikatne, atrakcyjne kwiaty, które zbierają się w gęste kwiatostany po 6-20 sztuk. Są pięciopłatkowe, najczęściej białe, chociaż zdarzają się odmiany o delikatnym, różowym lub czerwonawym zabarwieniu.

Jednak najczęściej uprawa świdośliwy ma na celu pozyskanie jej owoców. Owoce świdośliwy wyglądają trochę jak jagody pozorne. Dojrzewają latem, kiedy to z ciemnoczerwonych stają się prawie całkiem czarne. Są drobne – najmniejsze mają około 0,5 cm, odmiany o największych owocach osiągają nawet 1,5 cm. W smaku mogą przypominać trochę borówkę amerykańską, są jednak o wiele bogatsze w witaminy, zwłaszcza te z grupy B, magnez i potas. Co więcej, to naprawdę wartościowe źródło wapnia i żelaza. Chociażby dla samych owoców uprawa tej rośliny naprawdę się opłaca, dlatego podpowiadamy, sadzonki jakich gatunków wybrać i jakie odmiany najlepiej sprawdzą się w ogrodzie. Informacje o uprawie borówki amerykańskiej znajdziesz w tym artykule.

Świdośliwa kanadyjska, świdośliwa lamarcka i inne odmiany i gatunki

Najbardziej powszechna świdośliwa kanadyjska Amelanchier canadensis cieszy się w Polsce ogromną popularnością. Jest to niskie drzewo, które osiąga maksymalnie 5 metrów wysokości, często spotyka się ją w formie krzewiastej. Świdośliwa kanadyjska dobrze znosi każdą pogodę, nawet często występujące w Kanadzie mrozy nie są jej straszne. Jednak u nas ma bardzo poważnego konkurenta.

Świdośliwa lamarcka (Amelanchier lamarckii) także pochodzi z Kanady i czasami jest błędnie zaliczana do gatunku Amelanchier canadensis. Na pierwszy rzut oka bowiem trudno jest rozróżnić te dwa krzewy owocowe, są do siebie bardzo podobne. Różnią się w zasadzie głównie wysokością – świdośliwa lamarcka może wytworzyć krzewy i drzewa o wysokości do 7 metrów, z tym, że bardzo rozłożyste i szerokie. Dodatkowo ozdobne kiście jej białych, drobnych kwiatów są dłuższe i sięgają nawet 4 cm długości.

Zarówno świdośliwa kanadyjska, jak i świdośliwa lamarcka wytwarzają bardzo smaczne owoce, które nadają się do przetworzenia i spożywania na surowo. Z tego względu oba gatunki często sadzi się w ogrodzie. W naszych warunkach klimatycznych możliwa jest także uprawa takich gatunków jak świdośliwa olcholistna (Amelanchier alnifolia) i świdośliwa jajowata, które także są bardzo wartościowe, jednak je rzadziej można zobaczyć w ogrodach. Świdośliwa olcholistna i świdośliwa jajowata wyróżniają się wyglądem liści. Świdośliwa olcholistna staje się coraz bardziej popularna ze względu na powstanie nowej odmiany ‘Obelisk’, która wyróżnia się plennością. Świdośliwa jajowata natomiast nadal pozostaje w odwrocie, chociaż świetnie sprawdza się w niewielkich ogrodach, ponieważ osiąga maksymalnie 3 metry wysokości.

W przypadku tych roślin różnice międzygatunkowe są naprawdę niewielkie, i nawet doświadczony ogrodnik może mieć problem z ich rozpoznaniem. W zasadzie najbardziej charakterystyczna jest świdośliwa kanadyjska i świdośliwa olcholistna, jednak, żeby mieć pewność należałoby te rośliny ze sobą porównać. Co więcej, obecnie na rynku dostępne są przede wszystkim sadzonki mieszańców międzygatunkowych. Prym wiedzie tutaj świdośliwa lamarcka, która jest wdzięcznym materiałem do pracy hodowców i genetyków.

Sadzonki świdośliwy, czyli stanowisko w ogrodzie

Po pierwsze szadzonki - świdośliwa i jej uprawa

Sadzonki świdośliwy są coraz bardziej powszechne w sklepach ogrodniczych. Roślina nie jest wymagająca, żeby jednak uprawa się udała, należy z największą starannością zadbać, by korzenie były w jak najlepszym stanie. Dlatego warto dokładnie obejrzeć sadzonki przed zakupem, kupić rośliny w pojemnikach albo balotowane. To najlepszy sposób na zagwarantowanie sobie, że roślina szybko się przyjmie w nowym stanowisku.

Świdośliwa powinna być sadzona wiosną lub jesienią, z tym, że na tyle wcześnie, by zdążyła się przygotować na zimę. Chociaż i świdośliwa kanadyjska, i świdośliwa lamarcka są mrozoodporne, młode sadzonki, które nie zdążyły wytworzyć odpowiedniej bryły korzeniowej mogą przemarznąć już na początku uprawy. Warto jednak wiedzieć, że sadzonki uprawiane w pojemnikach można sadzić w zasadzie przez cały sezon, nawet w największe upały. Jeśli planujesz założenie ogrodu i zlecenie jego pielęgnacji, w tym artykule znajdziesz cennik w zależności od województwa.

Gdzie i jak sadzić świdośliwę? Krok po kroku

To bardzo mało wymagający gatunek. W ogrodzie sprawdzi się wszędzie, żaden z gatunków, nawet najbardziej kapryśna świdośliwa jajowata nie ma szczególnych wymagań pod tym względem. Świdośliwa może rosnąć nawet w najbardziej wyjałowionej ziemi, piaszczystej a nawet wapiennej, nie ma także żadnych wymagań dotyczących poziomu pH podłoża i rodzaju ziemi, ani jej przepuszczalności. Marnieje na glebach bardzo zwartych, jednak nadal się rozwija – po prostu nie jest tak bujna. Warto jednak wiedzieć, że najbardziej obfite i najwspanialsze owocowanie świdośliwa zapewnia na glebach przepuszczalnych i próchnicznych.

Jak większość krzewów owocowych, świdośliwa najlepiej owocuje w słońcu. Nie oznacza to jednak, że nie można uprawiać jej w ogrodzie gdzie przez większość dnia jest półcień lub cień. W takich miejscach najczęściej przyjmuje pokrój bardziej krzewiasty, silnie się rozgałęzia i rozrasta na boki, jednak jej owocowanie może być nieco mniejsze, a same owoce trochę mniej słodkie. W takim wypadku nadaje się na żywopłot, ale tylko dla miłośników naturalnych nasadzeń, ponieważ nieszczególnie lubi intensywne przycinanie.

Sadzonki świdośliwy umieszcza się we wgłębieniu wielkości około 80 cm. Stanowisko poleca się wcześniej nawieźć kompostem i nawozami wieloskładnikowymi na bazie fosforu i potasu. Dzięki temu roślina szybciej się przyjmie i będzie gwałtowniej się rozwijać. Jeśli zależy ci na uprawie świdośliwy na owoce, możesz posadzić wiele krzewów obok siebie. Optymalna rozstawa to 1,5-2 m odległości między egzemplarzami. Sprawdź także: Najlepsze krzewy ozdobne do twojego ogrodu.

Uprawa świdośliwy

Jak uprawiać najpierw sadzonki roślin, a potem te krzewy liściaste? Uprawa świdośliwy jest tak łatwa, że bez żadnego problemu poradzi sobie z nią naprawdę każdy – nawet początkujący ogrodnik. Roślina w zasadzie nie potrzebuje niczego. W początkowej fazie wzrostu warto ją podlewać, później dobrze radzi sobie bez tego. Warto jednak nawadniać ją w czasie długotrwałych susz, na przykład podczas standardowego podlewania ogrodu.

Dobrze zasilona świdośliwa w czasie sadzenia nie potrzebuje już powtarzania zabiegu nawożenia. Po kilku latach jednak, jeśli zauważysz, że roślina jest mniej bujna lub zaczyna wytwarzać mniej owoców, możesz zasilić ją uniwersalnymi nawozami wieloskładnikowymi – optymalnie na bazie łatwo przyswajalnych związków fosforu i potasu. Zabieg najlepiej zrobić wiosną.

Jak wszystkie krzewy, świdośliwa może wymagać także przycinania, jednak z tym trzeba uważać. Pierwsze cięcie wykonuje się tuż po posadzeniu rośliny, najlepiej jesienią. Dzięki temu świdośliwa szybciej się rozkrzewi i zacznie przybierać bardziej krzewiasty pokrój. Jednak ich naturalny wygląd jest bardzo ozdobny, więc także nie ma potrzeby przeprowadzania intensywnego cięcia w celach dekoracyjnych. Warto jednak wiosną dokładnie obejrzeć roślinę i na wszelki wypadek przeprowadzić cięcie interwencyjne, gdy zauważysz pierwsze ślady chorób grzybowych po zimie lub inne problemy związane na przykład z przemarzaniem. To się jednak zdarza bardzo rzadko, nie ma się więc czym przejmować.

Owoce świdośliwy – zastosowanie

Drobne, jadalne owoce świdośliwy są bardzo smaczne. Niektórzy uważają, że łączą w sobie to co dobre z aronii i wyjątkowy smak borówek amerykańskich. Są jeszcze stosunkowo mało znane na polskim rynku, jednak powoli pojawiają się w sklepach i na straganach. Co więcej, coraz częściej czerpie z nich przetwórstwo, ponieważ są słodkie i bogate w składniki mineralne i witaminy.

Świetnie smakują na surowe, jednak często uprawia się je na przetwory - robi się z nich galaretki lub innego rodzaju desery. Są wspaniałą ozdobą do ciast i kremów różnego rodzaju, ożywiają je swoim smakiem. Na dodatek jeszcze to wspaniały surowiec na dżemy i konfitury, tym bardziej, że po przetworzeniu nadal utrzymują swoje wyjątkowe właściwości. Co więcej, można także je suszyć albo mrozić. Mrożone są pełnowartościowe, więc to najlepszy sposób na zapewnienie sobie zastrzyku witamin zimą. Suszone natomiast są wspaniałą i stosunkowo niskokaloryczną przekąską, którą można wykorzystać na przykład do zrobienia bakaliowych ciastek lub muesli.

Świdośliwa to naprawdę wyjątkowa roślina, więc przewiduje się, że na fali mody na zdrowie jedzenie, coraz częściej będzie się pojawiać w naszych ogrodach. Ładna, bardzo szybko się rozwija i nie wymaga żadnej uwagi. Warto zaprosić ją do swojego ogrodu, nawet kosztem wyproszenia z niego innej, bardziej oklepanej już rośliny. Jeśli interesuje cię także uprawa orzecha włoskiego, w tym artykule znajdziesz porady na ten temat.

, aktualizacja 30 kwietnia 2017
Zaloguj się aby dodać komentarz

Zaloguj


Jeżeli jeszcze nie masz konta, zarejestruj się bezpłatnie.
Znajdź firmę budowlaną
Ta strona korzysta z plików cookies.

Więcej informacji znajdziesz w polityce cookies.


Zamknij