Nawozy fosforowe – jak działają i kiedy się je stosuje?

Jaką funkcję odgrywają nawozy fosforowe?

Fosfor to pierwiastek niezbędny w procesie fotosyntezy roślin. Ma wpływ na budowę i rozrost korzeni. Dzięki niemu rośliny kwitną i owocują obficie. Uczestniczy w procesach energetycznych odbywających się w roślinach. Zwiększa odporność roślin na stres środowiskowy jak np. niska temperatura czy choroby grzybowe. Nawet w glebie zasobnej w fosfor, rośliny mogą mieć problem z jego pobieraniem. Niedobory fosforu są przyczyną niskich i słabej jakości zbiorów oraz strat w rolnictwie, a także w uprawach ogrodniczych i sadowniczych. Dlatego niezmiernie istotne jest, by dostarczyć go roślinom w odpowiednim czasie. Doskonałym sposobem na to są nawozy fosforowe.

Zastosowanie nawozu fosforowego nie tylko poprawia jakość zbiorów, ale także wpływa na to, że nawozy azotowe są bardziej efektywne w działaniu. W zależności od składu i postaci nawóz sztuczny jest przyswajalny w różnym tempie. Z tego powodu wyróżniamy następujące rodzaje nawozów fosforowych:

  • szybko działające – rozpuszczalne w wodzie;
  • wolno działające – rozpuszczalne w słabych kwasach;
  • bardzo wolno działające – rozpuszczalne w mocnych kwasach

Chociaż rodzajów nawozów fosforowych jest kilka, to asortyment dostępny na rynku jest ograniczony. Obecnie najpopularniejsze są superfosfaty działające wolno oraz szybko działające amofosy i amofoski. Produkcja nawozów takich jak: superfosforant potrójny granulowany, pylisty, mączka fosforowa, kostna, tomasyny i supertomasyny została prawie zaniechana.

Zastosowanie nawozów fosforowych

Fosfor będący jednym z najważniejszych składników odżywczych, potrzebnych do wzrostu i rozwoju roślin stosuje się najczęściej do zasilania młodych roślin w okresie sadzenia lub siewu. Pełni on wtedy funkcję nawozu sztucznego startowego. W okresie jesieni można stosować nawóz fosforowy przed przekopaniem ogrodu. Stosowany we wrześniu na trawniki sprawia, że trawa lepiej się ukorzenia, przez co znacznie łatwiej przetrwa zimowe mrozy.

Nawet zastosowanie nawozu fosforowego w optymalnych warunkach i w formie nawozu w pełni rozpuszczalnej w wodzie, sprawia, że fosfor wykorzystywany jest tylko w 30 %. Zrównoważone nawożenie polega na dostarczeniu roślinom fosforu wystarczającego do pokrycia potrzeb pokarmowych, przy równoczesnym zachowaniu bezpieczeństwa gleby. Warunkiem dobrego przyswajania jest odpowiednie pH gleby. Powinno ono mieścić się w przedziale od 5,5 do 7. Niskie temperatury i mała lub nadmierna wilgotność nie sprzyjają efektywności nawożenia. Niestety to nie jest nawóz tak łatwo wchłaniany przez rośliny, jak biohumus. Nawóz fosforowy ma wpływ na to, jak przyswajają się nawozy azotowe. Nawozy potasowe w połączeniu z nawozami fosforowymi zwiększają mrozoodporność roślin. Jeśli szukasz więcej porad i informacji, sprawdź także zebrane w tym miejscu artykuły o nawozach.

Nawóz fosforowyrodzaje i ceny

Superfosfaty to mieszanina diwodorofosforanu wapnia i siarczanu wapnia. Są dobrze rozpuszczalne w wodzie. Wyróżniamy tu: superfosfat zwyczajny, superfosfat potrójny, superfosfat amoniakalny. Superfosfaty występują w formie:

  • Superfosfat prosty pylisty – nawóz przedsiewny w postaci szarego proszku o kwaśnym odczynie. Wymaga mieszania z glebą. Nie należy stosować go na ziemiach kwaśnych. Jego ceny mieszczą się w przedziale od 611 do 787 zł netto za 1 tonę.
  • Superfosfat prosty granulowany to typowy nawóz przedsiewny. Niezbędne jest zmieszanie go z wierzchnią warstwą gleby. Wyjątkiem są użytki zielone. Jego ceny to 641 zł netto za 1 tonę. Worek 50 kg to koszt 55 zł.
  • Superfosforant potrójny granulowany to skoncentrowany nawóz fosforowy uniwersalny. Stosuje się go przedsiewnie zarówno wiosną, jak i jesienią. Jest to nawóz łatwo przyswajalny odpowiedni do każdego rodzaju gleby. Można mieszać go przed rozsiewem z nawozami potasowymi i nawozami azotowymi. Ceny netto za 1 tonę to średnio około 1310 zł.
  • Superfosfat borowany ma podobne właściwości jak superfosfat potrójny granulowany, lecz wzbogacony jest o bor. Ma zastosowanie do zasilania roślin wrażliwych na niedobór boru, w produkcji roślinnej np. buraków cukrowych czy lucerny. Cena worka o wadze 50 kg to 92,50 zł.

Częściowo zakwaszone fosforyty, w których zazwyczaj całkowita zawartość fosforu nie przekracza 40%. To obecnie najczęściej wykorzystywana forma fosforu do produkcji nawozów wieloskładnikowych. Zawierają one takie mikroskładniki jak: Co, Cu, Fe, Mn, Mo, Zn. Są to dolistne nawozy fosforowe oraz uniwersalne, rozpuszczalne w wodzie. Ich ceny zależą do producenta oraz składu.

Amofosy i amofoski to nawozy fosforowe dobrze rozpuszczalne w wodzie, które poza fosforem zawierają azot w formie amonowej. To grupa nawozów NP, zwanych amofosami, będącymi podstawą do produkcji różnego rodzaju polifosek. Tu ceny są zróżnicowane. Przykładem są: Fosforan Amonu POLIDAP fosfor azot NP(S). Worek 50 KG kosztuje 145 zł. Inny nawóz - Polifoska 6 Nawóz 50 Kg Fosfor - Potas kompleksowy to wydatek 117 zł.

Nitrofosforany to występujące pod nazwą Hydrofoski nawozy. Ich produkcja do niedawna nie była prowadzona w Polsce. Otrzymywane są w wyniku działania na fosforyty kwasem azotowym. Ten nawóz sztuczny działa szybko i efektywnie. Za 5 kg nawozu zapłacimy 19,90 zł.

Sztuczne nawozy fosforowe - porady i opinie

Niedobory fosforu w pierwszym rzędzie widoczne są na liściach uprawianych roślin. Starsze liście przebarwiają się na fioletowo. Oznacza to, że rośliny mają problem z przyswajaniem tego pierwiastka z powodu np. zbyt niskich temperatur, czy nieodpowiedniego pH gleby. Niedobór fosforu może wystąpić także wtedy, gdy stosowane są wyłącznie nawozy azotowe, zwłaszcza w formie saletrzanej. Planując strategię nawożenia, należy doprowadzić glebę do poziomu zasobności graniczącego z klasą średnią i wysoką. Doskonale sprawdzi się tu zastosowany biohumus. Dawkowanie nawozu fosforowego można wtedy ograniczyć o 25 % bez szkody dla uprawy.

Nawozy stosowane do roślin głęboko korzeniących się, jak np. superfosforant potrójny granulowany, powinny być wymieszane z ziemią na odpowiednią głębokość. Nawet nawozy rozpuszczalne w wodzie przemieszczą się tylko kilka cm w głąb gleby. Dolistne nawozy fosforowe rozpuszczalne w wodzie stosuje się tylko w przypadku roślin wieloletnich i ozimych, gdy nie ma innej możliwości nawożenia. Należy wtedy wybierać nawóz sztuczny doskonale rozpuszczalny w wodzie i używać go z wyprzedzeniem, zanim rośliny będą go potrzebować. Nawozy fosforowe uważane są za bardziej problematyczne w stosowaniu niż nawozy potasowe, czy nawozy azotowe. W przeciwieństwie do nich są trudniej przyswajalne. Efektywność jest uważana za niską.

Eksperci zwracają uwagę, by dolistne nawozy fosforowe stosować, zanim wystąpią objawy niedoboru u roślin. Do zwiększenia absorpcji fosforu zalecają działania mające na celu poprawę struktury gleby. Pomóc w tym może np. biohumus. Bardzo ważną sprawą jest dostarczanie niewielkich dawek nawozu każdego roku, a nie dużych raz na kilka lat. Zwiększy to znacznie efektywność nawożenia.

Nawozy fosforowe są niezbędne dla rozwoju roślin, podobnie jak nawozy azotowe i nawozy potasowe. Jednak są znacznie trudniej od nich przyswajalne. Dlatego ich rodzaje oraz dawkowanie muszą być odpowiednio dobrane.

Czy ten artykuł był dla Ciebie pomocny?
Oceń
Dla 0,0% czytelników artykuł okazał się być pomocny