Tuje wkomponowane w przydomowy krajobraz

Tuje to z natury efektowne rośliny, które dodają uroku ogrodom i parkom o każdej niemal porze roku. Ożywiają krajobraz i tworzą dekoracyjne akcenty, a w połączeniu z innymi roślinami, mocno zróżnicowane kompozycje. Tuje są dekoracyjne także zimą, kiedy inne drzewa i krzewy pozbawione są w większości liści lub igieł, a w przyrodzie brakuje zieleni. Lubimy te wysmukłe, zwarte, strzeliste, eliptyczne, okrągłe i nieregularne kształty, uformowane w ogrodzie w jedną harmonijną całość.

Szukasz kalkulatora online, na którym sprawdzisz kompleksowe koszty zagospodarowania ogrodu? Sprawdź tu!

Ocena: 5,0/5 (głosów 2)

Tuje wkomponowane w ogrodową aranżację

Thuja gigantea i thuja occidentalis

Uwagę przykuwają w ogrodzie żywotniki olbrzymie, czyli gatunek thuja gigantea albo inaczej thuja plicata. W warunkach naturalnych drzewa te rosną w wilgotnych lasach iglastych w podzwrotnikowych regionach Ameryki. Dorastają  do sześćdziesięciu metrów wysokości oraz średnicy do dwóch i pół metra. Potrafią przeżyć od pięciuset do ośmiuset lat, a charakteryzuje je idealnie piramidalna korona oraz gałązki złożone z płaskich łusek. Thuja gigantea to głównie roślina ozdobna, choć jej drewno jest używane w snycerstwie i tokarstwie. Drzewa thuja gigantea wydają jajowate podłużne szyszki.

W handlu spotyka się odmiany żywotnika thuja plicata o szerokostożkowym pokroju, na przykład  zielone Kórnik, can-can i atrovirens, żółte goldy ‘ 4ever oraz kremowopstre zebrina. Specyficzna jest też odmiana thuja plicata z gatunku whipcord, charakteryzująca się długimi i słabo rozgałęzionymi zielonymi pędami. Odmianę thuja gigantea wyhodowano również w Polsce. Jest to karłowa Kager’s beauty. Rośnie ona wolno i osiąga od pół do metra wysokości oraz podobną szerokość. Krzew ten ma większe wymagania glebowe i wilgotnościowe, dlatego jego uprawa w ogrodzie wymaga doświadczenia. Można też zakupić formę pienną Kager’s beauty, w postaci drzewka na podkładce. Roślina ta ma drobne gałązki, które w miarę wzrostu brązowieją.

Wszystkie żywotniki (thuja plicata, thuja occidentalis, thuja orientalis i inne) lubią gleby zasobne w wilgoć. Nie tolerują natomiast suchej ziemi i suchego powietrza - zwłaszcza tuja szmaragd. Najlepiej rosną na dostatecznie wilgotnych, piaszczysto-gliniastych żyznych glebach. Ładnie rozwijają się na stanowiskach słonecznych (szczególnie tuja szmaragdowa i tuja brabant), choć też dość dobrze znoszą zacienienie, dlatego nadają się na żywopłot  pod drzewami. Nie należy sadzić żywotników na terenach odkrytych i wietrznych. Źle znosi takie warunki choćby tuja szmaragdowa. Ma ona jednak inna zaletę - cena tui szmaragd jest zazwyczaj na tyle przystępna, że pozwala na realizację naszych pomysłów na atrakcyjny żywopłot.

Sadzić tuje można wiosną, zwykłe od połowy kwietnia oraz po zakończeniu wzrostu, w końcowej fazie lata. Wczesne sadzenie chroni bowiem drzewa i krzewy przed ograniczoną ilością wilgoci w glebie oraz przed przemarzaniem. Uprawa wymaga osłon przed słońcem w pierwszym roku po posadzeniu. Z kolei krzewy karłowe sadzi się w ogrodzie w każdym prawie czasie, chroniąc je przed ostrym słońce i mrozem.

Uprawa i pielęgnacja roślin z gatunku thuja

A jak uprawiać tuje, by harmonijnie zespoliły się z innymi roślinami? Zdaniem ekspertów, uwagę od wszechobecnej zieleni odwracają jaskrawe barwy kwiatów. Zatem jeśli chcemy, by aranżacjiw ogrodzienie zdominowaławyłącznie zieleń, sadźmy w nim też kwiaty i krzewy ozdobne. Najlepiej drobne, jasne, pastelowe lub białe. Delikatnie kwitnące rośliny nadadzą kompozycji świeżości i atrakcyjności. Kiedy żywotnik zachodni, choćby regularny odmiany tuja szmaragdowa albo asynchroniczny w formie krzew tuja brabant, połączymy z niebieską kocimiętka lub fioletową szałwią omszoną, efekt zauroczy. Odmiany kolumnowe mogą rosnąć też jako solitery. Gdy cena tui szmaragd i brabant przekracza nasze możliwości, na jeden duży okaz na pewno możemy sobie pozwolić.

Wyrazistym żywotnikom albo geometrycznym ich formom dodają lekkości byliny o lekkim pokroju, na przykład liściastekrzewy ozdobne. Statyczna bryła żywotników, w tym klasyczna tuja szmaragdowa, dobrze komponuje się też w zestawieniu z nieregularnym pokrojem irg, tawuł, modrzewia, żarnowców, perukowców i traw. Gęsta i zwarta struktura tuj  stanowi kontrast dla roślin o dużych liściach, zwłaszcza wiecznie zielonych krzewów mahonii i różaneczników. Na tle zielonych gałązek wysmukłych tuj znakomicie prezentują się też powojniki i inne pnącza. Żywotnik zachodni, w tym tuja brabant i tuja szmaragd, jest również znakomitym towarzyszem bylin. Przełamując zieleń iglaków kwiatami sezonowymi zaoszczędzimy też pieniądze. Jest to o tyle ważne, że cena tui szmaragd zależy nie tylko od wielkości sadzonki, ale też od innych jej cech.

Pielęgnacja żywotników wymaga ochrony przed szkodnikami. Jeśli drzewa lub krzewy są porażone grzybem chorobotwórczym,  mają jasne plamy z ciemnymi przebarwieniami. Trzeba zapobiegać chorobom grzybowym, opryskując rośliny zanim jeszcze wystąpią objawy choroby. Najbardziej optymalny czas to okres wzrastania pędów, czyli maj. Specjaliści polecają na przykład Saprol Długo Działający. Stosuje się go w proporcjach 15 mililitrów środka na litr wody. Oprysk stosujemy pięciokrotnie. Żywotnik zachodni jest też atakowany przez przędziorka sosnowca. Obserwuje się wówczas mozaikowate przebarwienia igieł, które później żółkną, brązowieją i opadają. Aby nie dopuścić do zniszczeń, powinno się opryskiwać krzewy i drzewazimą, preparatem z olejem parafinowym (np. Treol 770 EC w stężeniu 1,5%), który niszczy zimujące w roślinie jaja. Jeśli w maju pojawią się pierwsze objawy zniszczeń, zastosujmy preparat Afik, Emulpar 940 EC lub Siltac EC.

Zamieranie całych pędów żywotnika jest wynikiem żerowania miodownicy żywotnikowej. Jest to szkodliwy owad, przez który uprawa roślin może przynieść znaczne straty, dlatego zwalczamy go jak najszybciej po wykryciu, stosując preparat Mospilan 20 SP, w stężeniu 0,04%. Tuje są też siedliskiem dla miseczników, których oznaką są grzyby sadzakowate, rozwijające się na rosie miodowej wydalanej przez miseczniki. Rośliny silnie opanowane przez  miseczniki szybko zamierają, nawet całkowicie, a ich dalsza pielęgnacja nie ma sensu. Na zakup nowych okazów nie zawsze możemy sobie pozwolić, gdyż to duży wydatek - nawet cena tui szmaragd może nas odwieść od ponownej aranżacji ogrodu. Larwy misecznika tujowca wylęgają się w okresie od końca czerwca do końca lipca i wtedy należy z nimi walczyć, opryskując rośliny co dwa tygodnie. Stosujemy wówczas preparaty o działaniu mechanicznym (Afik, Emulpar 940 EC lub Siltac EC) albo układowym (Calypso 0,15 AL lub Polysect Ultra Hobby AL).

Jak uprawiać gatunek thuja w układzie żywopłotu

Uprawa i pielęgnacja żywopłotów wymaga systematycznej pracy. Żywopłoty mogą być prowadzone jako formowane, czyli w postaci ścian roślinnych, kształtowanych przy pomocy regularnego cięcia albo nieformowane - rosnące swobodnie i wymagające tylko okresowego regulowania wzrostu. Prawidłowo uformowany żywopłot iglasty powinien mieć w przekroju kształt trapezu oraz wyrównane płaszczyzny wierzchołka i boków. Znakomicie nadają się do formowania tuje brabant, choć ładnie też wyglądają jako nieformowane. Na żywopłot nieformowany nadaje się też tuja szmaragdowa, gdyż wymaga niewiele pracy. Cena tui szmaragd nie powinna nas odwieść od realizacji marzeń o ładnym żywopłocie.

W zależności od przeznaczenia szpaleru, dobieramy do niego rośliny, które dobrze znoszą cięcie i takie, które tego nie lubią. Gatunek thuja nadaje się znakomicie na żywopłot formowany, zwłaszcza popularna tuja szmaragdowa. Nie oznacza to jednak, że nie może rosnąć w naturalnym szyku żywopłotu nieformowanego, którego pielęgnacja oszczędza czas i siły ogrodnika. Efektowny nieregularny pokrój ma na przykład odmiana żywotnika japońskiego Nana. Jest to bardzo niski krzew o silnie błyszczących łuskach.

Przy zakładaniu żywopłotów kształtowanych rośliny sadzi się w dość znacznym zwarciu, szczególnie wysmukłą odmianę tuja szmaragdowa. Kiedy cena tui szmaragd nie pozwala na zaplanowane nasadzenia, warto rozmnożyć rośliny samodzielnie. Jeśli żywopłot ma mieć charakter wyłącznie ozdobny, można posadzić je rzadziej, szczególnie okazy klasycznej odmiany tuja brabant. Przy sadzeniu posługujemy się sznurkiem. Trzeba też pamiętać, że zbyt duże zagęszczenie różnorodnych faktur i form (choćby połączenie gatunków tuja brabant i tuja szmaragd) wprowadzi wrażenie chaosu, a tego w ogrodzie trzeba uniknąć. Jeśli będziemy przestrzegać zasad, pielęgnacja kolumn z tuj w oprawach na żywopłot  nie sprawi nam problemu.

Z uwagi na powszechną dostępność, tuje stosowane są często do budowy monumentalnych szpalerów. W kolumnie pięknie prezentuje się tuja  brabant oraz tuja szmaragd. Jest to dość kosztowna inwestycja, nawet gdy niewysoka cena tui szmaragd i brabant pozwala na taką aranżację, ale obliczona na długie lata. Żywotniki tworzą dość zwarte i gęste szpalery, które można ładnie formować i ich uprawa sprawia dużą satysfakcję właścicielom ogrodów. Tuja brabant to wysoki i rozłożysty krzew, który po kilku latach osiąga wysokość trzech, czterech metrów. Tuja brabant pochodzi z Hiszpanii, z Brabancji - stąd jej urocza nazwa. Z kolei tuja szmaragdowa to krzew o zwartym stożkowym pokroju i ładnej zielonej barwie, utrzymującej się na roślinie przez cały rok. Tuja szmaragd rośnie średnio trzydzieści centymetrów w ciągu roku. Tuja szmaragdowa lubi stanowiska osłonięte od wiatru. Jej ładny pokrój nie wymaga dużej interwencji ogrodniczej. Niekonieczne jest nawet jej przycinanie. Musimy wiedzieć, że cena tui szmaragd zależy od wielu czynników.

Do aranżacji ogrodowych przestrzeni nadają się idealnie tuje okrągłe, gdyż porządkują ogród. Rytm i symetrię w ogrodzie buduje się między innymi poprzez posadzenie roślin o podobnych rozmiarach, kształtach i kolorach. Interesujące zestawienie można stworzyć łącząc w jednej linii kule żywotnika zachodniego danica z czosnkiem olbrzymim, a także kulistą rozplenicą japońską, rozjaśniającą ten zaskakujący szyk roślin. Rytm można znaczyć też szpalerem żywotnika zachodniego thuja occidentalis (na przykład wysmukłej odmiany tuja szmaragd) albo kolumnowej odmiany thuja occidentalis columna. Na żywopłot nadaje się też thuja occidentalissunkist lub aurescens. Nieregularne szpalery utworzą natomiast tuje brabant.

Do ogrodu, na balkon i na taras - żywotnik zachodni w wielu odsłonach

Dlaczego lubimy sadzić tuje? Oprócz oryginalnych form i regularnej zwartej bryły, zachwyca nas też ich kolor. Są zazwyczaj barwy zielonej, ale w bardzo różnych jej odcieniach. A zieleń to przecież kolor życia, nadziei, równowagi, spokoju i szczęścia. Ale też logicznego myślenia i kreatywności. Zieleń powstała bowiem z połączenia błękitu i żółci, które wniosły do tej kompozycji swoje cechy.

Zielony kolor jest wręcz stworzony do relaksu i nie mają co do tego wątpliwości nawet światłe naukowe umysły.  Badania bowiem dowodzą, że patrzenie na obiekty w kolorze zieleni (na przykład na żywopłot z odmian tuja brabant i tuja szmaragd) uspokaja, usuwa zmęczenie, reguluje krążenie, obniża ciśnienie krwi i rozluźnia napięcie mięśni. Zielone światło jest wręcz ukojeniem dla oczu i znakomitym lekiem na depresję. Kolor zielony to domena osób praktycznych, życzliwych, uprzejmych, empatycznych, spokojnych, rozważnych, lojalnych, łagodnych, delikatnych i kochających naturę, a ciemnozielony jego odcień - to barwa  prestiżu, dobrobytu i pieniędzy. W takim logicznym układzie, uprawa i pielęgnacja tuj musi się sprawdzić. A skoro już mówimy o pieniądzach, warto zauważyć, że niewysokie krzewy tui nie są zbyt drogie  -  minimalna cena tui szmaragd to nawet trzy złote. Podobne kosztują malutkie tuje brabant.

Mocny barwny kontrast uzyskamy z kolei, sadząc żółte kuliste tuje na tle kolumnowych, szmaragdowych. Stonowany żółty kolor żywotników poprawi nam samopoczucie w pochmurne dni zimowe, gdy ogród stanie się smutny i monotonny. Żółty to przecież kolor słońca i plaży oraz beztroskiego lata. A więc tego, czego zimą bardzo nam brakuje, również w ogrodzie. Polecany jest on do ogrodów małych i ocienionych, ponieważ optycznie je powiększa. Przyciąga też wzrok i rozpłomienia otoczenie. Uważa się też, że kolor ten rozwesela i działa antydepresyjnie oraz wprowadza optymizm w nasze życie. Barwa ta wywołuje też wrażenie komfortu, pobudza do myślenia i sprzyja zapamiętywaniu.

Tuja szmaragd i tuja brabant w roli głównej, czyli stylowe aranżacje tarasu i balkonu

Żywotnik zachodni (thuja occidentalis) jest powszechnie uprawiany w pojemnikach. Pięknie wygląda  na patio albo w przedogródku. Charakteryzuje go płytki system korzeniowy, dlatego dobrze znosi przesadzanie - również duże okazy. Żywotniki mogą rosnąć przy narożnikach domu i na podeście schodów. Znakomicie nadają się też na balkon albo na taras. Na dużym nowoczesnym tarasie ładnie  prezentuje się na przykład  tuja szmaragd, o wysokości do trzech metrów, spiralnie formowana, ustawiona w pojemniku na wysypanej grysem powierzchni. Choć zwykle cena tui szmaragd jest dość przystępna, duży jej okaz może kosztować nawet do stu złotych. By nieco przełamać industrialny klimat aranżacji, można obok posadzić pachnące angielskie róże o ciemnoróżowych lub pomarańczowych kwiatach albo biało kwitnącą lawendę. Balkon lub taras tradycyjny ozdobią natomiast tuje brabant.

Zazwyczaj podstawową funkcją tarasu jest wypoczynek, ale taras może być też miejscem reprezentacyjnym albo nawet stylową jadania. Dobrze jest, gdy jego znaczna część ma wystawę południowo-zachodnią.  Na balkon albo na taras o wystawie południowej nadaje siężywotnik zachodni (thuja occidentalis) w wersji miniaturowej, na przykład odmiana teddy. Znakomicie prezentują się małe okazy w terakotowych albo blaszanych donicach, ustawione w liczbie trzech, czterech lub pięciu obok siebie. Dopełniamy kompozycję kwiatami sezonowymi (daliami, aksamitkami, rudbekiami, stokrotkami, pachnącym groszkiem, portulaką, goździkami kropkowanymi).

Taras można też zazielenić jedynie sezonowo, wykorzystując do tego celu małe drzewai krzewy ozdobne oraz inne rośliny w pojemnikach. Po zakończeniu sezonu niektóre z nich należy przenieść do miejsc zimowania. Na wolnym powietrzu mogą pozostać oczary, świdośliwy, bukszpany i żywotniki, również tuje brabant i tuja szmaragdowa. Dla podkreślenia charakteru, taras można ozdobić dodatkami dostosowanymi do jego stylu.

W minimalistycznej kompozycji, nadającej się na balkon, ale też i na żywopłot, warto czasami zastosować tylko monochromatyczne zestawienie roślin z gatunku thuja. Wykorzystując barwę, kształt, wielkość i fakturę odmian tuja brabant, tuja szmaragd i innych, wywołamy znakomity efekt wizualny. Umiejętnie skomponowane tuje będą ozdobą balkonu lub tarasu także zimą. Charakteryzuje je bowiem wysoka odporność na przemarzanie. W celu urozmaicenia kompozycji można je formować. Zazwyczaj jednak zaleca się unikać obsadzania balkonu wyłącznie iglakami, ponieważ aranżacja tego typu jest nie tylko monotonna, ale też brakuje jej lekkości. Rośliny iglaste, ze względu na swój zwarty pokrój, powinny stanowić jedynie akcenty w kompozycji.

Aby uatrakcyjnić aranżację i przełamać monotonię, dodajemy do odmian tuja brabant lub tuja szmaragd (a także innych) byliny, na przykład wrzośce, barwinki, lawendę oraz rośliny jednoroczne -  najlepiej długo kwitnące begonie, pelargonie, lobelie, smagliczki, żeniszki, bakopy, fuksje i aksamitki. Kompozycję z żywotników już w połowie maja można uzupełnić odpornymi na mróz bratkami, pierwiosnkami i stokrotkami. Do uzupełnień letnich nadają się natomiast dalie, lobelie, złocienie, goździki, szałwie, niecierpki, werbeny, petunie, surfinie i inne. Jesienią można do nich dołączyć złocienie.

A jak uprawiać tuje na balkonie lub tarasie? Trzeba im zapewnić odpowiednie nawożenie i podlewanie. Warto też wiedzieć, że rośliny, które pozostaną na balkonie lub tarasie zimą, w tym tuje brabant albo odmiany gatunku tuja szmaragdowa sadzimy do odpowiednio dużych pojemników o ściankach wypełnionych izolacją termiczną. By zapobiec suszy fizjologicznej, iglaki oraz rośliny zimozielone podlewamy także w okresach zimowej odwilży.

, aktualizacja 12 października 2016
Zaloguj się aby dodać komentarz

Zaloguj


Jeżeli jeszcze nie masz konta, zarejestruj się bezpłatnie.
Ta strona korzysta z plików cookies.

Więcej informacji znajdziesz w polityce cookies.


Zamknij