Urlop okolicznościowy od pracy – podstawowe informacje

Urlop okolicznościowy – co to jest?

Niektóre okoliczności w życiu każdego człowieka sprawiają, że nie może on po prostu iść do pracy. W takich okolicznościach polskie prawo gwarantuje mu, że otrzyma on dodatkowy płatny dzień wolny. To właśnie jest urlop okolicznościowy.

Jest to zazwyczaj 1 lub 2 dni (wymiar jest regulowany przez prawo), które pracownik może wykorzystać na bycie z rodziną w trudnych lub wyjątkowych chwilach. Zasady przydzielania urlopu okolicznościowego są regulowane przez paragraf 15 Rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej w sprawie sposobu usprawiedliwiania nieobecności w pracy oraz udzielenia pracownikom zwolnień od pracy. W myśl tego rozporządzenia urlop przysługuje podwładnemu ze względu na ważne wydarzenie w życiu. Jednak nie oznacza to, że jeśli coś się zadzieje, możesz po prostu nie przyjść do pracy. Urlop ci się należy, ale trzeba przestrzegać kilku ważnych zasad.

Urlop okolicznościowy – zasady udzielania

Po pierwsze podwładny ma obowiązek poinformować pracodawcę z wyprzedzeniem. Jednak oczywiście nie zawsze jest to możliwe – czasami takie zdarzenia wydarzają się nagle, jak śmierć matki. Jeśli jednak chodzi o inne okoliczności, jak ślub dziecka czy przewidywane narodziny potomka, wie się zazwyczaj o tym wcześniej i trzeba powiadomić pracodawcę na co najmniej kilka tygodni wcześniej.

Podczas składania wniosku o urlop okolicznościowy pracownik ma obowiązek przedstawić odpowiednią dokumentację, która potwierdza, że ta okoliczność miała miejsce. Jeśli chodzi o śmierć rodzica lub kogoś bliskiego – jest to akt zgonu. Jednak w tym wypadku można poczekać – zazwyczaj odpisy otrzymuje się później, już po pogrzebie, a urlop najczęściej jest wykorzystywany, by w tak trudnym dniu być z rodziną.

Warto pamiętać, że urlop okolicznościowy przysługuje wyłącznie pracownikom zatrudnionym na umowę o pracę. Umowa o dzieło lub B2B nie daje takiej możliwości.

Wykorzystać urlop okolicznościowy możesz w innym dniu, niż samo wydarzenie. Oznacza to, że urlop na ślub dziecka możesz wziąć wcześniej, by pomóc w przygotowaniach, a jeśli dotknęła cię śmierć rodzica – możesz go wykorzystać po pogrzebie, by załatwić wszystkie formalności. Urlop należy jednak wykorzystać w krótkim czasie przed lub po uroczystościach.

Kiedy przysługuje urlop okolicznościowy

Urlop okolicznościowy ze względu na śmierć matki, ojca lub ślub dziecka

Przepisy prawa regulują także sytuacje, w których pracownikowi należy się urlop okolicznościowy i wymiar tego urlopu w każdym z przypadków.

Może on otrzymać 2 dni wolne w razie własnego ślubu, narodzenia się jego dziecka (dotyczy to ojców – matki od dnia porodu automatycznie przechodzą na obowiązkowy urlop macierzyński) lub z powodu smutnej sytuacji – śmierci rodzica. Dotyczy to zarówno śmierci matki i ojca, jak i ojczyma lub macochy. Oczywiście urlop dostaje się także z tytułu śmierci małżonka oraz dziecka – to także są 2 dni, chociaż najczęściej pracodawca pozwala na to, by wziąć jeszcze urlop wypoczynkowy i wrócić do siebie.

1 dzień urlopu okolicznościowego można otrzymać w przypadku ślubu dziecka (także przysposobionego lub będącego członkiem rodziny zastępczej), a także śmierci najbliższej osoby – rodzeństwa, teściów, dziadków i osób będących pod bezpośrednią opieką pracownika.

Obojętnie czy powodem udzielenia urlopu jest śmierć rodzica, kogoś dalszego czy może radosne wydarzenie rodzinne jak ślub dziecka, zawsze wszystkie wolne dni są stuprocentowo płatne. W każdym przypadku także wymiar urlopu nie jest zależny od części etatu, na którą został zatrudniony pracownik. Sprawdź także ten artykuł o okresie ochronnym przed emeryturą.



Prawnie regulowane urlopy z pełnym wynagrodzeniem

Urlop okolicznościowy najczęściej kojarzy nam się z takimi wydarzeniami w życiu jak śmierć rodzica czy ślub dziecka. Jest jeszcze jednak kilka innych sytuacji, kiedy pracodawca musi udzielić urlopu na takich samych zasadach – z pełnym wynagrodzeniem.

1 dzień urlopu otrzymują osoby, które oddają krew. Jest to związane z koniecznością regeneracji organizmu po ogromnym wysiłku, jakie podejmuje ciało wracając do siebie. Urlop musi być wykorzystany w dniu odwiedzin w stacji krwiodawstwa. Jeśli ze względów zdrowotnych lub innych lekarz nie zakwalifikuje chętnego do oddawania krwi, pracodawca musi udzielić mu wolnego na tę część dnia, który spędził w stacji.

Do tego urlop okolicznościowy można dostać z tytułu poszukiwania nowej pracy. Są to 3 dni, jeśli pracownik został zwolniony za wypowiedzeniem, a jego okres wynosi 3 miesiące. Jeśli jest krótszy niż 1 miesiąc to tylko 2 dni. Jest to urlop płatny i spełnia formalne założenia urlopu okolicznościowego – przysługuje jedynie w pewnych, wyjątkowych bądź co bądź sytuacjach.

Urlop okolicznościowy a dodatkowe informacje

Czy możesz nie wykorzystać urlopu okolicznościowego?

Oczywiście, że tak. Nikt nie zmusza pracownika, by wziął urlop okolicznościowy na przykład ze względu na śmierć rodzica (matki, ojca, ojczyma lub macochy) czy nawet ślub dziecka. Bardzo często takie okoliczności wypadają w weekend, kiedy pracownik po prostu nie pracuje. Dlatego nie ma konieczności, by wykorzystać urlop. Niektórzy, na przykład na własny ślub lub ślub dziecka, wolą wykorzystać urlop wypoczynkowy i po prostu wziąć go więcej na raz.

Pozostaje jeszcze kwestia urlopu okolicznościowego, jeśli wydarzenie nie doszło do skutku. Takim przypadkiem może być na przykład ślub dziecka – matki i ojcowie często biorą urlop okolicznościowy wcześniej, by pomóc w organizacji przyjęcia. Jeśli jednak uroczystość się nie odbędzie, nie mają oni prawa do wykorzystania urlopu. Co w takiej sytuacji? Mogą zastąpić go urlopem wypoczynkowym, inaczej nie dostaną wynagrodzenia za te dwa dni.

Urlop okolicznościowy a wynagrodzenie pieniężne

Wynagrodzenie za urlop okolicznościowy to taka sama kwota, jak ta, którą otrzymujesz w przypadku urlopu wypoczynkowego. Dlatego za urlop ze względu na śmierć matki czy innego rodzica albo ślub dziecka dostaniesz tyle samo pieniędzy co w czasie zwykłego urlopu. Stawka może się zmieniać ze względu na zmianę wartości składników wynagrodzenia w miesiącu, w którym przypadło zwolnienie. Za niewykorzystany urlop okolicznościowy nie możesz otrzymać ekwiwalentu pieniężnego.

Czasami zdarza się, że ważne wydarzenie wypada w czasie dni urlopu wypoczynkowego. W takiej sytuacji pracownik nie otrzyma dodatkowego wynagrodzenia, nie może wnioskować o przedłużenie urlopu i nie może przenieść go na kolejny rok. Urlop wypoczynkowy można (a w zasadzie nawet trzeba) wykorzystać po końcu roku. Okolicznościowy nie przenosi się na kolejny rok.

Czy ten artykuł był dla Ciebie pomocny?
Oceń
Dla 95,1% czytelników artykuł okazał się być pomocny