Zielone dachy, czyli jak założyć ogród na dachu?

Zielone dachy stają się coraz bardziej popularne w Europie i na świecie. Moda na zakładanie ogrodów na dachu nie dotarła jeszcze do Polski. Zielone dachy są u nas rzadko spotykane, jednak z pewnością ta sytuacja za kilka lat ulegnie zmianie. Liczba mieszkańców wielkich miast nieustannie rośnie, tak więc zielone dachy będą coraz częściej wykorzystywaną technologią, która w stresującym życiu w mieście przybliża człowieka do natury. Na czym polega technologia zielonych dachów? Dlaczego warto zakładać zielone dachy? Sprawdzamy, jak założyć ogród na dachu.

Jeśli szukasz firmy, która wykona dla ciebie projekt ogrodu, skorzystaj z usługi Szukaj Wykonawcy, dostępnej na stronie Kalkulatory Budowlane. Po wypełnieniu formularza uzyskasz dostęp do ofert sprawdzonych fachowców.

Ocena: 5,0/5 (głosów 2)

Pięknie zaaranżowany ogród na dachu


Rodzaje zielonych dachów

Zielone dachy można podzielić ze względu na rodzaj zieleni i stopnia ingerencji w konstrukcję. W latach 70-tych wyklarował się podział na dachy ekstensywne, półekstensywne oraz intensywne. Zieleń na dachu ekstensywnym charakteryzuje się płytkim ukorzenieniem, ponieważ warstwa substratu powinna wynosić od 2 do najwyżej 20 centymetrów.

Dachowa uprawa ekstensywna zakłada stosowanie gatunków roślin mało wymagających. Dach taki ma mniejsze obciążenie - od 50 do 170 kg/m2. W tym przypadku dobór roślin jest siłą rzeczy dość ograniczony - stosuje się trawy, porosty, mchy oraz rośliny skalne, które nie wymagają grubej warstwy gleby. Tego typu dach jest mało wymagający, a rośliny nie potrzebują intensywnej pielęgnacji. W stosunku do tego rodzaju dachów używa się określenia eco roof lub green floor. Przed założeniem takiego dachu, warto zapoznać się z cennikiem najpopularniejszych roślin ogrodowych, który znajdziesz w tym artykule.

Dachowa hodowla intensywna to o wiele bardziej pracochłonna i wymagająca technologia zielonych dachów. Konstrukcja dachu pod intensywny ogród na dachu musi wytrzymywać znaczne obciążenia. Obciążenia mogą sięgać od 200 do nawet 970 kg/m2. Koszty wykonania takiego dachu są siłą rzeczy dużo wyższe niż w przypadku dachu ekstensywnego, jednak jego walory wizualne oraz funkcjonalne powodują, że jest dużo bardziej atrakcyjny.

Zieleń na dachu intensywnym to nie tylko trawa czy mchy, ale również krzewy oraz niskie drzewka i kwiaty. Na dachu intensywnym może powstać cała infrastruktura ogrodowa, z oczkiem wodnym, ławkami czy altanką. Ogród na dachu w koncepcji intensywnej wymaga jednak skrupulatnych zabiegów pielęgnacyjnych.

Intensywny ogród na dachu to jednak lepsze rozwiązanie, gdyż każda z zalet jest tutaj spotęgowana. Wartość biologiczna, estetyczna, funkcjonalna oraz ekonomiczna jest w tym przypadku większa.

Pewnym kompromisem pomiędzy wyżej opisanymi możliwościami są półekstensywne ogrody na dachu. Warstwa gleby wynosi około 20 centymetrów, co daje możliwość stosowania roślin bardziej różnorodnych niż w przypadku dachów typowo ekstensywnych. Sadzenie roślin typu krzewy czy drzewa nie jest możliwe, jednak na takim dachu mogą znaleźć się niskie rośliny o barwnych kwiatach. Inspiracje i propozycje roślin ozdobnych zgromadziliśmy tutaj.

Ogrody na dachu można podzielić również ze względu na rodzaj izolacji. Przyjęło się, że zielone dachy to tak zwane dachy odwrócone, tymczasem jest to tylko jeden z dwóch typów zielonych dachów. W dachu standardowym (nie odwróconym) nad warstwą termoizolacji znajduje się warstwa hydroizolacji. Dach odwrócony projektuje się w ten sposób, że warstwę hydroizolacji umieszcza się niżej niż termoizolacji. Drugi z wymienionych rodzajów jest stosowany częściej.

Wyróżnia się ponadto rozwiązania systemowe oraz niesystemowe. Rozwiązania systemowe zakładają zastosowanie wszelkich elementów jednego producenta i wykonawcy. Jest to rozwiązanie droższe, ale bezpieczniejsze. Dachy niesystemowe zakładają wykorzystanie komponentów różnych producentów, według indywidualnego projektu.

Jak założyć zielony dach?

Zakładanie ogrodów może mieć miejsce zarówno na dachach płaskich, jak i skośnych do mniej więcej 25% spadku (niektóre źródła podają granicę 35%). Można założyć ogród zarówno na dachu starym, jak i na świeżo zaprojektowanym i wykonanym. Jednak należy zwrócić uwagę na nośność konstrukcji. Konstrukcja musi wytrzymać dodatkowe obciążenie. Przykładem będzie ogród na dachu wykonany w technologii odwróconej. Nad warstwą konstrukcyjną powinna się znaleźć warstwa hydroizolacyjna. Do tego celu stosuje się różne materiały, popularna jest papa termozgrzewalna. Hydroizolacja może być wykonana również z kauczuku syntetycznego, który zapewnia również ochronę przed przerastaniem korzeni roślin.

Kolejna warstwa to termoizolacja (nie zawsze stosowana). Następną w kolejności jest warstwa ochronna. Jako materiał do jej wykonania stosuje się zazwyczaj geowłókninę, papę bitumiczną lub włókna poliestrowe. Następnie kładzie się drenaż, w tej roli można użyć keramzytu, żwiru lub specjalnych mat drenujących. Drenaż odpowiada za odprowadzanie nadwyżek wody opadowej.

Ważną funkcję spełnia również warstwa filtrująca, która zabezpiecza drenaż. W tym przypadku również stosuje się geowłókninę. Na samej górze znajduje się warstwa wegetacyjna czyli podłoże dla roślin. Jako warstwę wegetacyjną wykorzystuje się rozmaite mieszanki, na przykład kruszony keramzyt w połączeniu z piaskiem, torfem i nawozem, jak również naturalną glebę. Wykorzystuje się również mieszanki pochodzenia mineralnego (grys, dolomit) w połączeniu z ziemią.

Dobór roślin na zielony dach

Kolejną kwestią jest odpowiedni dobór roślin. Zakładanie ogrodów na dachu warto powierzyć wyspecjalizowanej firmie, wykorzystującej rozwiązania systemowe. Sadzenie roślin, jak i ich dobór powinien być uzależniony od tego, czy założony dach ma charakter intensywny, ekstensywny czy półekstensywny. Do dachów lekkich ekstensywnych zaleca się stosowanie mieszanek siewnych, w których składzie znajdują się nasiona ziół i traw. Alternatywnie w sprzedaży są również pędy rozchodników.

Ogród na dachu może powstać również przy użyciu roślin kwitnących, takich jak macierzanki czy rumianek pospolity. Sadzenie roślin na dachach w hodowli ekstensywnej może odbywać się również przy zastosowaniu takich gatunków roślin, jak na przykład: mchy, krwawnik pospolity, czyściec wełnisty, ukwap dwupienny oraz głowienki. Dobrą propozycją są rośliny zimozielone, jak na przykład wymieniony wyżej czyściec wełnisty, który kwitnie latem, a liście zachowuje cały rok.

Ogrody na dachu intensywnym nie posiadają wyraźnych ograniczeń co do gatunków roślin, ponieważ mogą tam być hodowane nawet krzewy i niskie drzewka. Istnieje jednak pewna grupa gatunków polecanych na dach zielony.

Należy pamiętać, że jakkolwiek na dachu skośnym można założyć ogród na dachu w zgodzie z hodowlą ekstensywną, to do hodowli intensywnej najlepiej nadają się dachy płaskie, szczególnie, jeśli swoje miejsce znajdą tam drzewa karłowate, na przykład sosny i świerki. Inne rośliny proponowane na dachy intensywne to między innymi: berberys, goździk siny, liliowiec ogrodowy, lawenda wąskolistna, pięciornik krzewiasty oraz różne odmiany jałowca (porady na temat jego uprawy znajdziesz w tym artykule).

Sadzenie roślin wysokich należy dobrze przemyśleć, natomiast odmiany niskie prezentują się bardzo dobrze i wymagają mniej nakładu pracy. Wśród jałowców na uwagę zasługuje jałowiec płożący, który osiąga wysokość zaledwie od 20 do 30 centymetrów. Ogrody na dachu intensywnym to również byliny, mchy i trawy, których nie może zabraknąć w sąsiedztwie większych roślin.

Ogrody na dachu powstają również z zastosowaniem metody szwajcarskiej. Jest to metoda wysoce proekologiczna, która ma ma na celu wspieranie różnorodności regionu. Metoda polega na wykorzystaniu nasion roślin występujących w okolicy. W okresie wegetacyjnym należy odwiedzić pobliską łąkę i skosić roślinność, po czym przetransportować biomasę i umieścić na przygotowanym uprzednio dachu. Metoda nosi nazwę „direct seeding” i jak dotychczas nie przyjęła się w Polsce, jednak jest ze wszech miar warta uwagi.

Zielone dachy - podstawa to odpowiednia termo - i hydroizolacja

Umiejętne ułożenia warstw na dachu płaskim zapewniają mu żywotność oraz trwałość. Termiczna izolacja tarasu musi być odporna na uszkodzenia mechaniczne, działanie zmiennych temperatur oraz podwyższoną wilgoć. Na tego typu konstrukcji nie występuje klasyczne pokrycie dachowe, które chroniłoby izolację. Dlatego do prac najczęściej wykorzystuje się twardy styropian ekstradowany XPS. Jako izolacja termiczna może też posłużyć pianka poliuretanowa lub płyty PIR. Ważne, by pokrycia dachowe pod ogród na dachu były wytrzymałe.

Hydroizolacja tarasu na dachu

Nasz taras na dachu wymaga też wykonania jak najlepszej izolacji przeciwwilgociowej. Hydroizolacja tarasu powinna powstać z materiału odpornego na uszkodzenia mechaniczne, mrozoodpornego, zabezpieczonego przed przerastaniem korzeni roślin oraz nieprzepuszczającego wilgoci. Takie wymagania spełnia folia EPDM, folie na bazie tworzywa sztucznego oraz modyfikowane masy bitumiczne. Hydroizolacja dachu pokrywa całą jego powierzchnię. Nie ważne jest tutaj to, czy pewien fragment aranżacji zostanie zagospodarowany jako przestrzeń utwardzona. Warstwa hydroizolacji musi znajdować się pod całą powierzchnią, także pod utwardzonymi ścieżkami. Zwróćmy szczególną uwagę na dokładne wykonanie hydroizolacji krok po kroku. Niewłaściwie wykonane zielone dachy będą bardzo kłopotliwe w naprawie. Konieczność wymiany termo bądź hydroizolacji pociągnie za sobą dodatkowe, dość duże wydatki. Jednak izolacja tarasu jest bardzo ważna.

Zielone tarasy i zielone dachy kontra warstwa drenażowa

Taras na dachu powinien posiadać wydajną warstwę drenażową. Jej zadaniem będzie odprowadzanie nadmiaru wilgoci i stworzenie przestrzeni korzystnej dla rozwoju korzeni roślin. Zielone pokrycia dachowe muszą zostać wykonane w sposób umożliwiający szybkie odprowadzenie wody opadowej. Jest to zadanie warstwy drenażowej. Woda przesiąka przez podłoże, następnie dociera do drenażu, a z niego zostaje odprowadzona na zewnątrz. Przy najniższym punkcie wykonuje się dachowe rynny, które zbierają wodę i odprowadzają w dół.

Nasz ogród na dachu może posiadać drenaż z płyt kubełkowych, żwiru, naturalnego grysu lub grysu sztucznego. Ciekawym pomysłem okazuje się też zastosowanie keramzytu. Zaletą ostatniego z zaprezentowanych materiałów jest niewielka waga oraz zdolność do magazynowania pewnej ilości wilgoci. Dzięki temu zielone dachy szybko pozbywają się nadmiaru wody. Z kolei w okresie suchym wilgoć zgromadzona w keramzycie powoli paruje do gleby, co sprzyja rozwojowi roślin.

A może rozwiązania systemowe na zielone dachy?

Zielone dachy mogą zostać wykonane metodą systemową. W ofertach producentów coraz częściej pojawiają się gotowe moduły. W ich skład wchodzą wszystkie warstwy (w tym kompletna izolacja tarasu, a nawet rośliny i dachowe rynny). Rozwiązania systemowe możemy dopasować do własnych upodobań i możliwości budynku. Wszystkie materiały zastosowane podczas budowy pochodzą z jednego źródła i zostają wykonane przez jednego wykonawcę. Dzięki temu zyskujemy większe bezpieczeństwo profesjonalnego przeprowadzenia robót. Zielone tarasy systemowe na dachu płaskim posiadają pozytywne opinie. Warto także dodać, że ich budowa zostaje objęta stosownym okresem gwarancyjnym.

Ogrody na dachu - co jeszcze warto wiedzieć?

Ogrody na dachu czy szerzej zielone dachy posiadają mnóstwo cech dodatnich. Zalety zielonych dachów zdominowały ich nieliczne wady. Ich wadą jest niewątpliwie cena. Urządzenie zielonego dachu rozpoczyna się kwotą 200 złotych za m2, a może być nawet dwukrotnie wyższa. O ogród na dachu trzeba dbać w sposób szczególny i w trosce o jego trwałość nie można pozostawić go samego sobie. Należy dbać o odpowiednią wilgotność podłoża, jak również regularnie przeczyszczać odpływy dachowe (raz, dwa razy do roku).

Zanim przystąpimy do działań, mających na celu założenie zielonego dachu, powinniśmy przedyskutować jego założenie z konstruktorem. W przypadku dużych obciążeń może okazać się konieczne wzmocnienie konstrukcji dachowej.

Warto powierzyć założenie zielonego dachu specjalistom. Jedną z firm specjalizujących się w tego typu realizacjach jest firma Optigrün. Jest to firma niemiecka, która posiada swoje oddziały w Polsce. Optigrün zajmuje się fachowym doradztwem oraz systemowym wykonaniem różnego rodzaju zielonych dachów, nie tylko dla inwestorów prywatnych. Na stronie internetowej Optigrün można zapoznać się z realizacjami tej firmy, które są bardzo różnorodne. Zanim zdecydujemy się na ogród na dachu, dowiedzmy się, jak najwięcej o tej technologii, która stanowi połączenie funkcjonalności, ekologii i estetyki w jednym. Warto podkreślić, że wybor dachów zielonych i instalacja pgrodu na nim nie wyklucza zastosowania takiego rozwiązania, jak okna dachowe.

, aktualizacja 23 kwietnia 2017
Zaloguj się aby dodać komentarz

Zaloguj


Jeżeli jeszcze nie masz konta, zarejestruj się bezpłatnie.
Ta strona korzysta z plików cookies.

Więcej informacji znajdziesz w polityce cookies.


Zamknij