Darowizna w rodzinie – podstawa prawna

Darowizna w rodzinie – podstawa prawna

Darowizna to nieodpłatne przekazanie jakiś składników majątku drugiej osoby. Akt darowizny można zrobić nie tylko w rodzinie, ale najczęściej to właśnie osobom spokrewnionym coś się przekazuje. Rodzinne przekazanie darowizny wygląda tak samo jak w przypadku innych osób niespokrewnionych, różni się tylko sposobem naliczania podatku od spadków i darowizn.

Umowa darowizny została zdefiniowana w art. 888 Kodeksu cywilnego. Artykuł ten głosi, że przez umowę darowizny darczyńca zobowiązuje się do bezpłatnego świadczenia na rzecz obdarowanego kosztem swego majątku.

Szczegóły dotyczące darowizny, czy raczej podatku, jaki jest naliczany po jej zrobieniu, są doprecyzowane w Ustawie z dnia 28 lipca 1983 roku. Tekst tej ustawy został ujednolicony 30 sierpnia 2019 roku. Właśnie na mocy tej ustawy naliczane i pobierane są podatki. Ta ustawa także określa, jak ma wyglądać ten podatek i kto powinien go zapłacić.

Darowizna – co może być jej przedmiotem?

W rodzinie bardzo często przekazuje się sobie nawzajem różne rzeczy. Trzeba jednak odróżnić prezent od darowizny. W niektórych przypadkach, kiedy wartość podarku jest niewielka, nie trzeba spisywać umowy darowizny ani odprowadzać od nich podatku. Urząd Skarbowy nie będzie szukał informacji o swetrze pod choinką, drobnym sprzęcie AGD czy nawet biżuterii. Jednakże w przypadku większych podarunków, trzeba już mówić o darowiźnie.

A jej przedmiotem może być naprawdę wszystko. To nie tylko, jak większość osób myśli, mieszkanie czy samochód. Chociaż umowa darowizny samochodu, mieszkania czy pól uprawnych jest zawierana chyba najczęściej, tutaj mowa także o innych rzeczach, na przykład pieniądzach. Większe sumy także są przedmiotem darowizny i powinny być spisane na umowie o darowiznę.

Przedmiotem darowizny mogą być także wszelkie ruchomości – meble, antyki, dzieła sztuki, biżuteria. Co więcej, darowizna obejmuje także prawa majątkowe, chociaż od niektórych, na przykład praw autorskich, nie płaci się podatku od spadków i darowizn. Jeśli szukasz więcej informacji, sprawdź także zebrane w tym miejscu artykuły o darowiznach.

Podatek od darowizny w rodzinie

Podatek od darowizny w rodzinie – tak zwana grupa 0

Ustawa o podatku od spadków i darowizn określa trzy grupy podatkowe, dla których określone są limity, ile może wynosić darowizna, by nie trzeba było odprowadzać podatku.

Grupa I - należą do niej: małżonek, zstępni (np. syn, córka, wnuki, prawnuki), wstępni (np. matka, ojciec, dziadkowie), pasierb, zięć, synowa, rodzeństwo, ojczym, macocha, teściowie.

Grupa II - obejmuje zstępnych rodzeństwa, rodzeństwo rodziców, zstępnych i małżonków pasierbów, małżonków rodzeństwa i rodzeństwo małżonków, małżonków rodzeństwa małżonków, małżonków innych zstępnych.

Grupa III - obejmuje innych nabywców, a kwota wolna od podatku stanowi 4902 zł.

Młodzi ludzie u prawnika oraz podatek od darowizny w rodzinie i darowizna w rodzinie
Darowizna w rodzinie, czyli przepisy i podatek od darowizny w rodzinie

Darowizna od rodziny objęta jest więc podatkiem. Jednakże istnieje także grupa 0 – to podgrupa dla grupy 1, w której znajduje się małżonek, dzieci, wnuki i prawnuki, a także rodzeństwo, rodzice i dziadkowie oraz ojczym i macocha. Darowizna udzielona komuś z grupy 0 może być zwolniona od podatku, pod warunkiem jednak, że spełni się jeden ważny warunek – w ciągu 6 miesięcy zgłosi się ten fakt do Urzędu Skarbowego za pomocą specjalnego formularza.

27 października 2020 roku wprowadzone zostają zmiany, które do pierwszej grupy podatkowej wprowadzają także osoby, które znajdują się lub znajdowały pod opieką rodziny zastępczej, rodzinnego domu dziecka czy placówek opiekuńczo-wychowawczych, a także osoby, które te placówki tworzyły. Oznacza to, że w pierwszej grupie podatkowej znajdują się wychowankowie, którzy z jakiś powodów nie mogli zostać adoptowani.



Podatek od darowizny – wyliczanie

Zwolnienie od podatku od darowizny obejmuje tylko najbliższą rodzinę, a przecież często zdarza się, że otrzymuje się coś od tej trochę dalszej – ciotek czy wujków, czyli rodzeństwa rodziców. Warto więc wiedzieć, ile może wynosić podatek od darowizny od rodziny. Dla każdej grupy podatkowej istnieją inne limity kwoty wolnej od podatku, powyżej której należy odprowadzić podatek. Dla każdej grupy też stawki podatkowe są inne.

Stawki podatkowe od spadków i darowizn dla rodziny

Kwoty nadwyżki

Wysokość podatku

ponad

do

I GRUPA PODATKOWA (rodzice, rodzeństwo, dzieci, wnuki, małżonek, teściowe, synowa i zięć)

10 278

3%

10 278

20 556

308,3 zł i 5% nadwyżki

20 556

822,2 zł i 7% nadwyżki

II GRUPA PODATKOWA (rodzeństwo rodziców, małżonkowie rodzeństwa, zstępni rodzeństwa)

10 278

7%

10 278

20 556

719,5 zł i 9% nadwyżki

20 556

1644,5 i 12% nadwyżki

Umowa darowizny samochodu czy mieszkania – jak powinna wyglądać

Chociaż może wydaje się to zaskakujące, nawet w najbliższej rodzinie każda darowizna powinna zostać opisana umową. Umowę można zrobić samodzielnie, nie musi być poświadczona notarialnie. Notariusz jest konieczny tylko w momencie umów, które zmieniają właściciela nieruchomości lub prawa do wieczystego użytkowania. W momencie przekazywania samochodu, pieniędzy lub na przykład biżuterii, umowa notarialna nie jest wymagana.

Nadal jednak trzeba sporządzić umowę. Wystarczy zapisać ją na kartce w dwóch jednobrzmiących egzemplarzach. W umowie powinny znaleźć się takie elementy, jak dane odbiorcy i dawcy darowizny, czy dane samego przedmiotu darowizny. Ze względu na zasadę Swobody Zawierania Umów, w treści umowy darowizny może znaleźć się wiele różnych rzeczy. Można w niej zastrzec na przykład, w jaki sposób mają być spożytkowane środki w niej przekazane. To bardzo częste w przypadku przekazania pieniędzy – wiele osób zaznacza, że mają być one przeznaczone na edukację dzieci czy inne sprawy rodzinne.

Umowa darowizny zawarta w takiej formie jest ważna w momencie jej wykonania. Można od niej odstąpić pod pewnymi warunkami: kiedy okaże się, że obdarowana strona okazała rażącą niewdzięczność lub nie dopełniła warunków umowy.

Czy ten artykuł był dla Ciebie pomocny?
Oceń
Dla 91,0% czytelników artykuł okazał się być pomocny